Παραμένουν αναπάντητα τα κρίσιμα ερωτήματα γύρω από την κατάρρευση της πολυκατοικίας στην οδό Αλκμήνης στα Πετράλωνα, πέντε ημέρες μετά το περιστατικό που άφησε χωρίς στέγη επτά οικογένειες και προκάλεσε έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των γειτονικών κτηρίων.
Η υπόθεση στα Πετράλωνα δεν αφορά μόνο ένα μεμονωμένο συμβάν: επαναφέρει με οδυνηρό τρόπο στο προσκήνιο το ζήτημα της στατικής επάρκειας, την ανάγκη συστηματικών ελέγχων και, κυρίως, την αγωνία των κατοίκων που βρέθηκαν από τη μια στιγμή στην άλλη αντιμέτωποι με την απώλεια του σπιτιού τους.
Οι έρευνες των αρμόδιων κλιμακίων βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ στο σημείο εξακολουθούν να βρίσκονται αστυνομικές δυνάμεις. Η πρόσβαση στα συντρίμμια παραμένει απαγορευμένη για λόγους ασφαλείας, καθώς οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει κίνδυνος περαιτέρω αστάθειας, αλλά και ανάγκη να προστατευτούν τα αποδεικτικά στοιχεία που μπορεί να ρίξουν φως στα αίτια της κατάρρευσης.
Για τους κατοίκους, η εικόνα του αποκλεισμένου οικοδομικού τετραγώνου είναι η καθημερινή υπενθύμιση μιας ζωής που «πάγωσε» απότομα, χωρίς σαφή ορίζοντα επιστροφής στην κανονικότητα.
Πετράλωνα: Τι συμβαίνει στο σημείο και γιατί παραμένει αποκλεισμένο
Στα Πετράλωνα, οι δυνάμεις ασφαλείας εξακολουθούν να επιτηρούν το σημείο και να απαγορεύουν την πρόσβαση τόσο στο κατεστραμμένο κτήριο όσο και στα γειτονικά ακίνητα που βρίσκονται υπό έλεγχο. Το μέτρο αυτό δεν έχει μόνο προληπτικό χαρακτήρα.
Από τη μία, αποτρέπει την έκθεση πολιτών σε πιθανό κίνδυνο από μετακινήσεις υλικών ή υπολειπόμενων τμημάτων της κατασκευής. Από την άλλη, διασφαλίζει ότι οι τεχνικοί έλεγχοι μπορούν να πραγματοποιηθούν με ακρίβεια και χωρίς παρεμβολές, σε ένα περιβάλλον όπου κάθε λεπτομέρεια μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Παράλληλα, έχει αποφασιστεί η εκκένωση της διπλανής πολυκατοικίας, καθώς οι ένοικοι απομακρύνθηκαν προληπτικά μέχρι την ολοκλήρωση των ελέγχων για τη στατική της επάρκεια. Η απόφαση αυτή, αν και επώδυνη, θεωρείται αναγκαία, καθώς οι ειδικοί εξετάζουν εάν η κατάρρευση προκάλεσε δονήσεις, μετακινήσεις ή επιβαρύνσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον φέροντα οργανισμό του γειτονικού κτηρίου.
Αντίστοιχοι έλεγχοι πραγματοποιούνται και σε παρακείμενο κτήριο, το οποίο βρίσκεται σε άμεση γειτνίαση με το σημείο της κατάρρευσης, ώστε να αποκλειστεί κάθε ενδεχόμενο αλυσιδωτών κινδύνων.
Έλεγχοι στατικής επάρκειας στα Πετράλωνα και η αγωνία των κατοίκων
Οι ένοικοι των γύρω κτηρίων εκφράζουν έντονη ανησυχία, καθώς παραμένουν σε καθεστώς αβεβαιότητας για το αν τα σπίτια τους είναι ασφαλή. Πέρα από τον φόβο για την ακεραιότητα των κτισμάτων, υπάρχει και το πρακτικό βάρος της καθημερινότητας: προσωρινή στέγαση, έξοδα, εργασία, σχολείο, φροντίδα ηλικιωμένων.
Πολλοί περιμένουν τις επίσημες διαβεβαιώσεις των αρμόδιων αρχών, αλλά και συγκεκριμένες απαντήσεις για το τι πρόκειται να ακολουθήσει: πότε θα ολοκληρωθούν οι αυτοψίες, ποια είναι τα ευρήματα, αν υπάρχουν επικίνδυνα σημεία, αν απαιτούνται ενισχύσεις ή μακροχρόνιες παρεμβάσεις.
Την ίδια ώρα, τα ειδικά συνεργεία συνεχίζουν τους τεχνικούς ελέγχους προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διατάξεις της οικοδομικής νομοθεσίας κατά την ανέγερση της πολυκατοικίας, αλλά και να αποσαφηνιστούν οι ακριβείς συνθήκες υπό τις οποίες σημειώθηκε η κατάρρευση.
Η διερεύνηση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αξιολόγηση της δομικής κατάστασης, καταγραφή πιθανών φθορών, έλεγχο των υλικών και των τεχνικών που χρησιμοποιήθηκαν, καθώς και εξέταση τυχόν μεταγενέστερων παρεμβάσεων που θα μπορούσαν να έχουν επιβαρύνει την κατασκευή.
Για τις οικογένειες που ξεσπιτώθηκαν, οι συνέπειες είναι ήδη βαριές. Έχασαν το σύνολο των προσωπικών τους αντικειμένων ή δεν μπορούν να τα προσεγγίσουν, παραμένουν χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα επιστροφής και βιώνουν την αβεβαιότητα της επόμενης μέρας. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ταχύτητα και η σαφήνεια της ενημέρωσης είναι εξίσου κρίσιμες με τον ίδιο τον τεχνικό έλεγχο, καθώς αποκαθιστούν ένα ελάχιστο αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Το ευρύτερο ζήτημα της ανθεκτικότητας του κτηριακού αποθέματος
Σε ευρύτερο επίπεδο, το περιστατικό στα Πετράλωνα έχει επαναφέρει τη συζήτηση για την ανθεκτικότητα του κτηριακού αποθέματος της χώρας απέναντι σε σεισμικά και τεχνικά ρίσκα. Ειδικοί επισημαίνουν εδώ και χρόνια ότι η παλαιότητα πολλών κατασκευών, σε συνδυασμό με αστοχίες συντήρησης ή ελλιπείς παρεμβάσεις, μπορεί να δημιουργήσει εστίες κινδύνου που δεν είναι πάντα ορατές με την πρώτη ματιά.
Η στατική επάρκεια δεν είναι θέμα που αφορά μόνο τους μηχανικούς ή τις υπηρεσίες: αφορά την καθημερινή ασφάλεια των πολιτών, την αξία της περιουσίας τους και την αντοχή των γειτονιών μας σε έκτακτα γεγονότα.
Όπως έχει επισημάνει ο καθηγητής Φυσικών Καταστροφών, Κώστας Συνολάκης, απαιτείται άμεση αλλαγή προσέγγισης, με τη δημιουργία κινήτρων για τη στατική και σεισμική αναβάθμιση των παλαιών κτηρίων, αντίστοιχων με εκείνα που ισχύουν για την ενεργειακή αναβάθμιση. Όπως σημειώνει, είναι προβληματικό να ενισχύονται οικονομικά μόνο παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης, χωρίς αντίστοιχη μέριμνα για τη δομική ασφάλεια των κτηρίων. Η προειδοποίηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος όταν ένα περιστατικό όπως εκείνο στα Πετράλωνα υπενθυμίζει ότι η ανθεκτικότητα των κατασκευών δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.
Η συζήτηση για τη θωράκιση του κτηριακού αποθέματος αναζωπυρώνεται, με ειδικούς να τονίζουν ότι η ενίσχυση των παλαιών κατασκευών πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα δημόσιας πολιτικής. Απαιτούνται εργαλεία, έλεγχοι, κίνητρα και ένα πλαίσιο που να ενθαρρύνει τους ιδιοκτήτες να επενδύσουν στην ασφάλεια, πριν ένα πρόβλημα εξελιχθεί σε κρίση. Γιατί η πρόληψη, όσο «ακριβή» κι αν φαίνεται αρχικά, είναι πάντοτε φθηνότερη από την αποκατάσταση μετά από μια καταστροφή.
