Λίγες ώρες πριν ξεκινήσει η περιοδεία του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ, στη Μαυριτανία , την Γκάμπια και την Σενεγάλη προκειμένου να επιδιώξει συνεργασία με τις αφρικανικές χώρες για θέματα μετανάστευσης συμπληρώνονται περίπου 30 χρόνια από το πρώτο καγιούκο που έφθασε στα Κανάρια Νησιά φορτωμένο με παράτυπους μετανάστες.
Ήταν μία εικόνα που προκάλεσε τεράστιο κοινωνικό αντίκτυπο σε τουριστικά νησιά που ήταν συνηθισμένα να βλέπουν πολυτελή σκάφη και όχι “καγιούκος”, δημοφιλή ξύλινα αλιευτικά σκάφη της Σενεγάλης και της Μαυριτανίας. Από τότε μέχρι σήμερα στα Κανάρια Νησιά κατέφθασαν τουλάχιστον 230.000 παράτυποι μετανάστες και τουλάχιστον 21.000 έχασαν την ζωή τους σ αυτή την διαδρομή του Ατλαντικού. Μόνο από τις αρχές του 2024 μέχρι και σήμερα υπολογίζεται ότι στα νησιά έχουν καταφθάσει περίπου 174 καγιούκος με περίπου 2.300 επιβαίνοντες.
Η διαδρομή αυτή των μεταναστευτικών ρευμάτων από την Αφρική σε ευρωπαϊκό έδαφος θεωρείται η πιο επικίνδυνη αλλά δεν είναι η μόνη. Και το μεταναστευτικό αποτελεί πλέον ένα δομικό πρόβλημα που αναζητά λύση. Παραμένει ακόμα ενεργή και η διαδρομή από την Αλγερία προς το Αλικάντε και ευρύτερα την Κόστα Μπλάνκα αλλά και η διαδρομή από την Αλγερία προς τα νησιά Βαλεαρίδες της Μεσογείου. Παρότι επισήμως η διαδρομή προς τα νησιά Βαλεαρίδες με προέλευση την Αλγερία δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτήν των Καναρίων Νησιών εντούτοις τα τελευταία πέντε χρόνια έχει αυξηθεί σημαντικά.
Και όπως επισημαίνουν πηγές, η Αλγερία προωθεί αυτή τη μετανάστευση ως τιμωρία στον Πέδρο Σάντσεθ για τη στρατηγική αλλαγή στην εξωτερική πολιτική της Ισπανίας και στις σχέσεις της με το Μαρόκο και την Δυτική Σαχάρα. Η Αλγερία με το Μαρόκο διανύουν την τελευταία τριετία μία έντονη διπλωματική κρίση η οποία δεν έχει λυθεί.
Γι’ αυτό παρατηρώντας τις παράτυπες αφίξεις στις Βαλεαρίδες διαπιστώνεται ότι στην πλειοψηφία τους είναι Αλγερινοί, κατέχοντες οικονομικούς πόρους και στόχος τους είναι αφού πατήσουν ισπανικό έδαφος να κατευθυνθούν προς τη Γαλλία ή το Βέλγιο. Στη διαδρομή της Αλγερίας έχουν χάσει την ζωή τους τουλάχιστον 1.500 άνθρωποι σύμφωνα με στοιχεία των μη κυβερνητικών οργανώσεων.
Την πρωτοκαθεδρία όμως συνεχίζουν να έχουν τα Κανάρια Νησιά όπου τα τελευταία τέσσερα χρόνια φθάνει το 55% των παράτυπων μεταναστών με σχεδόν 125.000 αφίξεις και η ροή δεν σταματά. Τα καγιούκος αναχωρούν σχεδόν μαζικά από την Αφρική και τα Κανάρια εκτιμούν ότι μέχρι τέλος του έτους τουλάχιστον 70.000 άνθρωποι θα φθάσουν στις ακτές τους καθώς οι κλιματολογικές συνθήκες το επιτρέπουν.
Το πρόβλημα ενισχύεται με μία επιπλέον ιδιαιτερότητα. Αυτή της άφιξης μεγάλου ποσοστού ανηλίκων που η τοπική κυβέρνηση των Καναρίων αναλαμβάνει. Και γυναικών επίσης αν και η πλειοψηφία των αφιχθέντων είναι άνδρες νεαρής ηλικίας. Ως αυτή την ώρα φιλοξενούνται σε 81 κέντρα υποδοχής τουλάχιστον 5.200 ανήλικοι όταν τα Νησιά έχουν την δυνατότητα υποδοχής μόνο 2.000 παιδιών.
Γι’ αυτό και οι εκκλήσεις είναι συνεχείς προς τις υπόλοιπες Αυτονομίες προκειμένου να διαμοιραστούν τα παιδιά σε διαφορετικές περιοχές. Ελλείψει όμως πολιτικής συναίνεσης για αλλαγή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου η κάθε Αυτονομία αντιδρά κατά το δοκούν και το πρόβλημα διογκώνεται.
