Συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε φορολογούμενου που συναλλάσσεται με πλατφόρμες κρυπτονομισμάτων, αποκτά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), εξέλιξη που διευκολύνει τα μέγιστα τον έλεγχο και τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις.
Με την ένταξη της Ελλάδας στο διεθνές σύστημα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, η ΑΑΔΕ έχει πλέον την δυνατότητα να παρακολουθεί συστηματικά την δραστηριότητα των φορολογικών κατοίκων στις πλατφόρμες συναλλαγών crypto, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων, αποκτά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ),
Με την κύρωση της πολυμερούς συμφωνίας για το Crypto-Asset Reporting Framework (CARF), τα κρυπτονομίσματα παύουν πλέον να αποτελούν «άγνωστο πεδίο» για τη φορολογική διοίκηση καθώς το νέο πλαίσιο έρχεται να επεκτείνει το μοντέλο που εφαρμόζεται ήδη στις τράπεζες.
Πρόκειται για το διεθνές πρότυπο αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών για τραπεζικούς λογαριασμούς. Μέσω αυτού, οι χώρες ανταλλάσσουν στοιχεία για καταθέσεις, τόκους και εισοδήματα πολιτών που διατηρούν λογαριασμούς στο εξωτερικό. Το ίδιο μοντέλο μεταφέρεται πλέον και στο «βασίλειο» των κρυπτονομισμάτων.
Δηλαδή, όπως οι τράπεζες στέλνουν δεδομένα για τις κινήσεις των πελατών τους, έτσι και τα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων θα υποχρεώνονται να διαβιβάζουν αναλυτικές πληροφορίες για τις συναλλαγές των χρηστών. Η ανταλλαγή θα γίνεται αυτόματα, σε ετήσια βάση, μεταξύ των κρατών που συμμετέχουν στη συμφωνία, δημιουργώντας ένα παγκόσμιο δίκτυο φορολογικής πληροφόρησης για την ψηφιακή οικονομία.
Αρμόδια αρχή η ΑΑΔΕ
Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ΑΑΔΕ ορίζεται ως η αρμόδια αρχή για τη συλλογή, επεξεργασία και διαβίβαση φορολογικών στοιχείων που αφορούν χρήστες κρυπτοστοιχείων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 και για κάθε επόμενο έτος, τα δεδομένα θα αποστέλλονται αυτόματα στις φορολογικές αρχές άλλων χωρών που συμμετέχουν στη συμφωνία, ενώ η Ελλάδα θα λαμβάνει αντίστοιχες πληροφορίες για Έλληνες φορολογικούς κατοίκους που δραστηριοποιούνται σε ξένες πλατφόρμες.
Σε κάθε περίπτωση, η αγορά των κρυπτονομισμάτων εισέρχεται σε καθεστώς φορολογικής διαφάνειας, με τους δηλούντες «πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων» (ανταλλακτήρια, μεσίτες, πλατφόρμες trading και ψηφιακά πορτοφόλια που διαχειρίζονται λογαριασμούς πελατών) να βρίσκονται πλέον στο στόχαστρο των φορολογικών αρχών.
Οι παραπάνω επιχειρήσεις θα πρέπει να εφαρμόζουν αυστηρές διαδικασίες ταυτοποίησης, να ζητούν από τους χρήστες στοιχεία φορολογικής κατοικίας και ΑΦΜ και να τηρούν αναλυτικά αρχεία για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Τα δεδομένα που θα διαβιβάζονται δεν περιορίζονται σε βασικές πληροφορίες. Περιλαμβάνουν το σύνολο των αγορών και πωλήσεων κρυπτονομισμάτων σε ευρώ ή άλλο νόμισμα, τις ανταλλαγές μεταξύ διαφορετικών ψηφιακών μονάδων, τις μεταφορές προς και από εξωτερικά πορτοφόλια, καθώς και τον αριθμό και την αξία των συναλλαγών ανά έτος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις συναλλαγές πληρωμών λιανικής δηλαδή στη μεταβίβαση crypto έναντι αγαθών ή υπηρεσιών αξίας άνω των 50.000 δολαρίων.
Έλεγχοι και διασταυρώσεις
Με τον τρόπο αυτό, οι φορολογικές αρχές θα έχουν μια συνολική εικόνα της επενδυτικής δραστηριότητας κάθε χρήστη, διευκολύνοντας τους ελέγχους και τις διασταυρώσεις με τις φορολογικές δηλώσεις. Για τους ιδιώτες επενδυτές, η αλλαγή σημαίνει ότι η δραστηριότητα στα οργανωμένα ανταλλακτήρια δεν θα είναι πλέον «αόρατη». Ένας φορολογικός κάτοικος Ελλάδας που συναλλάσσεται σε πλατφόρμα του εξωτερικού θα δηλώνεται αυτόματα στην ΑΑΔΕ, χωρίς να απαιτείται κάποιο επιπλέον αίτημα ή έρευνα. Αντίστοιχα, αλλοδαποί χρήστες ελληνικών παρόχων θα αναφέρονται στις χώρες τους. Στόχος των αρχών είναι ο περιορισμός της φοροδιαφυγής και η εξίσωση της φορολογικής μεταχείρισης των crypto με τα παραδοσιακά επενδυτικά προϊόντα.
Παράλληλα, το πλαίσιο αφήνει εκτός άμεσης εποπτείας τις καθαρά ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ χρηστών εφόσον δεν παρεμβάλλεται κάποιος ρυθμιζόμενος πάροχος. Αν όμως τα κεφάλαια περάσουν από ανταλλακτήριο ή άλλη οργανωμένη υπηρεσία, καταγράφονται και καθίστανται ορατά στις αρχές.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών οριστικοποιεί προσεχώς το σχέδιο φορολόγησης των crypto το οποίο προβλέπει φόρο 15% στην υπεραξία από πώληση κρυπτονομισμάτων και ΦΠΑ 24% στις υπηρεσίες διαχείρισης, trading και custody.
