Η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική διαμορφώνει τρεις βασικές κατευθύνσεις για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης έως το 2035. Οι κατευθύνσεις αυτές αποσκοπούν στη μείωση των ενοικίων, την αξιοποίηση κλειστών κατοικιών, και την ανάπτυξη κοινωνικής στέγης. Η στρατηγική αυτή συσσωρεύει μέτρα που στοχεύουν στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών, τη στήριξη νοικοκυριών και την ανάπτυξη ενός βιώσιμου μοντέλου για τη στέγαση στη χώρα.
Αυξημένη προσφορά κατοικιών
Η πρώτη κατεύθυνση εστιάζει στην απαιτούμενη αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Η Δημόσια συζήτηση αναδεικνύει ότι η πίεση στην αγορά κατοικίας προκύπτει από τη συνδυαστική δράση περιορισμένης προσφοράς και του παλαιού οικιστικού αποθέματος. Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 6,6 εκατομμύρια κατοικίες, εκ των οποίων 2,2 εκατομμύρια είναι κενές. Ωστόσο, μόνο 800.000 από αυτές είναι διαθέσιμες για μακροχρόνια μίσθωση, δεδομένου ότι οι υπόλοιπες είναι δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες.
Αυτή η δεδομένη κατάσταση σημαίνει ότι θα πρέπει να επενδυθούν πόροι για ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις προκειμένου τα παλαιότερα ακίνητα να επανέλθουν στην αγορά. Η στρατηγική Ανακαινίζω – Νοικιάζω και τα φορολογικά κίνητρα για αναβαθμίσεις είναι δύο από τα μέτρα που σχεδιάζονται για να διευκολύνουν αυτή τη διαδικασία. Μέσω αυτών, στοχεύουμε να ενισχύσουμε την κατασκευή νέων κατοικιών και την επανένταξη των υφιστάμενων ακινήτων στην αγορά.
Κοινωνική κατοικία και τοπική μίσθωση
Η δεύτερη στρατηγική κατεύθυνση αφορά την ανάπτυξη κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Η κατάσταση της ελληνικής κοινωνικής κατοικίας είναι κρίσιμη, καθώς το κείμενο δίνει έμφαση στη σχεδόν ανύπαρκτη παρουσία της στην αγορά. Στοχεύουμε σε παρεμβάσεις που θα ενσωματώνουν ειδικά σχήματα κοινωνικής μίσθωσης, αξιοποίηση δημόσιας περιουσίας και την εκμετάλλευση ανενεργών στρατοπέδων για κατασκευές κατοικιών.
Η βασική επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί ένα απόθεμα κατοικιών που να μην υπόκειται στους κανόνες της καθαρά εμπορικής αγοράς, αλλά να είναι προσβάσιμο σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εύρεση οικονομικά προσιτής στέγης. Για την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής, οι δήμοι θα διαδραματίσουν κομβικό ρόλο μέσω τη δημιουργίας Γραφείων Κοινωνικής Μίσθωσης, τα οποία θα λειτουργούν ως τοπικοί διαμεσολαβητές.
Στήριξη των νοικοκυριών και μακροχρόνια βιωσιμότητα
Η τρίτη στρατηγική κατεύθυνση επικεντρώνεται στη στήριξη των νοικοκυριών και τη δημιουργία ενός βιώσιμου πλαισίου στεγαστικής πολιτικής. Εδώ περιλαμβάνονται μέτρα όπως η επιστροφή ενοικίου, τα επιδόματα στέγασης και το πρόγραμμα ΚΑΛΥΨΗ. Αυτές οι παροχές στοχεύουν στην άμεση ανακούφιση όσων πλήττονται από την αύξηση των ενοικίων.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, αν και τα επιδόματα μπορούν να ανακουφίσουν τις πιέσεις, δεν αποτελούν τη λύση για το ζήτημα της προσφοράς κατοικιών. Έτσι, η στρατηγική ενσωματώνει αυτά τα μέτρα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, προκειμένου να διασφαλίσει τη μακροχρόνια βιωσιμότητα του συστήματος.
Παράλληλα, προγραμματίζεται η δημιουργία νέων μηχανισμών παρακολούθησης, όπως ο Ενιαίος Φορέας Στεγαστικής Πολιτικής και η Πύλη Στεγαστικής Πολιτικής. Αυτοί οι μηχανισμοί θα δίνουν στην πολιτεία τη δυνατότητα να παρακολουθεί την αγορά και τις πραγματικές ανάγκες ανά περιοχή, ώστε να ενεργεί από την κατάλληλη στρατηγική και σαφή στοχοθέτηση.
