Μετά τις εκκλήσεις οργανώσεων προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε σήμερα ότι μετατρέπει τις ποινές 37 θανατοποινιτών σε ισόβια κάθειρξη, λιγότερο από ένα μήνα προτού επιστρέψει στον Λευκό Οίκο ο Ντόναλντ Τραμπ, υπέρμαχος της θανατικής ποινής.
Τα 37 πρόσωπα των οποίων μείωσε τις ποινές ο Μπάιντεν έχουν καταδικαστεί από την αμερικανική ομοσπονδιακή δικαιοσύνη. Στις αρχές Δεκεμβρίου περισσότερες από 130 οργανώσεις, ανάμεσά τους η ACLU και η Διεθνής Αμνηστία ΗΠΑ, υπενθύμισαν στον απερχόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ τη δέσμευση που είχε κάνει κατά την προεκλογική του εκστρατεία το 2020 κατά της θανατικής ποινής. Παράλληλα χαιρέτισαν το μορατόριουμ που επέβαλε τον Μάιο του 2021 η κυβέρνησή του στις εκτελέσεις καταδικασμένων από την ομοσπονδιακή δικαιοσύνη.
Οι οργανώσεις αυτές εξέφρασαν την ανησυχία τους για ένα «κύμα εκτελέσεων» μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία.
«Μειώνω τις ποινές 37 ανθρώπων από τους 40 που βρίσκονται στον διάδρομο των μελλοθάνατων (…) σε ποινές ισόβιας κάθειρξης χωρίς τη δυνατότητα υφ’ όρων απόλυσης», ανέφερε σε ανακοίνωσή του ο Μπάιντεν,
Ο Αμερικανός πρόεδρος επεσήμανε ότι η σημερινή του απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο «του μορατόριουμ που έχει επιβάλει η κυβέρνηση στις εκτελέσεις για καταδίκες πλην της τρομοκρατίας και των μαζικών ανθρωποκτονιών με κίνητρο το μίσος».
Εννέα από τους θανατοποινίτες που είδαν την ποινή τους να μειώνεται έχουν καταδικαστεί για τον φόνο άλλων κρατουμένων. Τέσσερις άλλοι για φόνους στη διάρκεια ληστειών τράπεζας και ένας για τον φόνο σωφρονιστικού υπαλλήλου.
«Μην απατάστε: καταδικάζω αυτούς τους δολοφόνους, θρηνώ για τα θύματα των απεχθών πράξεών τους και πονώ για όλες τις οικογένειες που υπέστησαν αδιανόητες και ανεπανόρθωτες απώλειες», επεσήμανε ο Αμερικανός πρόεδρος.
«Όμως, οδηγούμενος από τη συνείδηση και την εμπειρία μου, (…) είμαι πεπεισμένος περισσότερο από ποτέ ότι θα πρέπει να σταματήσουμε να επιβάλλουμε τη θανατική ποινή σε ομοσπονδιακό επίπεδο», πρόσθεσε.
Οι τρεις θανατοποινίτες που εξαιρούνται από αυτή την απόφαση του Μπάιντεν είναι: ο Ντζοχάρ Τσαρνάεφ, ένας από τους δράστες της βομβιστικής επίθεσης εναντίον του μαραθωνίου της Βοστώνης στις 15 Απριλίου 2013, ο Ντίλαν Ρουφ, υπέρμαχος της ανωτερότητας της λευκής φυλής που σκότωσε εννέα Αφροαμερικανούς σε εκκλησία του Τσάρλεστον το 2015, και ο Ρόμπερτ Μπάουερς, δράστης του μακελειού σε συναγωγή του Πίτσμπουργκ το 2018 στο οποίο σκοτώθηκαν 11 Εβραίοι.
Οι εκτελέσεις καταδικασμένων από την ομοσπονδιακή δικαιοσύνη είναι σπάνιες στις ΗΠΑ, με τις περισσότερες να γίνονται από τις πολιτείες. Από τους περίπου 2.300 ανθρώπους που βρίσκονται στον διάδρομο των μελλοθανάτων στις ΗΠΑ, μόνο οι 40 έχουν καταδικαστεί από την ομοσπονδιακή δικαιοσύνη, πριν από τη σημερινή ανακοίνωση.
Οι τελευταίες ομοσπονδιακές εκτελέσεις έγιναν επί προεδρίας Τραμπ: Έπειτα από 17 χρόνια διακοπής, 13 καταδικασμένοι εκτελέστηκαν από τις 14 Ιουλίου 2020 ως τις 16 Ιανουαρίου 2021, ο μεγαλύτερος αριθμός που έχει καταγραφεί στη διάρκεια μίας θητείας Αμερικανού προέδρου τα τελευταία 120 χρόνια.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι επιθυμεί να επεκτείνει τη χρήση της θανατικής ποινής, ώστε να μπορεί να εφαρμόζεται στους μετανάστες που καταδικάζονται για τον φόνο Αμερικανών πολιτών, όπως και στους διακινητές ναρκωτικών ή ανθρώπων.
Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί σε 23 από τις 50 αμερικανικές πολιτείες. Ακόμη έξι πολιτείες –η Αριζόνα, η Καλιφόρνια, το Οχάιο, το Όρεγκον, η Πενσιλβάνια και το Τενεσί– έχουν επιβάλει μορατόριουμ στις εκτελέσεις. Μέχρι στιγμής φέτος έχουν πραγματοποιηθεί 25 εκτελέσεις στις ΗΠΑ, όλες σε πολιτειακό επίπεδο.
