Πώς φτάνει ένας οδηγός που βρίσκεται στο τιμόνι του οχήματός του να επιτεθεί σε έναν άγνωστο για ασήμαντο λόγο; Υπάρχει έξαρση περιστατικών στους δρόμους μας; Ποιο είναι το υπόβαθρο του φαινομένου, πώς μπορεί να εξαλειφθεί και ποια είναι η ορθότερη, πιο ασφαλής συμπεριφορά που πρέπει κανείς να έχει, εξήγησαν ειδικοί στο ΕΡΤnews Radio 105,8 και στην εκπομπή «Πρωινές Διαδρομές» με τον Βασίλη Αδαμόπουλο και την Μαρία Γεωργίου.
«Ουσιαστικά ένα τέτοιο περιστατικό μπορεί να προκληθεί είτε επειδή κάποιος οδηγός παραβιάζει τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας και διαμαρτύρεται κάποιος άλλος ο οποίος θα μπορούσε να έχει εμπλακεί σε κάποιο ατύχημα, οπότε είναι απόλυτα κατανοητό να διαμαρτύρεται. Βέβαια, το διαμαρτύρομαι σε σχέση με το προκαλώ σωματικές βλάβες σε έναν άνθρωπο, είναι εντελώς διαφορετικό. Άλλωστε υπάρχει η ελληνική αστυνομία για να λύσει αυτή τη διαφορά. Δεν υπάρχει λόγος να παίρνουμε το νόμο στα χέρια μας» ανέφερε χαρακτηριστικά η εκπρόσωπος Τύπου της Ελληνικής Αστυνομίας Κωνσταντία Δημογλίδου.
«Υπάρχει λοιπόν αυτό και συνήθως αυτό που βλέπουμε συνομιλώντας με ανθρώπους που υπηρετούν στην Άμεση Δράση, γιατί αυτοί μπορεί να μας δώσουν την εικόνα καθώς εκεί απευθύνονται οι πολίτες, επειδή ακριβώς καταλαβαίνετε ότι είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί να καταγραφεί ως στατιστικό της αστυνομίας, γιατί καταλήγει ως μία διαμάχη και μία μήνυση ουσιαστικά από τη μία πλευρά ή και από τις δύο πλευρές, αλληλομηνύονται οι δύο πλευρές για σωματικές βλάβες, για εξύβριση, για απειλές, αυτά είναι τα αδικήματα ουσιαστικά που προκύπτουν από αυτή την κατάσταση. Και πολλές φορές παρατηρούμε ότι είναι μεταξύ οδηγών δικύκλων και οχημάτων επειδή εμποδίζουν την πρόσβασή τους σε κάποια σημεία, επειδή εμποδίζουν την κυκλοφορία τους, αυτό που βλέπουμε συνήθως να γίνεται να περνούν ανάμεσα από τα οχήματα οι μηχανές» συνέχισε η κ. Δημογλίδου.
«Εγώ κατανοώ απόλυτα ότι όλοι μας, ιδιαίτερα εμείς που κινούμαστε στο λεκανοπέδιο, σπαταλάμε αρκετό χρόνο στο δρόμο, μπορεί να βρισκόμαστε ώρες στο δρόμο, είμαστε εκνευρισμένοι, προβλήματα προσωπικά κτλ. Αυτό δεν σημαίνει ότι ακόμη και αν παραβιάσει ένας συμπολίτης μας τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, αντιδρούμε με τέτοιο τρόπο.
Αυτή η κοπέλα μεταφέρθηκε σε ένα νοσοκομείο και μιλώ για το συγκεκριμένο περιστατικό, τραυματισμένη, να πρέπει να της παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες επειδή ακριβώς έχει υποστεί ένα κάταγμα από τον ξυλοδαρμό, χωρίς να μπορεί να δώσει ακόμη κατάθεση στην Ελληνική Αστυνομία. Παρόλα αυτά ο άνθρωπος αυτός, ο 59χρονος αναζητήθηκε χωρίς θετικό αποτέλεσμα, προφανώς για να αποφύγει το αυτόφωρο και μάλιστα αναζητήθηκε αι όχι μόνο στην οικία του, αλλά και σε άλλα σημεία στα οποία θεωρούσαν οι αστυνομικοί ότι θα μπορούσε να έχει κρυφτεί.
Έχει ταυτοποιηθεί και έχει αναγνωριστεί από το θύμα. Δεν έχει εντοπιστεί επειδή ακριβώς ουσιαστικά διέφυγε τη σύλληψή του κατά την αυτόφωρη διαδικασία. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα έρθει αντιμέτωπος με τη δικαιοσύνη. Η γυναίκα αυτή έχει εξεταστεί και από δημόσιο νοσοκομείο και της έχει δοθεί και παραγγελία για να εξεταστεί από τον ιατροδικαστή.
Κατανοώ απόλυτα ξαναλέω, ότι μπορεί να βρεθούμε σε ένα τέτοιο περιστατικό. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να κρατήσουμε τα στοιχεία του οδηγού. Αυτό έγινε σε αυτή την περίπτωση, γι’ αυτό και ταυτοποιήσαμε πολύ γρήγορα το όχημα και τον οδηγό στη συνέχεια γιατί δεν ήταν ο ιδιοκτήτης ο οδηγός και να καλέσουμε την αστυνομία. Σε καμία περίπτωση δεν εμπλεκόμαστε σε ένα τέτοιο περιστατικό. Βέβαια καταλαβαίνω απόλυτα ότι μπορεί κάποιος πολίτης να δεχτεί μία απρόκλητη επίθεση» συμπλήρωσε.
Κάτι άλλο που παρατηρείται, προσέθεσε η κ. Δημογλίδου, ότι «δυστυχώς βλέπουμε ότι σχεδόν πάντα υπάρχουν μάρτυρες, υπάρχουν άλλοι οδηγοί στο σημείο, δεν υπάρχει κανένας πιο ψύχραιμος ο οποίος να προσπαθεί να σταματήσει αυτό το περιστατικό. Δυστυχώς είναι κάτι που το παρατηρούμε. Ουσιαστικά αφήνονται τα θύματα μόνα τους με τους δράστες, χωρίς να υπάρχει αυτή η μεσολάβηση από κάποιον πιο ψύχραιμο και μπορεί να σταματήσει και εκεί το περιστατικό».
Ως προς το κατά πόσο καταγράφεται έξαρση του φαινομένου, σημείωσε πως είναι σίγουρα αρκετά τα περιστατικά που καταλήγουν έτσι.
«Αυτά τα περιστατικά καταλήγουν σε ένα αστυνομικό τμήμα με αλληλομηνύσεις από τις δύο πλευρές ουσιαστικά, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται καν για παραβίαση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Πρόκειται για μια ασήμαντη αφορμή και ξεκινά ουσιαστικά μια διαδικασία, ένας καυγάς στο συγκεκριμένο σημείο που μπορεί να καταλήξει ακόμη και σε σωματικές βλάβες. Έχουμε δει πολύ επιθετικούς οδηγούς να επιτίθενται σε άλλο οδηγό είτε επειδή παραβίασε κατά κάποιο τρόπο την προτεραιότητα είτε για κάποια ασήμαντη αφορμή, χωρίς να υπάρχει καν κάποια αιτία» περιέγραψε η κ. Δημογλίδου.
Η εξοικείωση με τη βία συνδέεται προφανώς και με τα περιστατικά αυτά, σύμφωνα με όσα ανέφερε η κ. Δημογλίδου, καταλήγοντας ωστόσο, επισήμανε «είπατε κάτι όμως. Θυμόμαστε όλοι από παιδιά στο πίσω κάθισμα του αυτοκινήτου να είμαστε μάρτυρες ενός τέτοιου περιστατικού. Οπότε καταλαβαίνετε ότι μεγαλώνουμε πολίτες και τους επόμενους οδηγούς αυτής της χώρας με τον ίδιο τρόπο».
«Από την ώρα που βγαίνουμε από το σπίτι μας μέχρι να γυρίσουμε, η πιο επικίνδυνη δραστηριότητα που κάνουμε γενικότερα είναι το να οδηγούμε ένα αυτοκίνητο, μια μοτοσικλέτα, ακόμα και να περπατάμε ή ποδήλατο ή πατίνι» τόνισε ο οδηγός αγώνων και σύμβουλος οδικής ασφάλειας Κωνσταντίνος Ιαβέρης.
«Άρα μακράν, η πιο επικίνδυνη και η πιο πολυσύνθετη και πολυπαραγοντική, γιατί υπάρχουν εκατομμύρια άλλοι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται στο ίδιο οδικό περιβάλλον ή και στα πεζοδρόμια επάνω και ο καθένας από αυτούς δεν ξέρεις ποτέ τι κρύβει μέσα του, τι πιέσεις, τι προβλήματα, τι ψυχολογικά, τι οικογενειακά και οικονομικά προβλήματα» συνέχισε.
Παρόλα αυτά δεν είναι ένα φαινόμενο της εποχής, σημείωσε, είναι ένα φαινόμενο διαχρονικό. «Για να φύγω από το θέμα της οδήγησης, γιατί αυτά είναι τα driving skills, η ικανότητα να οδηγείς, δεν με ενδιαφέρει, αυτό το βγάζω στην άκρη. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να είσαι καλός άνθρωπος, να σέβεσαι τον εαυτό σου για να μπορέσεις να σεβαστείς και τους άλλους, να μπορείς να συνυπάρχεις γενικότερα, χωρίς να θέλεις να προβάλλεις το εγώ σου ή τα προβλήματά σου. Διότι, όταν έχεις αυτοεκτίμηση δεν προβάλλεις το εγώ σου και απλά μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από τις κάμερες που πλέον κρατάει ο καθένας στο χέρι μας, γνωστοποιούνται στο ευρύ κοινό περισσότερο. Αυτό είναι. Πάντα υπήρχαν αυτά και στην επαρχία ακόμα περισσότερο, σε τοπικό επίπεδο αλλά και στις μεγαλουπόλεις που πλέον δεν ξέρεις τι καρυδιάς καρύδι είναι ο καθένας» τόνισε ο κ. Ιαβέρης.
«Άρα αυτό που εγώ προτείνω και προτρέπω πάντα σε αυτούς στους οποίους μιλάω, είτε σε σεμινάρια είτε σε προσωπική συζήτηση, είναι ότι εφόσον βγαίνεις στο δρόμο μην ασχολείσαι με κανέναν. Προσπάθησε να μην αγριοκοιτάξεις. Προσπάθησε να μην μιλήσεις. Μην κατέβεις από το αυτοκίνητό σου. Δεν ξέρεις ποιος είναι ο άλλος και βασικά τι κουβαλάει.
Διότι στην περίπτωση της κοπέλας μιλάμε για μία τελείως απαράδεκτη συμπεριφορά του συμπολίτη μας, ενός 55χρονου, μεσήλικας να δέρνει ένα κορίτσι 23 χρονών για μία θέση πάρκινγκ; Δηλαδή είναι για να τρελαίνεσαι.
Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι αυτός ο άνθρωπος θα πρέπει να τιμωρηθεί πραγματικά και αυτά να επικοινωνούνται προς τα έξω. Να αντιλαμβάνεται ο καθένας δηλαδή ότι κάθε φορά που θα σκέφτεται και θα πράττει μία τέτοια ενέργεια θα υπάρχουν συνέπειες. Δεν μπορεί ο άλλος ξαφνικά επειδή βιάζεται, να σας πω μια απλή, απαράδεκτη συμπεριφορά των περισσότερων Ελλήνων. Βλέπεις αυτοκίνητο νέου οδηγού με Ν, αντί να τον σεβαστείς ή μία σχολή οδηγών, αντί να τους σεβαστείς, πας και κολλάς από πίσω, κορνάρεις. Γι’ αυτό έχουμε βάλει το Ν και το νέο σύστημα με το Σ που είναι 17 με συνοδό. Είναι κάποιος ο οποίος δεν έχει την εμπειρία. Για να μπορέσει να μάθει πρέπει και εμείς να τον βοηθήσουμε. Άρα μία ανάλογη συμπεριφορά από όλους. Ακόμα περισσότερο για κάποιον ο οποίος χειροδικεί. Δεν έχει κανένας δικαίωμα.
Υπάρχει και μια τέτοια θρασύτητα που ακόμα και στου ίδιου το λάθος αντιμετωπίζεσαι με επιθετικότητα. Γι’ αυτό σας λέω, εγώ προσωπικά και επειδή είμαι και από αυτούς που τηρώ και το όριο των 30 χιλιομέτρων εντός αστικού ιστού πάντα για να μην μπερδευτούμε, στις κατοικημένες περιοχές όπου βρίσκεται στενό με τα αυτοκίνητα εκατέρωθεν να ακουμπάνε τους καθρέφτες. Δέχομαι μπούλινγκ συνέχεια.
Δεν έχει να λέει αν είναι ο Ιαβέρης, αν είναι ο Τζίγκερ, αν είναι ο οποιοσδήποτε. Είναι ένας άνθρωπος ο οποίος κινείται μέσα σε μια κατοικημένη περιοχή. Για ποιο λόγο κινείσαι με αυτά τα χιλιόμετρα; Για να μπορέσεις να έχεις το χρόνο να αποφύγεις ένα παιδάκι που δεν έχει την κρίση αν θα περάσει αν δεν θα περάσει, να το σώσεις, ένα ζωάκι, έναν ηλικιωμένο. Γιατί πρέπει εσύ που βιάζεσαι, ξεκίνα πιο νωρίς από το σπίτι σου, από τη δουλειά σου για να πας στον προορισμό σου και ακολούθα τα όρια. Δηλαδή θα πρέπει να λογοδοτήσουμε και σε αυτούς που παρανομούν στο τέλος» συμπλήρωσε.
Ερωτηθείς κατά πόσο στη χώρα μας είμαστε πιο επιθετικοί στο δρόμο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ανέφερε «δεν θεωρώ ότι ο Έλληνας υστερεί σε σχέση με το μέσο Ευρωπαίο συμπολίτη του. Δυστυχώς δεν εφαρμόζονταν μέχρι πρότινος οι νόμοι. Τώρα στο κομμάτι αυτό του ξυλοδαρμού περιμένω να δω ποια θα είναι η ποινή και η τιμωρία αυτού του ανθρώπου».
«Μέσα από τη διαδικασία των ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν για τα τροχαία δυστυχήματα που αφορούσαν αλκοτέστ, κράνος, ζώνη και κάποια άλλα φαινόμενα, όπως τώρα με την Περιφέρεια Αττικής που βάζουνε τις κάμερες για να καταγράψουν το κόκκινο, δεν άλλαξε η νοοτροπία ο Έλληνας. Φοβήθηκε για τα λεφτά του και το πορτοφόλι του.
Έστω και έτσι διαμορφώνεις μια διαφορετική παιδεία, αφού όταν ο μπαμπάς και η μαμά κινούνται με αυτόν τον τρόπο και βλέπει το παιδί, αντιγράφει τον μπαμπά και τη μαμά. Θα μπορούσαν και να καταλάβουν και οι γονείς όταν είναι μέσα σε ένα αυτοκίνητο με τα παιδιά, δεν χρειάζεται να είναι βίαιοι γιατί θα δημιουργήσουν πάλι βίαιους ανθρώπους και κάποια στιγμή θα κατέβει το παιδί τους και θα το μαχαιρώσουν, θα τον πυροβολήσουν, γιατί όποιος και να είσαι και πολεμικές τέχνες να ξέρεις, όταν θα βγει το όπλο δεν μπορείς να κάνεις τίποτα» είπε καταλήγοντας.
«Σε παλαιότερες εποχές, οι άνθρωποι μάθαιναν να διαχειρίζονται το θυμό τους και το μάθαιναν μέσα στην οικογένεια, το μάθαιναν παίζοντας ως παιδιά στις αλάνες, το μάθαιναν στο δίκτυο των φίλων τους, των γνωστών τους. Είναι φυσικό οι άνθρωποι να συγκρούονται. Σχέση σημαίνει και σύγκρουση, αλλά αναμένουμε ότι έχουν έναν τρόπο να διαχειριστούν το θυμό τους, έχουν έναν τρόπο να διαπραγματευτούν. Τι έχει συμβεί εν τω μεταξύ; Έχουμε χάσει όλα αυτά τα δίκτυα» εξήγησε ο καθηγητής Ψυχολογίας των Διαπροσωπικών Σχέσεων και πρώην πρόεδρος του Τμήματος Ψυχολογίας Παντείου Παναγιώτης Κορδούτης.
«Οι οικογενειακοί δεσμοί έχουν διαρραγεί. Δεν έχουμε χρόνο αρκετό για φιλίες. Δεν έχουμε χρόνο για αλληλεπιδράσεις. Οι έφηβοί μας δεν αλληλεπιδρούν πραγματικά. Το κάνουν μέσω των κινητών, παραδείγματος χάριν, ακόμη και τα παιδιά, στα σχολεία δεν υπάρχει, ενώ έχουν δημιουργηθεί όλα αυτά τα κενά, τα ελλείμματα, δεν υπάρχει στα σχολεία μία πρόνοια τα παιδιά να μαθαίνουν να διαχειρίζονται την έντονη διάθεσή τους, να λύσουν τις διαπροσωπικές διαφορές με βίαιο τρόπο.
Και από την άλλη μεριά, ένα είναι αυτό, το δεύτερο είναι ότι ως κοινωνίες έχουμε μεγάλη ανοχή πια προς την βία και γευόμαστε τώρα τους δηλητηριασμένα καρπούς αυτής της ανοχής που παρατηρείται για χρόνια ολόκληρα στα μίντια, στην ποπ κουλτούρα, γενικότερα γύρω μας. Κάτι πρέπει να κάνουμε ως κοινωνία για αυτό το ζήτημα από τα σχολεία αλλά και γενικότερα κάπως να σταματήσει η σχετικοποίηση των κανόνων συμπεριφοράς των κανόνων της. Υποτιμάμε την ετικέτα, υποτιμάμε την ευγένεια πια. Θεωρείται αδυναμία.
Εν τω μεταξύ, οι άνθρωποι υποφέρουν από ματαιώσεις καθημερινά σχεδόν. Οικονομικά προβλήματα, αμφισβήτηση των επιδόσεων τους, προβλήματα στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.
Πάντα συνέβαινε αλλά θυμηθείτε τον πρώτο παράγοντα. Ότι είχαν ένα πλαίσιο να εκτονώσουν σιγά σιγά, να διαχειριστούν σε μικρές δόσεις την εκδήλωση αυτού του θυμού. Τώρα δεν το έχουμε. Δεν έχουμε χρόνο και δεν έχουμε και το πλαίσιο. Δηλαδή θα περίμενα, οι άνθρωποι να δίνουν χρόνο σε αυτό το ζήτημα γιατί πάσχουν και οι ίδιοι. Επεξεργάζονται τα προβλήματα συνέχεια στο μυαλό τους, συσσωρεύεται ο θυμός και ψάχνεται εκτόνωση και συνήθως η εκτόνωση γίνεται εις βάρος συνανθρώπων μας με τους οποίους συνυπάρχουμε σε καταστάσεις εφήμερες και υπολογίζουμε ότι δεν θα υπάρχουν συνέπειες, οι οποίοι δεν μπορούν να αποκριθούν ως ίσος προς ίσον και κακώς, η τάση μας είναι να παθολογικοποιούμε αυτές τις συμπεριφορές. Σίγουρα σε κάποιες περιπτώσεις είναι παθολογικές οι συμπεριφορές αυτές, αλλά αν θέλουμε να κάνουμε κάτι ως κοινωνία πρέπει να δούμε τις αιτίες» ανέφερε αναλυτικά ο κ. Κορδούτης.
«Συνυπολογίζοντας το κλίμα το οποίο βιώνουμε, που είναι αρκετά ακραίο, συνυπολογίζοντας επίσης τις εικόνες που βλέπουν οι άνθρωποι σε άλλα επίπεδα, δηλαδή στο παγκόσμιο τοπίο βλέπουμε όχι μόνο ανοχή της βίας, αλλά αλλαγή κανόνων ευρύτερα. Κάποιοι απαιτούν με βάση την ισχύ να προσαρτήσουν ολόκληρες χώρες. Οι άνθρωποι εκτίθενται σε αυτά. Βλέπουν ότι οι κανόνες έχουν σχετικοποιηθεί. Επομένως, ναι, το να ανεβάσεις το κόστος μιας παραβιαστικής συμπεριφοράς βοηθάει, δεν φτάνει από μόνο του.
Πρέπει να δουλέψουμε μακροπρόθεσμα, να ξαναθυμηθούμε τους κανόνες στο σχολείο, στο νηπιαγωγείο. Είναι λανθασμένη προσέγγιση στην εκπαίδευση γενικά, η οποία δίνει έμφαση μόνο στο νου, μόνο στα μαθήματα και στη γνώση. Πρέπει να ξαναθυμηθούμε ότι φτιάχνουμε πολίτες και πρέπει να το ξαναθυμηθούμε και στην οικογένεια και στις σχέσεις μας» συμπλήρωσε ο κ. Κορδούτης.
«Το ζήτημα είναι ότι αν βάλουμε τώρα τα όρια, αν ας πούμε εισάγουμε μαθήματα γύρω από την ενσυναίσθηση, γύρω από την ευαισθησία στους κανόνες στα σχολεία τώρα, θα δούμε τους καρπούς μετά από κάποια χρόνια. Όμως πρέπει να το κάνουμε, γιατί φαίνεται ότι δεν έχουμε οι οικογένειες και μεταξύ μας δεν έχουμε το χρόνο να ασχοληθούμε πολύ με τις συνέπειες των πράξεών μας για τους άλλους. Δεν το σκεφτόμαστε πάρα πολύ, οι κοινωνίες μας έχουν γίνει υπερβολικά ατομικιστικές και μάλιστα βλέπετε ότι ακόμη και εσείς στα μίντια έχετε μία τάση πολλές φορές να εξατομικεύετε τα προβλήματα, να λέτε αυτός είναι παθολογική περίπτωση, είναι άρρωστος. Ναι, εντάξει, κάποιες φορές όντως, αλλά μεγαλύτερη σημασία έχει να αναλάβουμε την ευθύνη ως κοινωνία και να κάνουμε κάτι για αυτά τα ζητήματα» τόνισε καταλήγοντας.
