Τις τελευταίες ημέρες επανήλθε έντονα στη δημόσια συζήτηση το ζήτημα των παλαιού τύπου αστυνομικών ταυτοτήτων και το τι αλλάζει από σήμερα ως προς τα ταξίδια στο εξωτερικό. Η αλήθεια είναι ότι το θέμα έχει δημιουργήσει απορίες, αλλά και μια αίσθηση «επείγοντος» που δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα.
Οι αλλαγές αφορούν συγκεκριμένα το αν μπορεί κάποιος να χρησιμοποιεί τις παλιές ταυτότητες ως ταξιδιωτικό έγγραφο εκτός Ελλάδας — όχι την καθημερινή τους χρήση εντός της χώρας.
Αυτό ακριβώς εξήγησ ο Δημοσθένης Αναγνωστόπουλος, Γενικός Γραμματέας Πληροφοριακών Συστημάτων και Δημόσιας Διοίκησης στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο κ. Αναγνωστόπουλος ξεκαθάρισε ότι η νέα προθεσμία δεν σημαίνει πως οι παλιές ταυτότητες «ακυρώνονται» γενικά, ούτε ότι οι πολίτες χάνουν τη δυνατότητα να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους στην Ελλάδα. Η ουσία είναι πιο συγκεκριμένη: αφορά αποκλειστικά τη δυνατότητα χρήσης ορισμένων παλαιών δελτίων ταυτότητας ως εγγράφου για ταξίδι στο εξωτερικό.
Τι αλλάζει από σήμερα για τις παλιές ταυτότητες
Σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Αναγνωστόπουλος, η σημερινή προθεσμία σχετίζεται με το ότι δεν θα μπορούμε πλέον να χρησιμοποιούμε για ταξιδιωτικούς λόγους εκτός Ελλάδας την ταυτότητά μας όταν αυτή είναι παλαιού τύπου. Με απλά λόγια, στο επίκεντρο βρίσκονται οι ταυτότητες που είτε είναι οι παλιές «μπλε», είτε εκείνες που στο κάτω μέρος δεν διαθέτουν τη μαγνητική ζώνη (τη ζώνη μηχανικής ανάγνωσης) που υπάρχει στις νεότερες μορφές.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, «καμιά φορά ίσως να έχουμε αναδείξει το θέμα αυτό σε μεγαλύτερη ίσως διάσταση από αυτή που υφίσταται». Και συνέχισε διευκρινίζοντας ότι η διαφορά από εδώ και πέρα είναι πρακτική και απολύτως στοχευμένη: «Αυτό το οποίο θα υπάρχει ως διαφορά είναι ότι δεν θα μπορεί κανείς να ταξιδέψει στο εξωτερικό με αυτή».
Με άλλα λόγια, αν κάποιος σχεδιάζει ταξίδι εκτός Ελλάδας και μέχρι σήμερα συνήθιζε να χρησιμοποιεί την παλαιού τύπου ταυτότητα αντί για διαβατήριο (όπου αυτό επιτρέπεται), πλέον πρέπει να ελέγξει τι έγγραφο διαθέτει και να κινηθεί ανάλογα.
Παλιές ταυτότητες και ταξίδια στο εξωτερικό: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Το κρίσιμο σημείο είναι να γίνει σαφής διάκριση ανάμεσα στη χρήση που έχει μια ταυτότητα στο εσωτερικό της χώρας και στη χρήση της ως ταξιδιωτικού εγγράφου στο εξωτερικό. Η αλλαγή αφορά το δεύτερο.
Για ταξίδια εκτός Ελλάδας, οι έλεγχοι στα σημεία εισόδου/εξόδου, στις αεροπορικές εταιρείες και στα συνοριακά σημεία βασίζονται σε συγκεκριμένα πρότυπα ασφάλειας και αναγνωσιμότητας εγγράφων. Οι παλαιού τύπου ταυτότητες δεν πληρούν πάντα αυτά τα πρότυπα με τον ίδιο τρόπο που τα πληρούν νεότερα έγγραφα, γι’ αυτό και η χρήση τους ως ταξιδιωτικού εγγράφου περιορίζεται.
Αντίθετα, για την καθημερινότητα εντός Ελλάδας, η κατάσταση δεν αλλάζει με τον ίδιο τρόπο. Όπως τόνισε ο κ. Αναγνωστόπουλος, μέσα στη χώρα «μπορούμε να ταξιδέψουμε… πολύ καλά», υπογραμμίζοντας ότι πλέον υπάρχει και η δυνατότητα ψηφιακής ταυτοποίησης μέσω Wallet, διευκολύνοντας αρκετές διαδικασίες χωρίς να είναι πάντα απαραίτητη η φυσική επίδειξη του εγγράφου.
Τι ισχύει για μετακινήσεις εντός Ελλάδας
Για τις μετακινήσεις στο εσωτερικό, οι πολίτες συνεχίζουν να εξυπηρετούνται όπως και πριν. Μπορούν να ταξιδέψουν εντός Ελλάδας έχοντας μαζί τους την ταυτότητά τους, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις μπορούν να αξιοποιούν και την ψηφιακή εκδοχή των στοιχείων τους μέσω του Wallet, όπου αυτό γίνεται αποδεκτό.
Το βασικό μήνυμα εδώ είναι ότι η σημερινή αλλαγή δεν μεταφράζεται σε «υποχρεωτική άμεση αντικατάσταση» για κάθε πολίτη, ανεξαρτήτως αναγκών. Αν δεν υπάρχει προγραμματισμένο ταξίδι στο εξωτερικό, η πίεση χρόνου μειώνεται αισθητά.
Και αν έχω διαβατήριο;
Αν κάποιος διαθέτει διαβατήριο, τότε η ανησυχία περιορίζεται ακόμη περισσότερο. Όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά, όταν υπάρχει διαβατήριο «δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας». Το διαβατήριο παραμένει το πιο ισχυρό και διεθνώς αποδεκτό ταξιδιωτικό έγγραφο, ανεξάρτητα από το τι ισχύει κάθε φορά για τις παλιές ταυτότητες.
Χρειάζεται να κάνουμε όλοι κάτι άμεσα;
Το συμπέρασμα, όπως διατυπώθηκε και στη συζήτηση, είναι ότι δεν πρόκειται για μια προθεσμία που αφορά «όλους μας» με την έννοια ότι όλοι πρέπει οπωσδήποτε να προβούν άμεσα σε ενέργειες. Η αλλαγή αφορά όσους χρησιμοποιούσαν τις παλιές ταυτότητες για ταξίδια στο εξωτερικό και σκοπεύουν να συνεχίσουν να ταξιδεύουν εκτός Ελλάδας το επόμενο διάστημα χωρίς διαβατήριο.
Σε κάθε περίπτωση, πριν από ένα ταξίδι, είναι καλό να γίνεται ένας γρήγορος έλεγχος: τι μορφής είναι η ταυτότητα, αν διαθέτει τη νεότερη μορφή με τη ζώνη μηχανικής ανάγνωσης, και ποιο έγγραφο είναι τελικά το ασφαλέστερο και αποδεκτό για το συγκεκριμένο δρομολόγιο.
