Ο Υπ. Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δ. Παπαστεργίου, μίλησε «Στο Κέντρο» του ΕΡΤNews, με τον Γιώργο Κουβαρά για τον εθισμό των νέων στο διαδίκτυο και την ψυχική τους υγεία, αλλά και για το τι θα φέρει η νέα εφαρμογή Kids Wallet που θα παρουσιαστεί μέσα στον Απρίλιο.
Με αφορμή την Παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής Προστασίας των Ανηλίκων από τον Εθισμό στο Διαδίκτυο στις 30 Δεκεμβρίου του 2024, ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε πως «ο Πρωθυπουργός παρουσίασε μαζί με τα συναρμόδια υπουργεία την στρατηγική μας». Όπως είπε, «σε πολύ μεγάλο βαθμό έχει να κάνει με την τεχνολογία, αλλά αν το δούμε στον πυρήνα του είναι ένα καθαρά παιδαγωγικό θέμα, ένα θέμα επαφής του καθηγητή, του γονέα, του παιδιού και της τεχνολογίας σε έναν καινούργιο κόσμο, ο οποίος αλλάζει και συνεπώς αλλάζουν και οι προκλήσεις του».
Όπως τόνισε ο κ. Παπαστεργίου, «τα παιδιά πλέον – δυστυχώς – από πολύ μικρή ηλικία έχουν εθιστεί γενικά στην οθόνη. Αν ήθελα να τα διαχωρίσω κάπως, θα έλεγα ότι ένα τεράστιο ζήτημα είναι εθισμός στην οθόνη και ακόμα πιο εξειδικευμένα, στα social media, στο διαδίκτυο και σε έναν καινούργιο εικονικό τρόπο ζωής».
Πρόσθεσε μάλιστα πως, «στη Γαλλία πρόσφατα, σε έρευνα είδα κάτι το οποίο ήταν συγκλονιστικό, ότι το 25% των παιδιών δήλωσε πως δεν μπορεί να ζήσει πάνω από μία ώρα χωρίς το κινητό του. Αρχίζουν και δημιουργούνται σύνδρομα στέρησης, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δυνατότητα που έχει να διαβάσει, να αφοσιωθεί σε ένα κείμενο, να αφοσιωθεί σε ένα μάθημα, να κοιμηθεί το βράδυ με ησυχία».
«Αρχίζει μια πολύ μεγάλη κουβέντα και για μηχανισμούς που αποτρέπουν την παρατεταμένη χρήση σε ακατάλληλες μέρες και ώρες, αλλά φυσικά και για το πώς τελικά προσεγγίζουμε εμείς ως γονείς τα παιδιά μας και πόσο τελικά η οθόνη ήταν ο εύκολος τρόπος να σταματήσουμε μάλλον να κάνουμε και κάνουμε κι εμείς στους γονείς», είπε ο κ. Παπαστεργίου.
Παράλληλα, ανέφερε σχετικά με τους γονείς πως, «τα παιδιά μας είναι καθρέφτης μας. Αν βγαίνουμε έξω σε μια ταβέρνα και τελικά είμαστε εμείς πρώτα, οι γονείς, με το κινητό στο χέρι, μην περιμένουμε τα παιδιά μας να κάνουν κάτι πολύ διαφορετικό».
Με αφορμή το ότι ο εθισμός στο διαδίκτυο συνδέεται πολλές φορές με την ψυχική υγεία των νέων και το αν και κατά πόσο η πολιτεία μπορεί να παρέμβει ώστε να δημιουργήσει συνθήκες που θα αλλάξουν κάτι, ο κ. Παπαστεργίου τόνισε πως, «μπορεί και πρέπει να παρέμβει και παρεμβαίνει». Πρόσθεσε όμως, πως πρέπει να δούμε πιο σφαιρικά το θέμα. «Είναι η πολιτεία σε επίπεδο εφαρµογών, είναι η πολιτεία σε επίπεδο εκπαίδευσης. Γιατί όντως µέσα στα σχολεία θα πρέπει να µιλήσουµε περισσότερο με τα παιδιά μας. Είναι η πολιτεία στο πώς θα μπορέσει να οργανώσει ομάδες γονέων. Γιατί γίνεται μεγάλη κουβέντα τελικά για το αν φταίνε ή δεν φταίνε οι γονείς, αν πρέπει εμείς να παρέμβουμε ή θέλουμε το κράτος να έρθει να μας πάρει από το χέρι».
Σίγουρα υπάρχει ένα τεράστιο ζήτημα και έχει να κάνει με την «παντοδυναμία των πλατφορμών», εξήγησε ο κ. Παπαστεργίου.
«Οι πλατφόρμες έχουν καταλάβει πως τα παιδιά είναι ο πιο εύκολος πελάτης και πολύ αποκλειστικός και φανατικός, με αποτέλεσμα να δημιουργούν εθιστικά μοντέλα. Αυτή η ιστορία των πλατφορμών που συνεχίζουν να δείχνουν βίντεο, χωρίς να σταματάνε ποτέ. Αυτή η ευκολία που ένα παιδί το οποίο ένα Σάββατο πρωί θα πει ότι βαριέται, δεν θα βγει να παίξει, δεν θα πάρει ένα βιβλίο να διαβάσει, δεν θα πάει σε μια καλλιτεχνική δραστηριότητα και θα καθίσει στον καναπέ να κουνάει τον αντίχειρα, νομίζω ότι είναι η αρχή του τέλους».
Όπως είπε μάλιστα, «δεν είναι τυχαίο ότι μία από τις λέξεις που χαρακτηρίστηκε το 2024, ήταν η λέξη του καψίματος, του burnout του μυαλού μικρών και μεγάλων».
«Άρα, πρώτα πρέπει να λάβουμε μέτρα ως Ευρώπη και ως Ελλάδα για τις πλατφόρμες και το υλικό το οποίο παρέχουν. Αλλά το δεύτερο και εξίσου σημαντικό είναι να δούμε πώς εμείς πλέον, ως εκπαιδευτική κοινότητα, ως πολιτεία, ως γονείς, θα έρθουμε πιο κοντά στα παιδιά μας και θα πούμε: οκ, δεν είναι το κινητό η ζωή, η ζωή είναι έξω, αλλά τι ερεθίσματα δίνουμε; Πήγαμε μια εκδρομή με τα παιδιά μας, παίξαμε μαζί τους, πήγαμε σε μια αθλητική δραστηριότητα, τους προτείναμε ένα βιβλίο, είδαν κάτι άλλο;», αναρωτήθηκε.
Σημείωσε ότι έχοντας σπουδάσει και ο ίδιος ηλεκτρολόγος μηχανικός, θα ήταν ο τελευταίος που θα πρότεινε τα παιδιά να σταματήσουν να χρησιμοποιούν το κινητό. Δεν μπορεί να φανταστεί όμως ότι η ζωή ενός παιδιού θα είναι όλη μέρα μπροστά σε μια οθόνη, όσο αρνητικό ρόλο κι αν έπαιξε σε αυτό η πανδημία, η οποία ανάγκασε πολλά παιδιά να είναι όλη τη μέρα στο κινητό. Εξέφρασε το φόβο ότι «πάμε σε μια νέα πανδημία όμως, που αυτή η πανδημία πλέον έχει να κάνει με το ότι μάλλον τα παιδιά αρχίζουν να πιστεύουν πως ο πραγματικός κόσμος είναι η οθόνη, η τελειότητα που υπάρχει στα social media, τα φίλτρα, είναι αυτή την οποία δεν μπορούν να πιάσουν ποτέ και γι’ αυτό αρχίζουν και νιώθουν άσχημα, μειονεκτικά, καταθλιπτικά».
«Άρα μήπως πρέπει λίγο να ταρακουνήσουμε κι εμείς – και πρέπει να το κάνουμε – τα παιδιά μας ότι η ζωή είναι κάτι άλλο; Και βέβαια να λάβουμε μέτρα πλέον και ως Ευρώπη. Γιατί δεν μπορεί μόνο μια χώρα, όσο ισχυρή κι αν είναι, να βάλει τέτοιους όρους», τόνισε ο κ. Παπαστεργίου υπογραμμίζοντας ότι οι απαγορεύσεις δεν δουλεύουν ούτε τεχνικά ούτε παιδαγωγικά.
Κληθείς να απαντήσει τι είναι το kids wallet, ο κ. Παπαστεργίου είπε ότι είναι μια εφαρμογή που θα παρουσιαστεί μέσα στον Απρίλιο και θα κάνει δύο πολύ απλά πράγματα: Πρώτον, είναι ένα πολύ εύχρηστο και εύκολο εργαλείο γονικού ελέγχου – ο γονέας είναι αυτός που οφείλει να εγκαταστήσει το πρόγραμμα στο κινητό του παιδιού του και μέσω αυτού μπορεί να ελέγξει πόσες ώρες θα χρησιμοποιεί το κινητό, ποιες ώρες, τί περιεχόμενο θα βλέπει, ποιες πλατφόρμες – και δεύτερον θα εισαγάγει στον καινούργιο ψηφιακό μας κόσμο την έννοια της ψηφιακής ενηλικίωσης.
«Γίνεται μεγάλη κουβέντα για αυτό. Αν θα είναι τα 15, τα 16 θα σας έλεγα και εδώ έχει να κάνει με τον βαθμό ωριμότητας του παιδιού. Βέβαια ένα παιδί στα 16 έχει πάει στο λύκειο, άρα αρχίζει πλέον να καταλαβαίνει τον πραγματικό κόσμο. Άρα εκεί θα μπορούσαμε πιθανώς να είμαστε λίγο πιο ανεκτικοί», εξήγησε ο κ. Παπαστεργίου, επισημαίνοντας ότι «αν οι γονείς δεν ασχοληθούν ούτε με το περιεχόμενο που βλέπει το παιδί τους, και μένουν στο ότι τα παιδιά τους τα εμπιστεύονται, δεν θα μπουν ή μένουμε μόνο στο ότι οι πλατφόρμες θα κάνουν το σωστό, όποιο κι αν είναι αυτό, δεν νομίζω ότι κάνουμε αυτό το οποίο οφείλουμε ως γονείς».
Απαντώντας στην ερώτηση για το πώς ένα γονιός θα μπορούσε να απαγορεύσει σε ένα παιδί στα 15 του να δει συγκεκριμένο περιεχόμενο στο διαδίκτυο, ο κ. Παπαστεργίου είπε χαρακτηριστικά: «Η ζωή θέλει μέτρο. Και στο διαδίκτυο και στο διάβασμα και στο παιχνίδι. Σε όλα τα πράγματα πρέπει να υπάρχουν μέτρα. Και το λέω και λίγο εκ του ασφαλούς, γιατί έχω παιδιά στην ηλικία αυτή. Τα αγόρια μου είναι 14, η κόρη μου είναι 16».
