Τους όρους, τα «ψιλά γράμματα» και –κυρίως– το αυστηρό χρονοδιάγραμμα της «συμφωνίας» της κυβέρνησης με σούπερ μάρκετ και βιομηχανία για μείωση τιμών 5% έως 20% από 31 Αυγούστου, αποτυπώνει αναλυτικά η επιστολή που προώθησε στους φορείς της αγοράς η Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή (ΑΑΕΑ&ΠΚ), Δέσποινα Τσαγγάρη.
Πρόκειται για την τυπική «μετάφραση» όσων συμφωνήθηκαν στο Μαξίμου στα τέλη Ιουνίου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, και εξειδικεύτηκαν στις επόμενες συναντήσεις των εκπροσώπων της αγοράς με τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο.
Η πρωτοβουλία παρουσιάζεται ως μια εθνική προσπάθεια αποκλιμάκωσης τιμών, με στόχο το όφελος να φανεί καθαρά στην τελική τιμή ραφιού και όχι να «χαθεί» μέσα σε βραχύβιες προσφορές ή προωθητικές ενέργειες. Με άλλα λόγια, το ζητούμενο είναι μετρήσιμη και ελέγξιμη μείωση, που θα μπορεί να επιβεβαιώνει ο καταναλωτής στο ταμείο.
Πότε ξεκινά και πόσο διαρκεί
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ ξεκαθαρίζει ότι η Εθνική Πρωτοβουλία:
– ξεκινά να εφαρμόζεται στις 31/08/2026,
– έχει συνολική διάρκεια έως 4 μήνες (δηλαδή μέχρι το τέλος του έτους),
– απαιτεί κάθε συμμετέχων κωδικός να παραμένει ενταγμένος για ελάχιστο διάστημα 2 μηνών.
Παράλληλα, μέσα στην τετράμηνη περίοδο:
– κάθε επιχείρηση μπορεί να προτείνει νέους κωδικούς,
– μπορεί επίσης να αντικαθιστά κωδικούς που ήδη συμμετέχουν, αρκεί να τηρούνται οι ίδιες προϋποθέσεις και να υπάρχει προηγούμενη ενημέρωση της ΑΑΕΑ&ΠΚ.
Το πλαίσιο αυτό επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο ανάγκες: από τη μία, να υπάρχει σταθερότητα ώστε η μείωση να «γράφει» στην καθημερινή αγορά· από την άλλη, να υπάρχει ευελιξία ώστε να μπαίνουν και άλλα προϊόντα στην πρωτοβουλία όταν αυτό είναι εφικτό.
Τι δεν είναι η πρωτοβουλία: Καμία «κοινή τιμή», κανένας συντονισμός
Στην επιστολή τονίζεται με έμφαση ότι η πρωτοβουλία δεν αποσκοπεί –ούτε μπορεί– να οδηγήσει σε κοινή συμφωνία τιμών, κοινή εμπορική πολιτική ή οποιαδήποτε μορφή συντονισμού μεταξύ ανταγωνιστών. Το μήνυμα είναι σαφές: συμμετοχή, ναι· καρτέλ, όχι.
Αυτός είναι και ο λόγος που ο μηχανισμός έχει στηθεί έτσι ώστε κάθε εταιρεία να καταθέτει τις δεσμεύσεις της απευθείας και εμπιστευτικά στην ΑΑΕΑ&ΠΚ, χωρίς διαμεσολάβηση ή ανταλλαγή ευαίσθητων εμπορικών πληροφοριών μέσω συνδέσμων.
Ελάχιστες προϋποθέσεις: Πώς διασφαλίζεται ότι η μείωση είναι πραγματική
Η Εθνική Πρωτοβουλία βασίζεται στην οικειοθελή, διακριτή και αυτοτελή συμβολή τόσο των προμηθευτών όσο και των αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Οι προμηθευτές προτείνουν μείωση στην τιμή τιμοκαταλόγου, ενώ οι αλυσίδες μπορούν –εφόσον το επιλέξουν– να προσθέσουν επιπλέον συμβολή στη διαμόρφωση της τελικής τιμής. Το αποτέλεσμα που μετράει είναι η τιμή ραφιού.
Για να θεωρείται μια πρόταση ουσιαστική, μετρήσιμη και αξιόπιστη, πρέπει κατ’ ελάχιστον:
– να οδηγεί σε πραγματική μείωση τιμής ραφιού και όχι να περιορίζεται σε προσωρινές προσφορές, κουπόνια, φυλλάδια ή προωθητικές ενέργειες μικρής διάρκειας,
– να έχει σαφή τιμή αναφοράς με αντικειμενικό τρόπο, ώστε να αποφεύγονται τεχνητές αυξήσεις πριν από τη μείωση (ως τιμή αναφοράς προτείνεται η τιμή ραφιού χωρίς προσφορές στις 27/08/2026),
– οποιαδήποτε προωθητική ενέργεια στη διάρκεια της περιόδου να λειτουργεί επιπλέον της μείωσης και όχι να συμψηφίζεται,
– οι δεσμεύσεις να υποβάλλονται ανά κωδικό με συγκεκριμένα στοιχεία: barcode, περιγραφή, κατηγορία, τρέχουσα τιμή τιμοκαταλόγου (με ΦΠΑ), νέα τιμή μετά τη μείωση (με ΦΠΑ), ποσοστό μείωσης, ημερομηνία έναρξης και διάρκεια.
Επιπλέον, ζητείται οι μειώσεις να αφορούν κατά προτεραιότητα προϊόντα πραγματικής κατανάλωσης – αυτά που όντως «βαραίνουν» στο καλάθι του νοικοκυριού – και όχι μόνο κωδικούς χαμηλής κυκλοφορίας ή ειδικές σειρές.
Κατηγορίες και στόχος: Μείωση τουλάχιστον 5% σε κωδικούς υψηλής κυκλοφορίας
Η συμμετοχή είναι ανοικτή σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων και σε κάθε προμηθευτή ή επιχείρηση που επιθυμεί να συμβάλει ουσιαστικά στην αποκλιμάκωση των τιμών. Ωστόσο, υπάρχει βασική προϋπόθεση: κάθε συμμετέχουσα επιχείρηση πρέπει να εντάσσει σημαντικούς κωδικούς υψηλής κυκλοφορίας με προτεινόμενη μείωση τιμής ραφιού τουλάχιστον 5%.
Δεν θεωρείται ουσιαστική συμμετοχή η αποκλειστική επιλογή περιφερειακών κωδικών, προϊόντων χαμηλής ζήτησης ή σειρών που δεν έχουν πραγματικό αποτύπωμα στις πωλήσεις. Τέτοιοι κωδικοί μπορούν να μπουν συμπληρωματικά, αλλά όχι ως «άλλοθι» συμμετοχής.
Διαδικασία υποβολής: Ποιος καταθέτει τι και σε ποιον
Η διαδικασία έχει διακριτά βήματα:
1) Οι σύνδεσμοι (ΣΕΒ, ΣΕΒΤ, ΕΣΕ) ενημερώνουν τα μέλη τους για τη δυνατότητα συμμετοχής, χωρίς να συλλέγουν ή να ανταλλάσσουν εμπορικά ευαίσθητες πληροφορίες.
2) Κάθε επιχείρηση υποβάλλει απευθείας, χωριστά και εμπιστευτικά στην ΑΑΕΑ&ΠΚ το δικό της πλάνο μειώσεων ανά κωδικό, με όλα τα απαιτούμενα στοιχεία.
3) Η ΑΑΕΑ&ΠΚ αξιολογεί τις προτάσεις ως προς τη μετρησιμότητα, τη σημασία για τον καταναλωτή, τη διάρκεια και τη δυνατότητα ελέγχου.
Ενημέρωση καταναλωτών: Ειδική ενότητα στο PosoKanei και σήμανση στα ράφια
Για να είναι η ενημέρωση άμεση, απλή και διαφανής, η ΑΑΕΑ&ΠΚ θα δημιουργήσει ειδική και διακριτή ενότητα στο PosoKanei. Εκεί θα συγκεντρώνονται τα τυποποιημένα προϊόντα που συμμετέχουν στην Εθνική Πρωτοβουλία, λειτουργώντας ως ο επίσημος κατάλογος ώστε να ξεχωρίζουν καθαρά από τις συνηθισμένες, προσωρινές προσφορές.
Συμπληρωματικά προβλέπεται ενιαία και ευδιάκριτη σήμανση στα σούπερ μάρκετ, τόσο σε εμφανή σημεία του καταστήματος όσο και στους συμμετέχοντες κωδικούς στο ράφι, για να αναγνωρίζει ο καταναλωτής με μια ματιά ποια προϊόντα έχουν ενταχθεί.
Δικλίδες ανταγωνισμού: Προστασία από συνεννοήσεις και «σήματα» προς την αγορά
Το πλαίσιο βάζει ρητές απαγορεύσεις και περιορισμούς:
– καμία κοινή συμφωνία ή συνεννόηση για τιμές, ποσοστά μειώσεων, περιθώρια ή όρους,
– κάθε επιχείρηση αποφασίζει ανεξάρτητα αν συμμετέχει, ποια προϊόντα εντάσσει και τι μείωση εφαρμόζει,
– απαγορεύεται η άμεση ή έμμεση ανταλλαγή μη δημόσιων ή μελλοντικών πληροφοριών για τιμές,
– οι σύνδεσμοι περιορίζονται σε ενημερωτικό ρόλο,
– η ΑΑΕΑ&ΠΚ λειτουργεί ως αποδέκτης/ελεγκτής και δεν κοινοποιεί μη δημόσια στοιχεία άλλων επιχειρήσεων,
– τα συνολικά αποτελέσματα θα ανακοινώνονται μόνο συγκεντρωτικά, για να προστατεύεται ο ανταγωνισμός και το εμπορικό απόρρητο,
– οι κωδικοί θα δημοσιοποιούνται στο PosoKanei μόνο μετά την έναρξη ισχύος της αντίστοιχης μείωσης.
Χρονοδιάγραμμα-κλειδί έως την εφαρμογή στις 31/08
Το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα είναι συγκεκριμένο:
– 27/07/2026: υποβολή αναλυτικών δεσμευτικών προτάσεων ανά κωδικό στην ΑΑΕΑ&ΠΚ
– 28/07/2026: αξιολόγηση κωδικών από την ΑΑΕΑ&ΠΚ ως προς σημασία και κυκλοφορία
– 29/07/2026: γνωστοποίηση από προμηθευτές προς αλυσίδες των κωδικών που προτείνονται (χωρίς μελλοντικές τιμές/ποσοστά/περιθώρια)
– 03/08/2026: ολοκλήρωση συλλογής τελικών δεσμεύσεων
– 27/08/2026: καταγραφή τιμών ραφιού ως τιμών αναφοράς και οριστικοποίηση ποσοστών
– 31/08/2026: έναρξη εφαρμογής μειώσεων
– 31/12/2026: ολοκλήρωση συνολικής περιόδου εφαρμογής
Τι ζητά η ΑΑΕΑ&ΠΚ από τους συνδέσμους και τι θα κρίνει την επιτυχία
Η ΑΑΕΑ&ΠΚ ζητά από τους συνδέσμους να ενημερώσουν τα μέλη τους, να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή σε μια διαδικασία μετρήσιμης αποκλιμάκωσης τιμών, να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει ανταλλαγή ευαίσθητων εμπορικών πληροφοριών και να στηρίξουν θεσμικά ένα πλαίσιο νόμιμο, ελέγξιμο και διαφανές.
