Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε σήμερα ένα διπλό σχήμα στήριξης της Ουκρανίας για την περίοδο 2026-2027, βασισμένο σε νέο κοινό δανεισμό της ΕΕ και σε ένα νέο «Δάνειο Αποζημιώσεων» που θα αντλεί ρευστότητα από τα μετρητά των παγωμένων ρωσικών κεντρικοτραπεζικών περιουσιακών στοιχείων στην ΕΕ, με ισχυρές νομικές και χρηματοπιστωτικές δικλείδες ασφαλείας.
Στόχος είναι να καλυφθούν οι δημοσιονομικές και αμυντικές ανάγκες της Ουκρανίας, χωρίς το βάρος να πέσει αποκλειστικά στους Ευρωπαίους φορολογούμενους και -όπως υποστηρίζει- με πλήρη συμμόρφωση προς το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.
Η Επιτροπή παρουσιάζει δύο εναλλακτικές λύσεις:
α) κλασικό δανεισμό της ΕΕ, αξιοποιώντας τον δημοσιονομικό «χώρο» του προϋπολογισμού (headroom), και
β) το Δάνειο Αποζημιώσεων, μέσω του οποίου θα δανείζεται από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της ΕΕ τα ταμειακά υπόλοιπα που προέρχονται από immobilised περιουσιακά στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας.
Το πακέτο έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι ευέλικτο, ώστε να λειτουργεί είτε η Ουκρανία βρίσκεται ακόμη σε πόλεμο είτε σε μεταπολεμική φάση, και να ενισχύει ταυτόχρονα τον κρατικό προϋπολογισμό, την αμυντική βιομηχανία και την ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή αμυντική βάση.
Νομικές πράξεις και ασφαλιστικές δικλείδες
Το πακέτο περιλαμβάνει πέντε νομικές προτάσεις:
- Κανονισμό για τη σύσταση του Δανείου Αποζημιώσεων,
- ρύθμιση που απαγορεύει την επιστροφή των παγωμένων ρωσικών κεντρικοτραπεζικών περιουσιακών στοιχείων στη Ρωσία,
- δύο προτάσεις τροποποίησης του Κανονισμού 833/2014 με ειδικά μέτρα προστασίας κρατών‑μελών και ιδρυμάτων από αντίποινα,
- τροποποίηση του ισχύοντος ΠΔΠ ώστε ο προϋπολογισμός της ΕΕ να μπορεί να εγγυηθεί το δάνειο, και
- μηχανισμό «αλληλεγγύης» με διμερείς εθνικές εγγυήσεις ή στήριξη από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την κάλυψη τυχόν υπολειπόμενων κινδύνων, με ρητή διαβεβαίωση ότι διαφυλάσσονται η ακεραιότητα των αγορών της Ένωσης και το διεθνές κύρος του ευρώ.
Πολιτικό μήνυμα και επόμενα βήματα
Η Κομισιόν παρουσιάζει τις προτάσεις ως υλοποίηση της εντολής που της έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 23 Οκτωβρίου 2025, τονίζοντας πως η στήριξη της Ουκρανίας αποτελεί στρατηγική επένδυση για την ίδια την ευρωπαϊκή ασφάλεια και για μια «δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη».
Η Επιτροπή καλεί Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να κινηθούν γρήγορα, με ορόσημο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18‑19 Δεκεμβρίου, όπου ζητά να υπάρξει σαφής πολιτική δέσμευση για τον δρόμο που θα ακολουθήσουν οι «27».
