Άτομα που έχουν την τάση να μένουν ξύπνια μέχρι αργά το βράδυ, οι λεγόμενοι «νυχτόβιοι», ενδέχεται να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, σύμφωνα με νέα μεγάλη επιστημονική μελέτη. Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι υπάρχουν τρόποι πρόληψης και προστασίας της καρδιάς.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association, δείχνει ότι ενήλικες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας – ιδιαίτερα γυναίκες – που είναι πιο δραστήριοι τις βραδινές ώρες, εμφανίζουν χειρότερη καρδιαγγειακή υγεία σε σύγκριση με όσους δεν έχουν έντονη πρωινή ή βραδινή προτίμηση.
Ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 322.000 ενήλικες
Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 322.000 συμμετέχοντες της UK Biobank, μιας μακροχρόνιας μελέτης που περιλαμβάνει δεδομένα από την Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία.
Οι συμμετέχοντες αυτοχαρακτηρίστηκαν με βάση τον λεγόμενο χρονότυπο – δηλαδή τη φυσική τους προτίμηση για τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης – και κατατάχθηκαν σε τρεις κατηγορίες:
- πρωινοί τύποι,
- ενδιάμεσοι,
- βραδινοί τύποι (νυχτόβιοι).
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ Σίνα Κιανέρσι, ερευνητής στο Brigham and Women’s Hospital και την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ, ο χρονότυπος αντανακλά τον φυσικό βιολογικό ρυθμό κάθε ανθρώπου.
Κακή ευθυγράμμιση με το καθημερινό πρόγραμμα
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι βραδινοί τύποι – και ενδεχομένως ακόμη και ορισμένοι πρωινοί – ενδέχεται να επιβαρύνονται επειδή το εσωτερικό βιολογικό τους ρολόι δεν συμβαδίζει με τα ωράρια εργασίας και τις κοινωνικές υποχρεώσεις.
Σε αντίθεση με παλαιότερες έρευνες που εξέταζαν μεμονωμένους παράγοντες κινδύνου, η νέα μελέτη χρησιμοποίησε το πλαίσιο Life’s Essential 8 της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, το οποίο περιλαμβάνει οκτώ βασικούς δείκτες καρδιαγγειακής υγείας:
- υγιεινή διατροφή
- σωματική δραστηριότητα
- αποφυγή καπνίσματος
- ποιοτικός ύπνος
- έλεγχος σωματικού βάρους
- διαχείριση χοληστερόλης
- σακχάρου αίματος
- αρτηριακής πίεσης
Κάθε παράγοντας βαθμολογείται από 0 έως 100, με υψηλότερη βαθμολογία να υποδηλώνει καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία.
Σημαντικά αυξημένος κίνδυνος για τους νυχτόβιους
Τα ευρήματα έδειξαν ότι οι νυχτόβιοι είχαν 79% μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν συνολικά κακή καρδιαγγειακή υγεία, σε σύγκριση με την ενδιάμεση ομάδα. Παράλληλα, παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου κατά την περίοδο παρακολούθησης.
Η συσχέτιση ήταν ακόμη ισχυρότερη στις γυναίκες. Συνολικά, οι νυχτόβιοι είχαν 16% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου σε διάστημα σχεδόν 14 ετών.
Αντίθετα, όσοι δήλωσαν «πρωινοί τύποι» είχαν 5% μικρότερη πιθανότητα κακής καρδιαγγειακής υγείας σε σύγκριση με την ενδιάμεση κατηγορία.
Τι μπορούν να κάνουν οι νυχτόβιοι
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αυξημένη καρδιαγγειακή επικινδυνότητα δεν είναι αναπόφευκτη για όσους είναι νυχτόβιοι.
Όπως σημειώνει η καθηγήτρια Νευρολογίας Κρίστεν Κνάτσον, η καρδιοπάθεια δεν είναι εγγενές χαρακτηριστικό των νυχτόβιων, εφόσον δοθεί έμφαση στον επαρκή ύπνο και την αποφυγή καπνίσματος.
Οι ερευνητές συμφωνούν ότι οι παρεμβάσεις σε τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου – όπως η βελτίωση της ποιότητας ύπνου, η υιοθέτηση υγιεινού τρόπου ζωής και η τακτική ιατρική παρακολούθηση – μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Ο Δρ Κιανέρσι συνοψίζει: «Εστιάστε στα βασικά: επαρκής και σταθερός ύπνος, πρωινή έκθεση στο φως, τακτική άσκηση και έλεγχος της πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχάρου. Και αν κάποιος καπνίζει, η διακοπή παραμένει ένα από τα πιο ισχυρά μέτρα για τη μακροπρόθεσμη υγεία της καρδιάς».
