Διπλωματικές πηγές εντός του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών περιέγραψαν σε κλειστή ενημέρωση προς δημοσιογράφους στη Νέα Υόρκη την ατμόσφαιρα που επικρατεί στον Οργανισμό ενόψει της 80ης Συνόδου της Γενικής Συνέλευσης. Όπως τόνισαν, παρά τις σκοτεινές σκιές που αφήνουν οι αδυναμίες του Συμβουλίου Ασφαλείας και η έλλειψη χρηματοδότησης, το σύστημα εξακολουθεί να παράγει «σημαντικά και απτά αποτελέσματα» σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η επικείμενη διάσκεψη για τη λύση δύο κρατών στο Παλαιστινιακό συνιστά «ιστορική ευκαιρία».
Οι ίδιες πηγές μίλησαν ανοιχτά για τις προκλήσεις. «Η αδυναμία του Συμβουλίου Ασφαλείας να ανταποκριθεί σε ζητήματα όπως η Ουκρανία, η Γάζα ή συγκρούσεις στην Αφρική επηρεάζει την εικόνα του Οργανισμού στα μάτια της κοινής γνώμης» ανέφεραν.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην έλλειψη χρηματοδότησης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, που αποδίδεται στην απόσυρση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής από σειρά οργανισμών και και στη μείωση των εθελοντικών συνεισφορών. «Η κατάσταση αυτή οδηγεί σε πραγματική κρίση ρευστότητας, με συνέπειες στη λειτουργία και στην ατμόσφαιρα εντός του Οργανισμού», τόνισαν.
Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχία για χώρες που «αμφισβητούν τη νομιμοποίηση του Οργανισμού» σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και διεθνούς δικαίου, προσπαθώντας να οικοδομήσουν, όπως σημείωσαν, «ένα παράλληλο σύστημα που θεωρεί τον Οργανισμό προϊόν δυτικής ηγεμονίας».
Από την άλλη πλευρά, οι πηγές ανέδειξαν τις επιτυχίες του τελευταίου έτους: όπως την ολοκλήρωση Παγκόσμιας Συνθήκης για την Υγεία, συμφωνίες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου για την αλιεία, δύο συνθήκες στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας για τη γενετική και την πνευματική ιδιοκτησία, καθώς και τη «Συνθήκη για την Ανοιχτή Θάλασσα».
Σημείωσαν επίσης τη συναίνεση για δημιουργία διεθνούς μηχανισμού διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης, αντίστοιχου με την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή στον τομέα του κλίματος.
«Αυτά δεν είναι μικρά επιτεύγματα. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών παραμένει χώρος παραγωγής συναίνεσης σε μείζονα ζητήματα», ανέφεραν.
Στο πεδίο της ειρήνης και της ασφάλειας, παρότι αναγνώρισαν αδιέξοδα σε Ουκρανία και Γάζα, στάθηκαν σε «θετικές εξελίξεις» στην Αϊτή, στον Λίβανο και στο Σουδάν.
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσαν οι πηγές στη Διάσκεψη της 22ης Σεπτεμβρίου για τη λύση δύο κρατών. Τη χαρακτήρισαν «ορόσημο που επαναφέρει ελπίδα», εξηγώντας ότι η πρόσφατη υπερψήφιση της «Διακήρυξης της Νέας Υόρκης» από 142 χώρες «αφαιρεί το χαλί κάτω από τα πόδια των ακραίων και από τις δύο πλευρές».
«Η ψήφος υπέρ σημαίνει στην πράξη αναγνώριση τόσο της Παλαιστίνης όσο και του Ισραήλ», υπογράμμισαν, προσθέτοντας ότι το μήνυμα της διεθνούς κοινότητας είναι σαφές: «Η λύση παραμένει η δημιουργία δύο κρατών, με την Παλαιστίνη βιώσιμη και εφικτή χάρη στη διεθνή στήριξη».
Παρουσιάστηκαν επίσης αριθμητικά δεδομένα σχετικά με την ψήφιση της «Διακήρυξης της Νέας Υόρκης»: είκοσι πέντε από τα είκοσι επτά κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τάχθηκαν υπέρ, ενώ θετικά ψήφισαν σχεδόν όλα τα αραβικά και ισλαμικά κράτη, με εξαίρεση το Ιράν και την Τυνησία. «Η καταψήφιση από δώδεκα χώρες -ανάμεσά τους μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού και το Ισραήλ, δεν αλλάζει τη συνολική εικόνα», σημείωσαν.
Σε ερωτήσεις για πιθανή αναγνώριση της Παλαιστίνης από σειρά χωρών, οι πηγές ανέφεραν ότι «περισσότερες από δέκα χώρες» -μεταξύ τους η Γαλλία, το Βέλγιο, η Πορτογαλία, η Δανία, το Λουξεμβούργο, η Νέα Ζηλανδία και η Μάλτα- εξετάζουν επίσημες ανακοινώσεις. «Ήδη εκατόν σαράντα πέντε χώρες έχουν αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, οπότε με τις νέες αναγνωρίσεις θα πλησιάσουμε τις εκατόν πενήντα πέντε», εκτίμησαν.
Για το τι σημαίνει αναγνώριση, εξήγησαν ότι το πρώτο βήμα είναι «συμβολικό, αλλά ουσιαστικό», ανατρέποντας τη λογική των Συμφωνιών του Όσλο. «Τριάντα χρόνια συζητάμε χωρίς αποτέλεσμα. Τώρα πρέπει να πούμε: η Παλαιστίνη υπάρχει, και από εκεί ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για σύνορα, πρωτεύουσα και τεχνικές λεπτομέρειες», ανέφεραν, διευκρινίζοντας ότι τα πρακτικά ζητήματα -όπως η λειτουργία πρεσβειών- θα αποφασιστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
Οι ίδιες πηγές επιβεβαίωσαν ότι επίκειται ψηφοφορία για τον «μηχανισμό επαναφοράς κυρώσεων» εναντίον του Ιράν, εκτός αν υπάρξει «θαύμα»: «Αν η Τεχεράνη δώσει άμεση πρόσβαση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας σε όλες τις πυρηνικές της εγκαταστάσεις, θα είναι νέα αρχή. Αν όχι, η ψήφος είναι αναπόφευκτη».
Παράλληλα εξέφρασαν την ελπίδα η παρουσία του Ιρανού Προέδρου στη Νέα Υόρκη «να ανοίξει παράθυρο για νέο διάλογο με τη Γαλλία, τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο».
Για την Ουκρανία, σημείωσαν ότι μπορεί να υπάρξει συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας την ερχόμενη εβδομάδα, αλλά υποβάθμισαν τις πιθανότητες ουσιαστικής προόδου.
Οι ίδιες διπλωματικές πηγές τόνισαν ότι η φετινή Γενική Συνέλευση θα αποτελέσει «δημοψήφισμα για το μέλλον του πολυμερούς συστήματος». Όπως ανέφεραν «θα φανεί ποια κράτη παραμένουν προσκολλημένα στη νομιμότητα του διεθνούς δικαίου και ποια προτιμούν την αντικατάστασή του με σχέσεις ισχύος. Ο κόσμος θα κριθεί στο δίλημμα αν θα συνεχίσει στον δρόμο του πολυμερούς διαλόγου που χάραξε η Χάρτα του Σαν Φρανσίσκο πριν από ογδόντα χρόνια».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
