Ο λογαριασμός ηλεκτρικού ρεύματος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες και πιο σταθερές επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Με αυτό το δεδομένο, η κυβέρνηση θέτει ως βασικό στόχο τη μείωση της λιανικής τιμής του ρεύματος κατά 30% την περίοδο 2027-2029. Το σχέδιο για 30% φθηνότερο ρεύμα βασίζεται στην αξιοποίηση της φθηνότερης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές, στην ενίσχυση των δικτύων και της αποθήκευσης, αλλά και σε παρεμβάσεις που θα περιορίσουν τις επιβαρύνσεις στους λογαριασμούς.
Η κυβερνητική πολιτική παρουσιάστηκε με επίκεντρο τη σταδιακή μετάβαση από τις έκτακτες επιδοτήσεις σε μόνιμες και διαρθρωτικές λύσεις. Στόχος είναι η μείωση του κόστους παραγωγής και μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας να φτάσει τελικά στον καταναλωτή, ώστε να αποτυπωθεί με πιο σταθερό τρόπο στους μηνιαίους λογαριασμούς.
30% φθηνότερο ρεύμα: Η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ
Η πιο άμεση παρέμβαση αφορά τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωση κατά 50% στην πρώτη κλίμακα των σχετικών χρεώσεων για τις οικιακές παροχές. Η χρέωση θα μειωθεί από 6,90 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Το μέτρο αναμένεται να καλύψει περίπου έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές, τόσο σε ημερήσια όσο και σε διζωνικά τιμολόγια. Το ετήσιο κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε περίπου 50 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπεται ενίσχυση του λογαριασμού ΥΚΩ με 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό μέσα στο 2027.
Η μείωση συνδέεται άμεσα με την πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών. Καθώς τα νησιά συνδέονται με το ηπειρωτικό σύστημα, περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας ακριβών πετρελαϊκών μονάδων, γεγονός που δημιουργεί εξοικονομήσεις. Για τη βιομηχανία, η μείωση κατά 50% στις αντίστοιχες χρεώσεις ΥΚΩ εφαρμόζεται ήδη από την 1η Ιουλίου 2026.
Χρηματοδοτικά εργαλεία ύψους 5 δισ. ευρώ
Για την εφαρμογή του σχεδίου προβλέπεται η αξιοποίηση περίπου 5 δισ. ευρώ μέσω τριών βασικών εργαλείων: του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών και της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής.
Οι πόροι θα κατευθυνθούν σε δράσεις που μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος σε μόνιμη βάση. Μεταξύ άλλων, περιλαμβάνονται έργα αποθήκευσης ενέργειας, ενεργειακής εξοικονόμησης, πράσινης θέρμανσης και αυτοκατανάλωσης. Το συγκεκριμένο ποσό είναι ξεχωριστό από το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, το οποίο ξεπερνά τα 6 δισ. ευρώ.
600 εκατ. ευρώ για αποθήκευση ενέργειας
Κεντρικός πυλώνας του σχεδιασμού είναι η αποθήκευση της ενέργειας που παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές. Η συνολική δημόσια στήριξη φτάνει τα 600 εκατ. ευρώ. Στα 400 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη διατεθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης για μπαταρίες και αντλησιοταμίευση προστίθεται νέο πρόγραμμα 200 εκατ. ευρώ για το 2027 και το 2028.
Το νέο πρόγραμμα θα χωριστεί σε τέσσερις δράσεις, ύψους 50 εκατ. ευρώ η καθεμία. Οι δράσεις αφορούν:
– αποθήκευση σε εγκαταστάσεις Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης,
– αυτοκατανάλωση από μη οικιακούς καταναλωτές,
– εγκατάσταση μπαταριών σε έργα ΑΠΕ,
– αυτόνομες μονάδες αποθήκευσης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει συνολική ισχύ αποθήκευσης περίπου 1 GW στο τέλος του 2026, 1,5 GW το 2027, 3-4 GW έως το τέλος του 2028 και 5-7 GW το 2030. Η αύξηση της αποθήκευσης θεωρείται απαραίτητη, ώστε η πράσινη ενέργεια να αξιοποιείται και σε ώρες χαμηλής ηλιοφάνειας ή περιορισμένης παραγωγής από αιολικά πάρκα.
Επενδύσεις άνω των 6 δισ. ευρώ στα δίκτυα
Το επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ υπερβαίνει τα 6 δισ. ευρώ, μετά και την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η διασύνδεση των Δωδεκανήσων, με προϋπολογισμό 2,8 δισ. ευρώ, καθώς και η διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου, μεταξύ των οποίων η Λήμνος, η Λέσβος, η Σκύρος, η Χίος και η Σάμος, συνολικού ύψους 1,4 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, ολοκληρώνεται η τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων, η οποία αφορά τη Σαντορίνη, τη Φολέγανδρο, τη Μήλο και τη Σέριφο, με κόστος 161 εκατ. ευρώ. Στο συνολικό επενδυτικό πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης έργα περίπου 2,3 δισ. ευρώ, όπως η αναβάθμιση του Κέντρου Υπερυψηλής Τάσης Κουμουνδούρου, το νέο ΚΥΤ στο Ρουφ και ο ανατολικός διάδρομος της Πελοποννήσου.
Έργα 2,3 δισ. ευρώ για τα νησιά
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών προβλέπει έργα συνολικού ύψους περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Από αυτά, 1,1 δισ. ευρώ θα διατεθούν για διασυνδέσεις και ενεργειακές υποδομές, 970 εκατ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ για υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Από τα 970 εκατ. ευρώ για ΑΠΕ και αποθήκευση, περίπου 476 εκατ. ευρώ προορίζονται για φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 316 MW, σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης 295 MW. Δικαιούχοι θα μπορούν να είναι κατοικίες, ιδιωτικά και δημόσια κτίρια, πάροχοι ύδρευσης, αγρότες και αεροδρόμια. Τα ποσοστά ενίσχυσης αναμένεται να κυμαίνονται από περίπου 32% έως 54%.
Έξυπνοι μετρητές και περιορισμός των ρευματοκλοπών
Σημαντικό ρόλο στο σχέδιο διαδραματίζει και η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών. Ο αριθμός τους προβλέπεται να αυξηθεί από 1,4 εκατ. το 2025 σε 2,4 εκατ. στο τέλος του 2026, καλύπτοντας περίπου το 66% της καταναλισκόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο σχεδιασμός προβλέπει 3,7 εκατ. έξυπνους μετρητές το 2027, 5,1 εκατ. το 2028, 6,4 εκατ. το 2029 και 7,7 εκατ. το 2030, όταν αναμένεται πλήρης κάλυψη. Η τηλεμέτρηση είναι απαραίτητη για την εφαρμογή δυναμικών τιμολογίων, αλλά και για τον εντοπισμό των ρευματοκλοπών.
Οι μη τεχνικές απώλειες κόστιζαν περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως κατά την περίοδο 2022-2024. Το κόστος αυτό επιβαρύνει τελικά τους συνεπείς καταναλωτές, επομένως ο περιορισμός των ρευματοκλοπών μπορεί να συμβάλει στη μείωση των συνολικών χρεώσεων.
Νέα προγράμματα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Το κοινωνικό σκέλος του σχεδίου περιλαμβάνει νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» ύψους 1,2 δισ. ευρώ, το οποίο θα αφορά 62.000 κατοικίες. Παράλληλα, προβλέπεται πρόγραμμα 930 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες.
Για 12.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις σχεδιάζεται πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης ύψους 395 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, μέσα στο 2027 αναμένεται να υλοποιηθεί πανελλαδική δράση 200 εκατ. ευρώ για 100.000 δικαιούχους. Η δράση θα επιδοτεί την εγκατάσταση 32.000 αντλιών θερμότητας και 68.000 ηλιακών θερμοσιφώνων.
Ειδική στήριξη σε Δυτική Μακεδονία και Μεγαλόπολη
Για τις περιοχές μετάβασης, όπως η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη, προβλέπεται πρόγραμμα ύψους 49,8 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους. Συγκεκριμένα, θα διατεθούν 3.000 ενισχύσεις για ηλιακούς θερμοσίφωνες, 5.000 για αντλίες θερμότητας και 2.000 για φωτοβολταϊκά με μπαταρία.
Η μέση επιδότηση εκτιμάται σε 876 ευρώ για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, 6.082 ευρώ για τις αντλίες θερμότητας και 8.400 ευρώ για τα φωτοβολταϊκά με μπαταρία. Οι συνολικοί προϋπολογισμοί ανέρχονται αντίστοιχα σε 2,6 εκατ., 30,4 εκατ. και 16,8 εκατ. ευρώ.
Το σχέδιο για 30% φθηνότερο ρεύμα στηρίζεται, επομένως, σε συνδυασμό παρεμβάσεων: περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, σύγχρονα δίκτυα, έξυπνοι μετρητές και ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων. Η επιτυχία του θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης των έργων και από το κατά πόσο η μείωση του κόστους θα μεταφερθεί ουσιαστικά στους τελικούς καταναλωτές την περίοδο 2027-2029.
