Πολλά παιδιά εμφανίζουν στα μόνιμα δόντια τους κιτρινωπές ή καφέ κηλίδες και αυξημένη ευαισθησία, εξαιτίας μιας σχετικά άγνωστης οδοντικής πάθησης που ονομάζεται υπομεταλλικοποίηση γομφίων και τομέων (MIH). Η πάθηση δεν προκαλείται από ελλιπές βούρτσισμα, υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης ή κακές συνήθειες στοματικής υγιεινής, αλλά οφείλεται σε διαταραχή της δημιουργίας της αδαμαντίνης (σμάλτου) πριν φυτρώσουν τα δόντια.
Η MIH επηρεάζει περίπου το 28% των παιδιών στη Σκανδιναβία και θεωρείται μία από τις πιο διαδεδομένες οδοντικές παθήσεις. Μελέτες δείχνουν ότι είναι ιδιαίτερα συχνή στην Ευρώπη, ενώ εμφανίζεται λιγότερο συχνά στην Αφρική και την Ασία.
Οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη καταλήξει στους λόγους αυτών των διαφορών. Πιθανές εξηγήσεις περιλαμβάνουν τις διαφορές στη διάγνωση και καταγραφή των περιστατικών, τη συχνότητα ασθενειών στην πρώιμη παιδική ηλικία και γενετικούς παράγοντες.
Τι είναι η MIH;
Η αδαμαντίνη αποτελεί το εξωτερικό στρώμα των δοντιών και είναι το σκληρότερο υλικό του ανθρώπινου σώματος. Στα παιδιά με MIH, όμως, η ανάπτυξή της διαταράσσεται, με αποτέλεσμα να περιέχει λιγότερα μεταλλικά στοιχεία.
Η διαταραχή αυτή εμφανίζεται νωρίς στη ζωή του παιδιού, όταν τα δόντια σχηματίζονται μέσα στη γνάθο, συνήθως από τη γέννηση έως την ηλικία των δύο ετών. Ως αποτέλεσμα, τα δόντια εμφανίζουν αποχρωματισμούς, είναι πιο εύθραυστα και μπορεί να σπάνε ευκολότερα. Συχνότερα, προσβάλλεται το σμάλτο των μόνιμων πρώτων γομφίων, των λεγόμενων «γομφίων των έξι ετών», καθώς και των μπροστινών δοντιών.
Εκτός από τις ορατές αλλοιώσεις, τα παιδιά συχνά αποφεύγουν το βούρτσισμα επειδή πονάνε, ενώ παρουσιάζουν ευαισθησία σε ζεστά και κρύα τρόφιμα ή ποτά.
Πιθανές αιτίες
Η έρευνα έχει εντοπίσει πέντε βασικούς παράγοντες που ενδέχεται να συνδέονται με την εμφάνιση της MIH:
- Παρατεταμένες ασθένειες στην πρώιμη παιδική ηλικία, όπως πυρετοί και λοιμώξεις.
- Μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών.
- Επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη ή τον τοκετό, όπως η έλλειψη οξυγόνου ή η πρόωρη γέννηση.
- Περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και ελλείψεις θρεπτικών συστατικών, όπως η βιταμίνη D.
- Γενετική προδιάθεση, που μπορεί να καθιστά ορισμένα παιδιά πιο ευάλωτα.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Με βάση τα σημερινά επιστημονικά δεδομένα, η MIH δεν μπορεί να προληφθεί. Συνεπώς, οι γονείς δεν μπορούν να αποτρέψουν την εμφάνισή της. Ωστόσο, μπορούν να συμβάλουν στη διαχείρισή της. Το τακτικό βούρτσισμα με οδοντόκρεμα που περιέχει φθόριο, είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το σμάλτο των επηρεασμένων δοντιών είναι πιο αδύναμο και ευάλωτο στην τερηδόνα.
Οι ειδικοί τονίζουν επίσης τη σημασία της καλής σχέσης του παιδιού με τον ή την οδοντίατρο και της έγκαιρης αναφοράς οποιουδήποτε πόνου ή ευαισθησίας.
Πώς αντιμετωπίζεται;
Η θεραπεία εξαρτάται από τη σοβαρότητα της πάθησης.
- Ήπια περιστατικά: εφαρμογή συμπυκνωμένου τζελ φθορίου ή σφράγισμα με διαφανή πλαστική επίστρωση για την προστασία τους από την τερηδόνα
- Μέτρια περιστατικά: προσωρινό σφράγισμα και χρήση αναισθησίας λόγω αυξημένης ευαισθησίας.
- Σοβαρά περιστατικά: σφράγισμα ή ειδικές ανοξείδωτες στεφάνες για προστασία από πόνο, κατάγματα και τερηδόνα.
Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν η πρόγνωση ενός δοντιού είναι ιδιαίτερα δυσμενής, ο οδοντίατρος μπορεί να προτείνει την εξαγωγή του, συνήθως μεταξύ 8 και 10 ετών.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες και πιο συνεπείς μελέτες για να αποτυπωθεί με ακρίβεια η συχνότητα της πάθησης και να κατανοηθούν οι αιτίες της. Παραμένουν αναπάντητα βασικά ερωτήματα, όπως ποιοι ακριβώς παράγοντες πυροδοτούν την εμφάνισή της και γιατί ορισμένα παιδιά επηρεάζονται ενώ άλλα όχι. Η περαιτέρω έρευνα αναμένεται να βελτιώσει τόσο τη θεραπεία όσο και την πρόληψη των μακροχρόνιων επιπτώσεων της MIH στην οδοντική υγεία.
Πηγή: Independent
