Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι το ανθρώπινο είδος είναι «επικίνδυνα κοντά» στο να προκαλέσει μια μη αναστρέψιμη υπερθέρμανση του πλανήτη, πέρα από το όριο του 1,5 βαθμού Κελσίου από την προβιομηχανική εποχή που έχει θέσει η Συμφωνία του Παρισιού, μετά από ένα έτος, όπως το 2024, που σημειώθηκαν αλλεπάλληλα ρεκόρ ζέστης.
Η υπηρεσία παρακολούθησης του κλίματος Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιβεβαίωσε ότι το 2024 ήταν η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, με την παγκόσμια μέση θερμοκρασία τους τελευταίους 12 μήνες να αγγίζει τους 1,6 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Αυτό καθιστά το 2024 το πρώτο έτος που υπερβαίνει το εμβληματικό φράγμα του 1,5° C που σχετίζεται με τη Συμφωνία του Παρισιού του 2015, αν και τα ευρήματα δεν συνιστούν παραβίαση της συμφωνίας.
Οι στόχοι της συμφωνίας, σύμφωνα με τις οποίες χώρες σε όλο τον κόσμο δεσμεύονται να διατηρήσουν την θέρμανση κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου και ιδανικά μέχρι 1,5 Κελσίου, αναφέρονται σε μακροπρόθεσμη θέρμανση για αρκετές δεκαετίες, όχι για ένα έτος. Αλλά οι άνευ προηγουμένου θερμοκρασίες του περασμένου έτους είναι σημάδι ότι ο κόσμος πλησιάζει στην παραβίαση του κατώτερου στόχου της Συμφωνίας του Παρισιού.
«Κάθε χρονιά την τελευταία δεκαετία είναι από τα θερμότερα έτη που έχουν καταγραφεί. Τώρα βρισκόμαστε στο χείλος του να περάσουμε το επίπεδο του 1,5° C που ορίζεται στη Συμφωνία του Παρισιού και ο μέσος όρος των δύο τελευταίων ετών είναι ήδη πάνω από αυτό το επίπεδο», δήλωσε η Σαμάνθα Μπούργκες, επικεφαλής της Διεύθυνσης Κλίματος στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Προγνώσεων Καιρού, που διαχειρίζεται το Copernicus.
«Ένας μόνος χρόνος με θερμοκρασίες 1,5° C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα δεν σημαίνει ότι έχουμε φτάσει σε 1,5° C υπερθέρμανση του πλανήτη. Ωστόσο, δείχνει ότι πλησιάζουμε επικίνδυνα», δήλωσε ο Τζέρι Ρογκέλι, διευθυντής ερευνών στο Ισντιτούτο Γκράνθαμ του Imperial College του Λονδίνου.
Ενώ το φυσικό φαινόμενο Ελ Νίνιο συνέβαλε σε υψηλότερες θερμοκρασίες πέρυσι, οι επιστήμονες είναι ξεκάθαροι ότι η ανθρωπογενής αλλαγή του κλίματος —που οφείλεται στην καύση πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα, που όλα απελευθερώνουν διοξείδιο του άνθρακα— είναι η κύρια αιτία. Πέρυσι, τα επίπεδα CO2 και άλλων αερίων του θερμοκηπίου σημείωσαν και πάλι ρεκόρ, επισημαίνουν οι επιστήμονες.
Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, όπως οι συχνότερες και έντονες ακραίες καιρικές συνθήκες, αυξάνονται με κάθε δέκατο αύξησης της θερμοκρασίας πέρα από τον 1,5° βαθμό Κελσίου, και ο πλανήτης κινδυνεύει να περάσει το κατώφλι μη αναστρέψιμων αλλαγών στο κλίμα.
Ο θερμότερος αέρας συγκρατεί περισσότερη υγρασία και οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η ποσότητα των υδρατμών στην ατμόσφαιρα έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ πέρυσι, κατά 5% πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Η υψηλή υγρασία αυξάνει τον κίνδυνο ακραίων βροχοπτώσεων και επακόλουθων πλημμυρών. Επίσης, υπερτροφοδοτεί τις καταιγίδες όταν συνδυάζεται με υψηλές θερμοκρασίες των ωκεανών. Επιπλέον, ο υγρός καιρός αυξάνει τους κινδύνους που εγκυμονεί η υπερβολική ζέστη για την ανθρώπινη υγεία.
Το περασμένο έτος είδαμε καταστροφές που προκαλούνται από τις κλιματικές συνθήκες να αφαιρούν ζωές και να καταστρέφουν περιουσίες σε όλον τον κόσμο , από τις πλημμύρες στην Ισπανία και τη Βραζιλία μέχρι τις καταιγίδες στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις Φιλιππίνες.
Ωστόσο, εν μέσω αυτού του ζοφερού πλαισίου που διαμορφώνεται, η επερχόμενη κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να εξέλθει από τη Συμφωνία του Παρισιού και να προχωρήσει σε διπλασιασμό της εκμετάλλευσης ορυκτών καυσίμων.
Πηγή: Politico
