Όταν μιλάμε για κτηνοτροφία συνήθως το μυαλό μας πηγαίνει στην επαρχία. Και όμως, σε πολύ λίγα χιλιόμετρα από την Ομόνοια, δεν είναι λίγοι ούτε οι στάβλοι, ούτε τα κοπάδια αιγοπροβάτων που βόσκουν στις πλαγιές της Αττικής.
Άλλωστε χρόνια τώρα υπάρχει ο Κτηνοτροφικός Σύλλογος Περιφέρειας Αττικής «Άγιος Γεώργιος», ο οποίος πασχίζει να λυθούν μεγάλα διαχρονικά προβλήματα όπως οι χρήσεις γης ή μικρότερα όπως η διάθεση κτηνοτροφικών προϊόντων για παράδειγμα το γάλα και το τυρί.
Πρόεδρος και γραμματέας είναι δυο αδέλφια. Ο Γιάννης και η Μάγδα Κοντογιάννη, κτηνοτρόφοι μιας νεότερης οικογενειακής γενιάς. Τους συναντήσαμε εκεί που έχουν τα ζωντανά τους δίπλα από το σπίτι τους στο Μενίδι. Έχουν περίπου πενήντα γιδοπρόβατα. Είναι για την ακρίβεια τέταρτη γενιά κτηνοτρόφων και παλεύουν να κρατήσουν τη μικρή τους μονάδα ζωντανή, καθώς θεωρούν ότι βιώνουν ένα ασφυκτικό διωγμό όπως έγινε και στο παρελθόν, σε όσους δεν παραχωρήθηκε χρήση γης.
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ παρουσιάζει ένα τηλεοπτικό οδοιπορικό από το Μενίδι μέχρι τα Καλύβια που υπογράφει ο δημοσιογράφος Γιώργος Κουβαράς.
Η βασανιστική ανάπτυξη κτηνοτροφίας
Η αστικοποίηση της Αττικής έγινε βασανιστικά, καθώς βοσκοτόπια μέχρι το ’70 έβλεπες ακόμα και μέσα στο κέντρο της πόλης. «Δημιουργήσανε και υπήρξαν σε μεγάλες πόλεις όπως ήταν και η Καλλιθέα, όπως ήταν και το Μοσχάτο, όπως ήταν και το Περιστέρι, όπως ήταν και ο Άγιος Ιωάννης Ρέντης και δυστυχώς, πριν από τη δικτατορία αλλά και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας από τα λεγόμενα των προηγούμενων γενεών εκδιώχθηκαν. Γιατί τότε δεν θέλησαν να τους δώσουν σταθερές χρήσεις γης, δεν τους εκσυγχρόνισαν», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Γιάννης Κοντογιάννης.
«Εμείς γεννηθήκαμε εδώ, λοιπόν, στην κτηνοτροφία και καταφέραμε και μεγαλώσαμε με αυτήν τόσο βιοποριστικά όσο και συναισθηματικά. Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή διαφόρων μεγεθών κτηνοτροφικές μονάδες της Αττικής που έχουν απομείνει από τις 1800, υπολογίζονται τώρα στις 1200», αναφέρει ο ίδιος
Πού βρίσκονται αυτές;
«Γύρω-γύρω από την Αττική, από τη βορειοανατολική Αττική, από τον Αυλώνα μέχρι το Λαύριο, από τα νησιά της Αττικής μέχρι την δυτική Αττική, τα Μέγαρα και τις Ερυθρές», τονίζει η γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου και προσθέτει χαριτολογώντας: «Όλο αυτό το κομμάτι γύρω-γύρω. Εκτός από το κέντρο της Ομόνοιας».
Τα εμπορεύσιμα προϊόντα
Η μεγαλύτερη παραγωγή από αυτούς τους στάβλους εκτός από το εμπόριο κρέατος, είναι το γάλα και τα τυροκομικά προϊόντα. Προϊόντα ωστόσο που οι μικροί παραγωγοί με χαμηλές τιμές τα πωλούν σε μεγαλεμπόρους οι οποίοι τα μεταπωλούν ακριβότερα.
«Όσο δεν είναι ξεκάθαρο το τοπίο της αδειοδότησης και της χρήσης γης, ολόκληρη η παραγωγή διοχετεύεται σε μεγαλοεμπόρους, οι οποίοι και διαμορφώνουν τις τιμές για τους καταναλωτές. Το μικρότερο ποσοστό, περίπου το 10% καρπώνεται ο παραγωγός και όλο το υπόλοιπο φεύγει στα logistics, σε αποθηκευτικούς χώρους, στην ενέργεια, στην τυποποίηση για να πάει στον καταναλωτή. Ο καταναλωτής κακώς έχει καταλάβει ότι φεύγουν τα προϊόντα πανάκριβα από το στάβλο» τονίζει η Μάγδα Κοντογιάννη και προσθέτει: « Ποιοτικά προϊόντα με πάρα πολύ χαμηλές τιμές. Είπαμε, δεν έχουμε άλλες επιλογές εμείς, αλλά ο καταναλωτής θα τα πληρώσει. Και τώρα μάλιστα με όλα αυτά που συνέβησαν και με τον υβριδικό πόλεμο που έχει δημιουργηθεί από τον Ιούλιο πέρσι και μετά, μέχρι και σήμερα έχουμε πολύ μεγάλη έλλειψη, δυστυχώς, στα παραγόμενα προϊόντα. Όσον αφορά τα τοπικά. Τα εισαγωγής, νομίζετε ότι θα μας τα χαρίσουνε; Με τίποτα».
Από την πλευρά του ο Γιάννης Κοντογιάννης σημειώνει με ιδιαίτερα κριτικό τόνο: «Όσο είναι τα χρόνια της ζωής μου τα σημερινά, τα 55 και παραπάνω, η νομοθετική αντίληψη όλων των νομοθεσιών περί των σταβλικών εγκαταστάσεων είναι τέτοια και η νοοτροπία που έχει περάσει στους συνανθρώπους μου, ότι πρέπει αυτό το επάγγελμα πάντα να διώκεται, πάντα να είναι υποτιμημένο και πάντα να υφίσταται, έναν επαγγελματικό ρατσισμό».
Στα Καλύβια
Από το Μαρκόπουλο περνώντας από τα Καλύβια, και μέχρι την Κερατέα συναντήσαμε δεκάδες κτηνοτροφικές μονάδες, άλλες μικρές, άλλες μεγαλύτερες. Οι πιο μεγάλες έχουν πάνω από 800 πρόβατα. Ο κτηνοτρόφος Ανδρέας Καρακώστας είναι από τους μικρούς, τον συναντήσαμε σε βοσκοτόπια του στα Καλύβια. «Τα ζώα μου, τα είχα βρει από τον πατέρα μου, που ήταν από το ’90, μπορώ να σου πω και πιο νωρίς, από το 74. Ο κτηνοτρόφος στα Καλύβια, θεωρεί και αυτός ότι η πολιτεία δεν βοηθάει, με αποτέλεσμα, η παραγωγή να μειώνεται και το επάγγελμά του να είναι στον αέρα».
Τον ρωτάμε αν έχει και ποιοι είναι οι σταθεροί του πελάτες;
«Ο πελάτης μου είναι ο έμπορος, κατάλαβες. Τι σταθερό να έχω. Σήμερα βρήκα τιμή σε σένα, αύριο βρήκα στον άλλον, όπου βρω την τιμή μου πηγαίνω. Πέρυσι εμένα ο έμπορος ο δικός μου, ερχότανε τρεις μέρες, κάθε τρεις μέρες και μάζευε το γάλα στις παγολεκάνες και έπαιρνε 16 τόνους. Φέτος, έρχεται τέσσερις μέρες και παίρνει 10 τόνους. Πού υπάρχει το γάλα, πού να βρεθεί το γάλα. Εσύ δεν μπορείς να κάνεις αυτή τη δουλειά, εγώ δεν μπορώ. Όμως, όπως πάει θα τα διαλύσω, κατάλαβες» λέει με απελπισία ο κτηνοτρόφος στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και καταλήγει: «Γιατί εγώ κουτσά στραβά, δύο τρία χρόνια θα κρατήσω και μετά τελειώσανε. Θα τα διαλύσω, δεν υπάρχει περίπτωση να τα κρατήσω».
