Τα βουνά σε όλο το κόσμο βιώνουν την κλιματική αλλαγή με ταχύτερο και πιο έντονο ρυθμό σε σχέση με τις πεδινές περιοχές. Αυτό μπορεί να φέρει πιθανές καταστροφικές συνέπειες για δισεκατομμύρια ανθρώπους που ζουν ή εξαρτώνται άμεσα από αυτά τα οικοσυστήματα. Αυτό προκύπτει από νέα παγκόσμια ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Nature Reviews Earth & Environment».
Η ανάλυση των δεδομένων για την περίοδο 1980-2020 δείχνει ότι τα μοτίβα θερμοκρασιών, βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων στα ορεινά μεταβάλλονται με επιταχυνόμενο ρυθμό. Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι οι ορεινές περιοχές θερμαίνονται κατά μέσο όρο 0,21 βαθμούς Κελσίου ανά αιώνα ταχύτερα από τις γύρω πεδιάδες.
Παράλληλα σημειώνονται περισσότερες απρόβλεπτες βροχοπτώσεις, σημαντική μείωση χιονοπτώσεων και ραγδαίες αλλαγές στα ορεινά οικοσυστήματα.
Αυτές οι αλλαγές είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, καθώς πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι εξαρτώνται από το νερό που προέρχεται από τα χιόνια και τους παγετώνες, μεταξύ αυτών μεγάλοι πληθυσμοί στην Κίνα και την Ινδία.
«Τα βουνά έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τις αρκτικές περιοχές και βιώνουν εξίσου ταχείες αλλαγές», επισημαίνει ο Νικ Πεπάιν, αναπληρωτής καθηγητής στο Ινστιτούτο Γης και Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ. Όπως εξηγεί και τα δύο περιβάλλοντα χάνουν γρήγορα χιόνι και πάγο με αποτέλεσμα βαθιές μεταβολές στα οικοσυστήματα. Το λιγότερο γνωστό, όπως υπογραμμίζει, είναι ότι όσο ανεβαίνουμε σε μεγαλύτερα υψόμετρα, ο ρυθμός της κλιματικής αλλαγής γίνεται ακόμη πιο έντονος.
Πρόσφατα γεγονότα αναδεικνύουν τον επείγοντα χαρακτήρα της κατάστασης. Ο Πεπάιν αναφέρεται στο φετινό καλοκαίρι στο Πακιστάν, το οποίο βίωσε ένα από τα πιο θανατηφόρα επεισόδια μουσώνων των τελευταίων ετών. Οι ακραίες βροχοπτώσεις στις ορεινές περιοχές της χώρας προκάλεσαν πάνω από 1.000 θανάτους, επιβεβαιώνοντας πως η κλιματική κρίση απειλεί άμεσα ζωές.
Παρά τη σημασία των ορεινών περιοχών για το κλίμα και τις ανθρώπινες κοινωνίες, παραμένει ένα ουσιαστικό πρόβλημα, που είναι η έλλειψη μετεωρολογικών παρατηρήσεων. Τα βουνά είναι δύσβατα και απομακρυσμένα, γεγονός που καθιστά τη συντήρηση μετεωρολογικών και κλιματικών σταθμών ιδιαίτερα απαιτητική.
