Στα καταπράσινα υψώματα του Βερμίου, στην Καστανιά Ημαθίας, η Παναγία Σουμελά —ιερό σύμβολο για τον Ποντιακό Ελληνισμό, αλλά και σημείο αναφοράς για χιλιάδες Ορθόδοξους πιστούς— υποδέχθηκε και φέτος τον Δεκαπενταύγουστο με συγκίνηση, κατάνυξη και ζωντανή παράδοση. Από νωρίς το πρωί, πλήθος προσκυνητών κατέκλυσε τον χώρο του Ιερού Προσκυνήματος, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα βαθιάς ευλάβειας, όπου η προσευχή συναντά τη μνήμη και η ιστορία γίνεται βιωματική εμπειρία.
Οι πανηγυρικές εκδηλώσεις κορυφώθηκαν ανήμερα της γιορτής, με πιστούς να φτάνουν από κάθε γωνιά της Ελλάδας αλλά και από το εξωτερικό. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και καταγωγών, οικογένειες, νέοι που αναζητούν τις ρίζες τους, ηλικιωμένοι που κρατούν ζωντανές τις αφηγήσεις του ξεριζωμού, ενώθηκαν σε έναν κοινό παλμό. Για πολλούς, ο Δεκαπενταύγουστος στην Παναγία Σουμελά δεν είναι απλώς μια μεγάλη γιορτή της Ορθοδοξίας· είναι τάμα, επιστροφή, συνέχεια.
Κορύφωση του Δεκαπενταύγουστου στο Βέρμιο με πίστη και παράδοση
Ιδιαίτερη βαρύτητα προσέδωσε στις φετινές εκδηλώσεις η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, ο οποίος παρέστη στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και στις εκδηλώσεις που ακολούθησαν. Κατά την άφιξή του στο Ιερό Προσκύνημα, στρατιωτικό άγημα απέδωσε τιμές και ακούστηκε ο Εθνικός Ύμνος, σε ένα τελετουργικό που υπογράμμισε τον εθνικό και ιστορικό χαρακτήρα του τόπου. Τον Πρόεδρο υποδέχθηκαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της κυβέρνησης, της Βουλής, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Ενόπλων Δυνάμεων, σε ένα πλαίσιο που ανέδειξε τη σημασία της Παναγίας Σουμελά ως σημείου συλλογικής μνήμης.
Λιτάνευση της ιστορικής εικόνας και κατάθεση στεφάνου
Μετά την Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ακολούθησε η λιτάνευση της ιστορικής εικόνας της Παναγίας Σουμελά, παρουσία πλήθους πιστών που παρακολουθούσαν με συγκίνηση. Η πομπή, με την ευλάβεια και τη σιωπηλή συμμετοχή του κόσμου, αποτύπωσε τον πυρήνα του προσκυνήματος: μια ζωντανή, διαχρονική σχέση πίστης και παράδοσης.
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κατέθεσε στεφάνι στην προτομή του Αλέξανδρου Υψηλάντη, τιμώντας το ιστορικό αποτύπωμα που συνοδεύει κάθε μεγάλη συλλογική στιγμή. Αμέσως μετά, παρακολούθησε μέρος των πολιτιστικών εκδηλώσεων, όπου ποντιακά χορευτικά συγκροτήματα, λύρες και νταούλια έδωσαν τον δικό τους τόνο στη μέρα, μεταφέροντας από γενιά σε γενιά τον ρυθμό και την ψυχή του Πόντου.
Όπως μεταδόθηκε και από την ΕΡΤ3, η συμμετοχή Ποντίων από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας και της Διασποράς ήταν έντονη. Πολλοί ταξίδεψαν ειδικά για να προσκυνήσουν την εικόνα και να εκπληρώσουν το τάμα τους, επιβεβαιώνοντας ότι η Παναγία Σουμελά παραμένει σταθερός φάρος ενότητας, όπου το προσωπικό βίωμα συναντά το συλλογικό αίσθημα.
Συγκίνηση και τιμή στη μνήμη των 21 μαθητών του Μακροχωρίου
Από τις πιο φορτισμένες στιγμές της ημέρας ήταν η αναφορά στη μνήμη των 21 μαθητών του Λυκείου Μακροχωρίου, που έχασαν τη ζωή τους στο τραγικό τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη το 2003. Η μνήμη τους διατηρείται ζωντανή μέσα από έναν θεσμό που τιμά την προσπάθεια και την αριστεία.
Έτσι, μετά τη Θεία Λειτουργία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επέδωσε τιμητικές διακρίσεις στην Αικατερίνη και τον Πέτρο, αριστούχους μαθητές της Β΄ Λυκείου Μακροχωρίου, σε μια τελετή που συνέδεσε τη θλίψη με την ελπίδα και το παρελθόν με το μέλλον.
Η ανώτατη διάκριση: Ο Μεγαλόσταυρος των Μεγαλοκομνηνών
Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων, ο Μητροπολίτης Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας Παντελεήμων επέδωσε στον Κωνσταντίνο Τασούλα τον Μεγαλόσταυρο των Μεγαλοκομνηνών Αυτοκρατόρων της Τραπεζούντας, την ανώτατη τιμητική διάκριση του Ιερού Προσκυνήματος και του Σωματείου «Παναγία Σουμελά».
Η κίνηση αυτή ανέδειξε τον ιστορικό συμβολισμό της ημέρας, καθώς και τη βαθιά σύνδεση του προσκυνήματος με την ποντιακή κληρονομιά και τα ίχνη της Αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας.
Από το όρος Μελά του Πόντου στο Βέρμιο: μια διαδρομή 16 αιώνων
Πίσω από τον σημερινό εορτασμό της Παναγίας Σουμελά βρίσκεται μια ιστορική διαδρομή που ξεπερνά τους 16 αιώνες. Η παράδοση ανάγεται στο 386 μ.Χ., όταν οι Αθηναίοι μοναχοί Βαρνάβας και Σωφρόνιος έφθασαν στο όρος Μελά, κοντά στην Τραπεζούντα, και ίδρυσαν τη φημισμένη Μονή. Στους αιώνες που ακολούθησαν, η Μονή συνδέθηκε στενά με την Αυτοκρατορία της Τραπεζούντας και τους Μεγάλους Κομνηνούς, αναδεικνυόμενη σε κορυφαίο θρησκευτικό και πολιτισμικό κέντρο του Πόντου.
Μετά τον ξεριζωμό του Ποντιακού Ελληνισμού, τρία από τα σημαντικότερα κειμήλια μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα: η εικόνα της Παναγίας Σουμελά, ο Σταυρός των Μεγάλων Κομνηνών και το Ευαγγέλιο του Οσίου Χριστοφόρου. Αυτά τα κειμήλια δεν είναι απλώς ιστορικά αντικείμενα· αποτελούν φορείς μνήμης, συνδέοντας το τότε με το τώρα.
