Η οστεοαρθρίτιδα (OA), η συχνότερη μορφή αρθρίτιδας παγκοσμίως, θεωρούνταν εδώ και δεκαετίες αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών παθολογικών διεργασιών. Ωστόσο, η μεγαλύτερη μελέτη που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πίσω από τη νόσο κρύβεται ένας κοινός βιολογικός μηχανισμός. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες, καθώς και για καλύτερα σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές νέων φαρμάκων.
Ερευνητές από το Ινστιτούτο Ρευματολογίας Κένεντι του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος STEpUP OA (Synovial Fluid To Detect Endotypes by Unbiased Proteomics in OA), ανέλυσαν αρθρικό υγρό από περισσότερους από 1.300 ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος. Το αρθρικό υγρό λειτουργεί ως φυσικό λιπαντικό των αρθρώσεων και κάθε δείγμα περιείχε περισσότερες από 7.000 διαφορετικές πρωτεΐνες.
Συγκρίνοντας τα μοριακά πρότυπα αυτών των δειγμάτων, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όλοι οι ασθενείς εμφάνιζαν ένα κοινό βιολογικό «αποτύπωμα» της νόσου, αν και υπήρχαν διαφοροποιήσεις που σχετίζονταν με γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως: η ηλικία, το βιολογικό φύλο και ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ).
Μια ενιαία νόσος, όχι πολλές διαφορετικές
«Η μελέτη αυτή προσφέρει έναν σαφή χάρτη του μοριακού τοπίου της οστεοαρθρίτιδας και ένα πολύτιμο εργαλείο για ερευνητές και φαρμακευτικές εταιρείες», δήλωσε ο Δρ. Τόμας Πέρι, μοριακός επιδημιολόγος και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα νέα δεδομένα θα επιτρέψουν την ακριβέστερη αντιστοίχιση ασθενών με συγκεκριμένες θεραπείες, ένα κρίσιμο βήμα για την ανάπτυξη φαρμάκων που θα επιβραδύνουν ή θα σταματούν την εξέλιξη της νόσου. Σύμφωνα με την ανάλυση των ερευνητών, η οστεοαρθρίτιδα γόνατος στα παχύσαρκα άτομα φαίνεται να οφείλεται κυρίως στη μηχανική καταπόνηση των αρθρώσεων. Το εύρημα αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η οστεοαρθρίτιδα του γόνατος εξελίσσεται ταχύτερα σε ορισμένους ασθενείς σε σχέση με άλλους, ενώ παράλληλα μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να σχεδιάσουν πιο αποτελεσματικές και στοχευμένες κλινικές δοκιμές.
«Η επιστημονική κοινότητα αναρωτιόταν επί δεκαετίες αν η οστεοαρθρίτιδα αποτελεί διαφορετικές ασθένειες με κοινά συμπτώματα, μια υπόθεση που θα μπορούσε να ερμηνεύσει την αποτυχία πολλών κλινικών μελετών», ανέφερε η καθηγήτρια Τόνια Βίνσεντ, επικεφαλής της μελέτης και διευθύντρια του Κέντρου Παθογένεσης Οστεοαρθρίτιδας του Arthritis UK.
«Δεν βρήκαμε στοιχεία που να υποστηρίζουν την ύπαρξη ξεχωριστών υποτύπων. Αντίθετα, δείξαμε ότι σε μοριακό επίπεδο η οστεοαρθρίτιδα είναι μία ενιαία νόσος με κοινές βιολογικές οδούς, οι οποίες σχετίζονται κυρίως με τραυματισμό και επιδιόρθωση των ιστών», εξήγησε.
Προς πιο εξατομικευμένες θεραπείες
Η καθηγήτρια Λούσι Ντόναλντσον, διευθύντρια Έρευνας του Arthritis UK, σημείωσε ότι η καλύτερη κατανόηση της βιολογίας της οστεοαρθρίτιδας θα οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Όπως ανέφερε, η νόσος δεν εκδηλώνεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς. Για παράδειγμα, οι περιεμμηνοπαυσιακές γυναίκες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
«Πλέον μπορούμε να επικεντρωθούμε σε θεραπείες που στοχεύουν αυτόν τον βασικό μηχανισμό και να τις προσαρμόζουμε ανάλογα με τους επιμέρους παράγοντες κινδύνου κάθε ασθενούς», δήλωσε η Βίνσεντ. «Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη πραγματικά αποτελεσματικών θεραπειών», κατέληξε.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications.
Πηγή: Refractor
