Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να πραγματοποιήσουν πυρηνικές δοκιμές χαμηλής ισχύος προκειμένου να ανταποκριθούν σε φερόμενες μυστικές δοκιμές της Κίνας και της Ρωσίας, τερματίζοντας ένα μορατόριουμ δεκαετιών, δήλωσε την Τρίτη ανώτερος αξιωματούχος.
Η New START, η τελευταία συνθήκη μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας που περιόριζε την ανάπτυξη πυρηνικών κεφαλών, έληξε αυτόν τον μήνα, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε για μια νέα συμφωνία που θα περιλαμβάνει και την Κίνα.
Ο Κρίστοφερ Γιόου, υφυπουργός Εξωτερικών για τον έλεγχο και τη μη διάδοση των εξοπλισμών, τόνισε ότι ο Τραμπ σοβαρολογούσε όταν έλεγε τον Οκτώβριο – χωρίς να δώσει λεπτομέρειες – ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επανεκκινήσουν τις πυρηνικές δοκιμές. «Όπως έχει πει ο πρόεδρος, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιστρέψουν στις δοκιμές σε – εισαγωγικά – “ισότιμη βάση”», δήλωσε ο Γιόου στο Hudson Institute, ένα think tank.
«Αλλά ισότιμη βάση δεν σημαίνει ότι επιστρέφουμε σε ατμοσφαιρικές δοκιμές τύπου Ivy Mike στην κλίμακα πολλών μεγατόνων, όπως θα ήθελαν να σας κάνουν να πιστέψετε ορισμένοι υπέρμαχοι του ελέγχου των εξοπλισμών, υπερβάλλοντας για το ζήτημα», είπε, αναφερόμενος σε μια τεράστια θερμοπυρηνική έκρηξη του 1952 στον Νότιο Ειρηνικό.
«Η ισότιμη βάση, ωστόσο, προϋποθέτει απάντηση σε ένα προϋπάρχον πρότυπο. Μην κοιτάξετε πέρα από την Κίνα ή τη Ρωσία για αυτό το πρότυπο», εξήγησε.
Δεν ανακοίνωσε χρονοδιάγραμμα, λέγοντας ότι ο Τραμπ θα λάβει την απόφαση, αλλά πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε δοκιμή θα πραγματοποιηθεί σε «ισότιμο πεδίο». «Δεν πρόκειται να παραμείνουμε σε ένα απαράδεκτο μειονέκτημα», είπε χαρακτηριστικά.
Το πυρηνικό οπλοστάσιο της Κίνας παραμένει πολύ μικρότερο από εκείνα της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά αυξάνεται ταχύτατα. Η Κίνα έχει απορρίψει δημόσια τις εκκλήσεις να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις για μια νέα τριμερή συνθήκη.
Εντείνοντας την πίεση στην Κίνα
Ένας ακόμη ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος, σε συνεδρίαση του ΟΗΕ στη Γενεύη καθώς έληγε η New START, κατηγόρησε την Κίνα ότι πραγματοποίησε πυρηνική δοκιμή χαμηλής ισχύος το 2020 και ότι προετοιμάζει περισσότερες εκρήξεις μεγαλύτερης ισχύος. Η Κίνα χαρακτήρισε τις κατηγορίες «κατάφωρα ψεύδη» και πρόσχημα για την επανέναρξη πυρηνικών δοκιμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το 2024, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατηγόρησε επίσης τη Ρωσία για δοκιμές χαμηλής ισχύος, ενώ η Μόσχα έχει διατυπώσει συγκαλυμμένες απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων στην εισβολή της στην Ουκρανία.
Ο Γιόου επέμεινε στις κατηγορίες κατά της Κίνας, λέγοντας ότι δεδομένα που συλλέχθηκαν στο γειτονικό Καζακστάν στις 22 Ιουνίου 2020 στις 09:18 GMT έδειξαν έκρηξη μεγέθους 2,75 βαθμών, της οποίας η επίδραση πιθανότατα μετριάστηκε επειδή έλαβε χώρα σε μεγάλη υπόγεια κοιλότητα.
«Υπάρχει ελάχιστη πιθανότητα, θα έλεγα, να πρόκειται για οτιδήποτε άλλο εκτός από έκρηξη, μία μεμονωμένη έκρηξη», είπε, απορρίπτοντας την πιθανότητα σεισμού ή μεταλλευτικού ατυχήματος.
Σε πρόσφατη έκθεση, το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών δεν βρήκε πειστικά στοιχεία έκρηξης, λέγοντας ότι δορυφορικές εικόνες δεν έδειξαν ασυνήθιστη δραστηριότητα στο Λοπ Νουρ, τον ιστορικό χώρο δοκιμών της Κίνας στη δυτική περιοχή της Σιντζιάνγκ.
Μετά τις αμερικανικές κατηγορίες για την κινεζική δοκιμή, ο Ρόμπερτ Φλόιντ, εκτελεστικός γραμματέας του Οργανισμού της Συνθήκης για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών, δήλωσε ότι ο διεθνής οργανισμός «δεν εντόπισε κανένα γεγονός σύμφωνο με τα χαρακτηριστικά δοκιμής πυρηνικού όπλου».
Ωστόσο, σημείωσε ότι τα όργανα παρακολούθησης της ομάδας μπορούν να ανιχνεύσουν εκρήξεις μόνο όταν φθάνουν στο ισοδύναμο των 500 τόνων TNT — ένα μικρό κλάσμα των αμερικανικών βομβών που ισοπέδωσαν τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι το 1945, στις μοναδικές πυρηνικές επιθέσεις στην ιστορία.
Ο Γιόου χλεύασε τη δήλωση του Φλόιντ, Αυστραλού επιστήμονα, λέγοντας ότι θα έπρεπε «να επαναξιολογήσει τις προτεραιότητές του» αντί να προτρέπει για την έναρξη ισχύος της Συνθήκης Πλήρους Απαγόρευσης Δοκιμών, εάν το προσωπικό του δεν μπορεί να εντοπίσει δοκιμές χαμηλής ισχύος που εντούτοις παρέχουν τεχνογνωσία στα πυρηνικά κράτη.
«Η συνθήκη καταλήγει ουσιαστικά να είναι ένα φύλλο συκής», είπε ο Γιόου.
Η συνθήκη του ΟΗΕ – που θα απαγόρευε όλες τις πυρηνικές εκρήξεις – δεν έχει τεθεί σε ισχύ, με τη Γαλλία και τη Βρετανία να είναι τα μόνα κράτη με πυρηνικά όπλα που την έχουν επικυρώσει. Ο πρώην πρόεδρος Μπιλ Κλίντον υπέγραψε τη συνθήκη, αλλά απορρίφθηκε το 1999 από τη Γερουσία λόγω αντίθεσης από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν την τελευταία δοκιμαστική πυρηνική έκρηξη το 1992. Έκτοτε έχουν διεξαγάγει «υποκρίσιμα» πειράματα με σκοπό τη διασφάλιση της ασφάλειας χωρίς να φθάνουν στο επίπεδο που θα προκαλούσε πυρηνική αλυσιδωτή αντίδραση.
Πηγή: Γαλλικό Πρακτορείο
