Με μια σαφή και θεσμικά διατυπωμένη οδηγία, ο βασιλιάς Κάρολος επιχείρησε να κλείσει οριστικά κάθε συζήτηση περί ανάληψης εκ νέου επίσημων καθηκόντων από τον πρίγκιπα Χάρι και τη Μέγκαν Μαρκλ, με αφορμή την πρόσφατη εγκατάσταση της οικογένειας των Σάσεξ στη χώρα.
Η παρέμβαση, που διαβιβάστηκε από τον λόρδο Μπένιον –ανώτερο αξιωματούχο του Βασιλικού Οίκου– σε επιλεγμένα υψηλόβαθμα στελέχη της κυβέρνησης, των Ενόπλων Δυνάμεων και των τοπικών αρχών που εκπροσωπούν το Στέμμα στις κομητείες, στοχεύει στην άρση κάθε ασάφειας σχετικά με τον τρόπο που οι επίσημοι φορείς θα πρέπει να αντιμετωπίζουν το ζεύγος στο πλαίσιο της επιστροφής Χάρι και Μέγκαν στη Βρετανία.
Η επιστολή επαναβεβαιώνει με κατηγορηματικό τρόπο ότι η συμφωνία του Σάντριγχαμ του 2020 παραμένει ανέπαφη. Ο Δούκας και η Δούκισσα του Σάσεξ εξακολουθούν να θεωρούνται μη ενεργά μέλη της βασιλικής οικογένειας, δεν εκπροσωπούν τον μονάρχη σε καμία περίσταση και οι προσφωνήσεις «Αυτού/Αυτής Βασιλικής Υψηλότητας» παραμένουν σε αναστολή χρήσης.
Διατηρούν ωστόσο τους τίτλους του Δούκα και της Δούκισσας, ενώ η επίσημη διατύπωση υπογραμμίζει ότι η θέση τους είναι αντίστοιχη με εκείνη ιδιωτών με εμπορικά και φιλανθρωπικά ενδιαφέροντα.
Όρια και κανόνες για την επιστροφή Χάρι και Μέγκαν στη Βρετανία
Η πρακτική διάσταση της οδηγίας είναι ιδιαίτερα ουσιώδης. Οποιοδήποτε ερώτημα από κρατικό ή επίσημο φορέα σχετικά με τις τιμές, τις διευκολύνσεις ή την τελετουργική μεταχείριση που θα πρέπει να τυγχάνουν οι Σάσεξ –ιδίως όταν αυτό συνεπάγεται τη χρήση δημόσιων πόρων– θα παραπέμπεται απευθείας στα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Η αλληλογραφία, η διοικητική διαχείριση και οι προσκλήσεις θα διεκπεραιώνονται αποκλειστικά από το χωριστό γραφείο των Σάσεξ και όχι από τον Βασιλικό Οίκο. Με αυτόν τον τρόπο διασφαλίζεται ενιαία εφαρμογή του πρωτοκόλλου σε όλη την επικράτεια και αποτρέπονται τυχόν παρερμηνείες που θα μπορούσαν να καταλήξουν σε ακούσιες «ημιεπίσημες» εμφανίσεις.
Σε ό,τι αφορά τις δημόσιες δράσεις τους, η επιστολή ξεκαθαρίζει ότι οι πρωτοβουλίες για οργανώσεις όπως οι Αγώνες Invictus ή το Smart Works δεν θα λογίζονται ως βασιλικές αποστολές, ακόμη και αν έχουν μεγάλο δημόσιο αποτύπωμα ή θυμίζουν εμφανίσεις ενεργών μελών της μοναρχίας.
Η διάκριση ανάμεσα στην ιδιωτική φιλανθρωπία και την εκπροσώπηση του Στέμματος τίθεται στο επίκεντρο: οι Σάσεξ είναι ελεύθεροι να ενισχύσουν τις δραστηριότητές τους σε βρετανικές οργανώσεις, αλλά χωρίς τις τυπικές αρμοδιότητες και το βάρος του θεσμικού ρόλου που είχαν πριν από το 2020.
Η κίνηση του βασιλιά Καρόλου δεν συνιστά ρήξη, αλλά θεσμική επαναβεβαίωση. Έρχεται ως απάντηση σε δημοσιεύματα που έκαναν λόγο για πιθανή δημιουργία μιας «παράλληλης αυλής» γύρω από το ζεύγος και για ένα άτυπο μοντέλο δημοσιότητας με βασιλική αίγλη αλλά χωρίς τις ανάλογες υποχρεώσεις.
Η δημόσια αποσαφήνιση αποτρέπει το ενδεχόμενο να καλλιεργούνται προσδοκίες ή να λαμβάνουν χώρα πρωτοβουλίες που θα θόλωναν τα όρια ανάμεσα στις ανεξάρτητες δράσεις των Σάσεξ και στη θεσμική λειτουργία της μοναρχίας.
Από την πλευρά του ζεύγους δεν υπήρξε άμεση δημόσια αντίδραση. Ωστόσο, το περιοδικό People –που συχνά επικαλείται πηγές κοντά στο περιβάλλον τους– έχει ήδη μεταδώσει ότι δεν σχεδιάζουν επιστροφή σε επίσημα καθήκοντα και ότι οποιοσδήποτε μελλοντικός ρόλος θα απαιτούσε συνεννόηση με τον μονάρχη.
Παράλληλα, οι Times ανέφεραν πως ο Χάρι επιθυμεί να ενισχύσει τη δραστηριότητά του σε βρετανικούς φορείς, ενώ η Μέγκαν εξετάζει την αναθέρμανση δεσμών με φιλανθρωπικές οργανώσεις. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για πρωτοβουλίες ιδιωτικού χαρακτήρα και όχι για εκδήλωση εκπροσώπησης του Στέμματος.
Σημαντική πτυχή παραμένει και το ζήτημα της ασφάλειας. Η καθοριστική αρμοδιότητα δεν ανήκει στα Ανάκτορα, αλλά στη Royal and VIP Executive Committee (RAVEC) του Υπουργείου Εσωτερικών, που αποφασίζει για την αστυνομική φύλαξη βάσει αξιολόγησης κινδύνου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Χάρι έχει ενημερώσει την υπουργό Εσωτερικών ότι η οικογένεια θα παραμείνει στο Ηνωμένο Βασίλειο για τουλάχιστον έξι μήνες και αναμένει απάντηση για τη νέα αξιολόγηση ασφαλείας. Η παρέμβαση του Καρόλου, συνεπώς, δεν θίγει το συγκεκριμένο ζήτημα· διαχωρίζει σαφώς τα πρωτόκολλα δημόσιας μεταχείρισης από τις επιχειρησιακές αποφάσεις ασφαλείας που λαμβάνονται ανεξάρτητα.
Πέρα από το τυπικό σκέλος, η οδηγία παράγει και σαφές πολιτειακό μήνυμα. Κλείνει θεσμικά τον δρόμο σε οποιαδήποτε άτυπη αναβάθμιση του δημόσιου ρόλου των Σάσεξ μέσα από τοπικές εκδηλώσεις, συνεργασίες με φορείς ή πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως «εκπροσώπηση του Στέμματος». Τοποθετεί μια καθαρή γραμμή ανάμεσα στην προσωπική προβολή και την κρατική τελετουργία, αποτρέποντας τόσο την κατάχρηση δημόσιων πόρων όσο και την ενδεχόμενη σύγχυση αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, αφήνει διακριτικά ανοικτό το ενδεχόμενο ιδιωτικής οικογενειακής προσέγγισης, χωρίς να την ανάγει σε πολιτειακό γεγονός.
Για τους επίσημους φορείς, το πρακτικό όφελος είναι διπλό: αφενός, κάθε πρωτοβουλία που αφορά το ζεύγος θα έχει σαφή δίαυλο συνεννόησης μέσω Μπάκιγχαμ, αφετέρου, οι κανόνες για τιμές, πρωτόκολλο και παροχές καθίστανται προβλέψιμοι και ομοιόμορφοι. Για τους ίδιους τους Σάσεξ, το πλαίσιο ορίζει ένα καθαρό πεδίο δράσης στον χώρο της ιδιωτικής φιλανθρωπίας, χωρίς τον κίνδυνο παρερμηνειών για τον θεσμικό τους ρόλο.
