Τον ρόλο των ψηφιακών πλατφορμών στην εφαρμογή του ορίου ηλικίας για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τη λειτουργία του Kids Wallet, αλλά και τις κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης περιέγραψε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ERTnews. Στη συνέντευξή του αναφέρθηκε, επίσης, στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος» και στην ενσωμάτωση καμερών ελέγχου παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας σε ενιαίο σύστημα.
Αναφερόμενος στο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων από τους κινδύνους των social media, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας των χρηστών θα βαρύνει τις ίδιες τις πλατφόρμες, με στόχο να περιοριστεί η επιβάρυνση των γονέων, οι οποίοι μέχρι σήμερα καλούνται να διαχειριστούν σε μεγάλο βαθμό μόνοι τους τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών από τα παιδιά τους.
Όπως εξήγησε, η ρύθμιση βασίζεται στον ευρωπαϊκό Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ο οποίος προβλέπει υποχρεώσεις για την προστασία των ανηλίκων. Το πλαίσιο αφορά πλατφόρμες που διαθέτουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, όπως η συνεχής ροή περιεχομένου και η δυνατότητα αλληλεπίδρασης μεταξύ χρηστών.
Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε ειδικότερα στο Facebook, το Instagram και το TikTok, ενώ σημείωσε ότι η ένταξη του Snapchat στην ίδια κατηγορία εξετάζεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αντίθετα, οι υπηρεσίες που περιορίζονται στην ανταλλαγή μηνυμάτων, όπως το WhatsApp και το Messenger, δεν περιλαμβάνονται στο πλαίσιο που περιέγραψε.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα προχωρά στην εφαρμογή μέτρων αξιοποιώντας την υφιστάμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία, καθώς δεν έχει θεσπιστεί ακόμη ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα επιτρέπει εναλλακτικά μοντέλα λειτουργίας των λογαριασμών ανηλίκων.
Πώς θα γίνεται ο έλεγχος της ηλικίας – Ο ρόλος του Kids Wallet
Σύμφωνα με τον υπουργό, οι πλατφόρμες θα είναι υπεύθυνες να διαπιστώνουν εάν ένας λογαριασμός ανήκει σε χρήστη κάτω των 15 ετών. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να αξιοποιούν τις διαθέσιμες τεχνολογικές δυνατότητές τους, ενώ, όταν δεν είναι βέβαιες για την ηλικία ενός χρήστη, θα μπορούν να χρησιμοποιούν το εργαλείο επαλήθευσης ηλικίας που παρέχεται στην Ελλάδα μέσω του Kids Wallet.
Ο κ. Παπαστεργίου διευκρίνισε ότι το Kids Wallet δεν διαβιβάζει την ημερομηνία γέννησης του χρήστη στην πλατφόρμα, αλλά παρέχει ένδειξη/σήμα για το αν είναι άνω ή κάτω από το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο. Με αυτόν τον τρόπο, όπως ανέφερε, επιδιώκεται η επιβεβαίωση της ηλικίας χωρίς την κοινοποίηση πρόσθετων προσωπικών δεδομένων.
Σε περίπτωση που μια πλατφόρμα δεν εφαρμόζει τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις, οι πολίτες θα μπορούν να υποβάλλουν καταγγελία στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ). Όπως εξήγησε ο υπουργός, καθώς πολλές από τις συγκεκριμένες εταιρείες έχουν έδρα σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η καταγγελία θα προωθείται στην αρμόδια ευρωπαϊκή αρχή.
Τα πρόστιμα για τις πλατφόρμες που παραβιάζουν τις υποχρεώσεις του DSA μπορούν να φτάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών τους, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι οι εταιρείες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η χώρα έχει αναλάβει πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ενίσχυση της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Το μήνυμα προς τους γονείς
Απαντώντας στο ερώτημα τι πρέπει να κάνουν οι γονείς των παιδιών κάτω των 15 ετών που διαθέτουν ήδη λογαριασμούς στα social media, ο κ. Παπαστεργίου τόνισε ότι η χρήση του εργαλείου επαλήθευσης πρέπει να γίνεται με τον προβλεπόμενο τρόπο και όχι με στοιχεία που αντιστοιχούν στην ηλικία του γονέα.
Όπως εξήγησε, εάν ένας ανήλικος χρησιμοποιήσει το κινητό του γονέα του για να επιβεβαιώσει την ηλικία του, υπάρχει κίνδυνος η πλατφόρμα να θεωρήσει ότι ο λογαριασμός ανήκει σε ενήλικο, με αποτέλεσμα να μην εφαρμόζονται οι αντίστοιχοι περιορισμοί.
Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ουσιαστικής επικοινωνίας των γονέων με τα παιδιά τους, επισημαίνοντας ότι η προστασία των ανηλίκων δεν μπορεί να εξαντλείται σε τεχνολογικά μέτρα ή απαγορεύσεις.
«Η ζωή δεν μπορεί να είναι σε μία οθόνη πέντε ώρες τη μέρα», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας τους γονείς να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να ασχολούνται με το παιχνίδι, το διάβασμα και τον αθλητισμό. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ίδιοι οι γονείς οφείλουν να λειτουργούν ως πρότυπα, περιορίζοντας τη δική τους χρήση των κινητών τηλεφώνων.
Αναφορικά με τις ανησυχίες ότι οι απαγορεύσεις ενδέχεται να οδηγήσουν τους ανηλίκους σε άλλες, δυνητικά πιο επικίνδυνες ψηφιακές υπηρεσίες, ο κ. Παπαστεργίου αναγνώρισε την ανάγκη να εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις. Επισήμανε, ωστόσο, ότι απαιτείται κατάλληλο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για την εφαρμογή μοντέλων λογαριασμών που θα προσφέρουν αυξημένη προστασία στους ανηλίκους.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στο EU Kids Act, το οποίο αποτελεί πρόταση για τη θέσπιση ειδικών λογαριασμών για παιδιά, με αυξημένες δικλίδες προστασίας και περιορισμούς στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Όπως διευκρίνισε, πρόκειται για πρόταση και όχι για νομοθεσία που έχει ήδη θεσπιστεί.
Ο υπουργός σημείωσε ότι, εφόσον διαμορφωθεί το κατάλληλο ευρωπαϊκό πλαίσιο και οι πλατφόρμες υιοθετήσουν αποτελεσματικά μέτρα προστασίας, θα μπορούσε να εξεταστεί η τροποποίηση της σχετικής ρύθμισης.
Ως παράδειγμα ανέφερε τις δεσμεύσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει αναλάβει η Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες για την προστασία των ανηλίκων, μεταξύ των οποίων περιορισμοί στον χρόνο χρήσης, στη λειτουργία των λογαριασμών κατά τη διάρκεια της νύχτας και στην επικοινωνία με αγνώστους.
«Δαίδαλος»: Υποδομή για την τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα
Στη συνέντευξη, ο υπουργός αναφέρθηκε και στον υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», ο οποίος προορίζεται να υποστηρίξει την ανάπτυξη εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και την ερευνητική δραστηριότητα στη χώρα.
Όπως ανέφερε, η υποδομή θα αξιοποιηθεί σε τρεις βασικούς τομείς: το περιβάλλον και την κλιματική κρίση, την υγεία και τον πολιτισμό, με ιδιαίτερη έμφαση στην ανάπτυξη μεγάλων γλωσσικών μοντέλων για την ελληνική γλώσσα.
Στόχος είναι η Ελλάδα να μην περιορίζεται στη χρήση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται στο εξωτερικό, αλλά να αποκτήσει τη δυνατότητα να παράγει δικές της εφαρμογές, αξιοποιώντας εγχώριες υποδομές υπολογιστικής ισχύος.
Ο κ. Παπαστεργίου σημείωσε ότι ο υπερυπολογιστής θα παρέχει πρόσβαση σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και νεοφυείς επιχειρήσεις, ώστε να μπορούν να αναπτύσσουν και να δοκιμάζουν εφαρμογές χωρίς να χρειάζεται να διαθέτουν αντίστοιχες υποδομές.
Όπως υποστήριξε, η συγκεκριμένη επένδυση ενισχύει τις δυνατότητες της χώρας στην έρευνα και την καινοτομία, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ελληνικών τεχνολογικών λύσεων.
Κάμερες στην Αττική: Σταδιακή ένταξη στο ενιαίο σύστημα
Τέλος, ο υπουργός έδωσε νεότερα στοιχεία για την εγκατάσταση και τη λειτουργία καμερών ελέγχου παραβάσεων του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Όπως ανέφερε, 388 κάμερες της Περιφέρειας Αττικής ενσωματώνονται σταδιακά στο ενιαίο σύστημα, με στόχο τον έλεγχο παραβάσεων, μεταξύ άλλων, της παραβίασης ερυθρού σηματοδότη.
Στο σύστημα περιλαμβάνονται επίσης κάμερες που λειτουργούν στην Αττική Οδό, κάμερες σε λεωφορεία των αστικών συγκοινωνιών, καθώς και οκτώ κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που είχαν τοποθετηθεί πιλοτικά.
Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία υποβολής προσφορών για τον διαγωνισμό που αφορά την εγκατάσταση καμερών στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη, ενώ, σύμφωνα με τον υπουργό, βρίσκεται σε εξέλιξη η αξιολόγηση των προτάσεων.
Ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι το ζητούμενο δεν είναι μόνο η εγκατάσταση των καμερών, αλλά κυρίως η συμβολή τους στη βελτίωση της οδικής ασφάλειας. Επικαλούμενος τα στοιχεία για τα θανατηφόρα τροχαία, ανέφερε ότι κατά τους περισσότερους μήνες καταγράφηκαν μειώσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, έφτασαν έως και το 50% τον Αύγουστο.
