Αισθητή αύξηση έχει καταγράψει το τελευταίο διάστημα ο αριθμός των πολιτών που λαμβάνουν επίδομα βαρηκοΐας – κώφωσης από τον ΟΠΕΚΑ, μετά τη διεύρυνση των κριτηρίων χορήγησης. Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για μια οικονομική ενίσχυση 391 ευρώ τον μήνα, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, η οποία πλέον καλύπτει περισσότερους ανθρώπους που μέχρι πρόσφατα έμεναν εκτός.
Μέσα σε έναν χρόνο, οι δικαιούχοι σχεδόν διπλασιάστηκαν: από περίπου 6.300 ανήλθαν σε 12.200, δείχνοντας πως οι αλλαγές στις προϋποθέσεις άνοιξαν τον δρόμο σε χιλιάδες επιπλέον πολίτες να ενταχθούν στο πρόγραμμα του ΟΠΕΚΑ.
Η διεύρυνση αυτή δεν είναι απλώς μια στατιστική μεταβολή. Για πολλούς δικαιούχους, το επίδομα αποτελεί σταθερή στήριξη για την κάλυψη καθημερινών αναγκών που σχετίζονται με την αναπηρία, την επικοινωνία, την προσβασιμότητα, αλλά και με το πρόσθετο κόστος που συχνά συνοδεύει τη βαρηκοΐα ή την κώφωση. Παράλληλα, η αύξηση των δικαιούχων αποτυπώνεται και στη συνολική μηνιαία δαπάνη για την καταβολή της παροχής, η οποία σχεδόν διπλασιάστηκε.
Επίδομα βαρηκοΐας – κώφωσης από τον ΟΠΕΚΑ: τι άλλαξε και ποιοι το δικαιούνται
Κεντρικό σημείο των νέων ρυθμίσεων είναι ότι διευρύνθηκαν οι ομάδες που μπορούν να λάβουν την παροχή, αρκεί να πληρούνται οι βασικές προϋποθέσεις πιστοποίησης. Η σημαντικότερη αλλαγή είναι πως πλέον δεν τίθεται ηλικιακός περιορισμός, γεγονός που διόρθωσε μια ουσιαστική «τρύπα» του προηγούμενου πλαισίου. Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η ένταξη των πολιτών ηλικίας 18 έως 65 ετών, οι οποίοι μέχρι την εφαρμογή της νέας ρύθμισης δεν περιλαμβάνονταν στους δικαιούχους.
Βασική προϋπόθεση για τη λήψη του επιδόματος παραμένει η πιστοποιημένη αναπηρία 67% και άνω, η οποία πρέπει να προκύπτει από αρμόδια επιτροπή ΚΕΠΑ. Με άλλα λόγια, το δικαίωμα δεν κρίνεται από το εισόδημα, αλλά από την επίσημη ιατρική αξιολόγηση και τη σχετική πιστοποίηση του ποσοστού αναπηρίας.
Ένα ακόμη στοιχείο που καθιστά την παροχή ιδιαίτερα σημαντική είναι ότι για το επίδομα δεν υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική ενίσχυση μπορεί να χορηγηθεί ανεξάρτητα από μισθούς, συντάξεις ή άλλα εισοδήματα, εφόσον πληρούνται οι ιατρικές και διοικητικές προϋποθέσεις. Η απουσία εισοδηματικών κριτηρίων λειτουργεί ως δικλείδα δικαιοσύνης για ανθρώπους που, ενώ μπορεί να έχουν κάποια πηγή εισοδήματος, αντιμετωπίζουν πραγματικό πρόσθετο κόστος λόγω της αναπηρίας τους.
Ποσό επιδόματος και συνολική δαπάνη: 391 ευρώ τον μήνα
Το επίδομα για βαρηκοΐα ή κώφωση ανέρχεται στα 391 ευρώ μηνιαίως και χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ. Η διεύρυνση των δικαιούχων οδήγησε σε αύξηση της συνολικής μηνιαίας δαπάνης: από τα περίπου 2,5 εκατ. ευρώ ανέβηκε στα 4,8 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για μια μεταβολή που αποτυπώνει, αφενός, την ευρύτερη πρόσβαση στο μέτρο και, αφετέρου, την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας για μια ομάδα που είχε ανάγκη πιο συνεκτικής στήριξης.
Σημαντικό είναι επίσης το πώς λειτουργεί ο μηχανισμός σε περίπτωση που ο δικαιούχος λαμβάνει ήδη άλλη οικονομική παροχή για την ίδια πάθηση. Εάν η άλλη ενίσχυση είναι χαμηλότερη από τα 391 ευρώ, ο ΟΠΕΚΑ καταβάλλει τη διαφορά, ώστε το συνολικό ποσό να φτάσει το προβλεπόμενο όριο. Αν, αντίθετα, η άλλη παροχή είναι ίση ή υψηλότερη, τότε δεν χορηγείται πρόσθετο ποσό από τον ΟΠΕΚΑ. Με αυτή τη λογική, το σύστημα επιδιώκει να διασφαλίσει ένα ελάχιστο επίπεδο ενίσχυσης, χωρίς να δημιουργεί διπλές καταβολές για το ίδιο αντικείμενο.
Τι ισχύει για τους συνταξιούχους
Ένα ερώτημα που απασχολεί συχνά τους ενδιαφερόμενους είναι αν η λήψη σύνταξης επηρεάζει το δικαίωμα στο επίδομα. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: η καταβολή σύνταξης δεν αποτελεί εμπόδιο. Οι συνταξιούχοι μπορούν να συνεχίσουν να λαμβάνουν κανονικά το επίδομα, αρκεί να πληρούν όλες τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, κυρίως την πιστοποίηση από τα ΚΕΠΑ για αναπηρία 67% και άνω.
Η πρόβλεψη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί η σύνταξη από μόνη της δεν αναιρεί τις ανάγκες που προκύπτουν από τη βαρηκοΐα ή την κώφωση. Αντιθέτως, για πολλούς ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, οι ανάγκες υποστήριξης μπορεί να αυξάνονται, και η συνέχιση της παροχής αποτελεί ουσιαστικό στήριγμα.
