Το ράλι στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου προμηνύει έναν δύσκολο χειμώνα για χιλιάδες νοικοκυριά, που θα κληθούν να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη για να ζεστάνουν το σπίτι τους. Το πετρέλαιο θέρμανσης κινείται ξανά σε τροχιά «πολυτελείας», με τις εκτιμήσεις να δείχνουν άνοδο που μπορεί να ξεπεράσει τα 70 λεπτά ανά λίτρο σε σχέση με πέρυσι. Με απλά λόγια: αν η αγορά άνοιγε σήμερα, η πρώτη εικόνα θα ήταν σοκαριστική.
Σύμφωνα με εκτίμηση που μεταφέρει ο Μιχάλης Κιούσης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδας, εάν η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινούσε τώρα, η τιμή θα διαμορφωνόταν περίπου στα 1,83 ευρώ το λίτρο. Ένα τέτοιο επίπεδο αντιστοιχεί σε αύξηση κοντά στο 70% σε σύγκριση με πέρυσι, σε μια περίοδο που τα εισοδήματα παραμένουν πιεσμένα και το ενεργειακό κόστος «ροκανίζει» τον οικογενειακό προϋπολογισμό από πολλαπλές πλευρές.
Πετρέλαιο θέρμανσης: πόσο θα κοστίσει φέτος για 1.000 λίτρα
Η πραγματική διάσταση του προβλήματος φαίνεται όταν η συζήτηση πάει από τα «λεπτά στο λίτρο» στο συνολικό ποσό που πρέπει να πληρώσει ένα σπίτι για να περάσει τον χειμώνα. Για πολλά νοικοκυριά, μια παραγγελία 1.000 λίτρων είναι η κλασική βάση υπολογισμού, ειδικά σε περιοχές με πιο χαμηλές θερμοκρασίες.
– Πέρυσι, για 1.000 λίτρα, ένα νοικοκυριό πλήρωσε περίπου 1.085–1.090 ευρώ (με τιμή εκκίνησης γύρω στο 1,09–1,10 ευρώ/λίτρο).
– Αν η αγορά άνοιγε σήμερα με τιμή 1,83 ευρώ/λίτρο, για την ίδια ποσότητα θα χρειαζόταν περίπου 1.830 ευρώ.
Η διαφορά φτάνει έως και τα 750 ευρώ επιπλέον. Για πολλές οικογένειες, αυτό μεταφράζεται σε έναν μισθό ακόμα — ή σε μια δαπάνη που πρέπει να «βγει» κόβοντας άλλες βασικές ανάγκες. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι μιλάμε για εκτίμηση «αν άνοιγε σήμερα», όχι για την τελική τιμή που θα δούμε μέσα στον χειμώνα, όταν η ζήτηση κορυφώνεται.
Η έναρξη διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου και το μεγάλο ερωτηματικό
Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά παραδοσιακά στις 15 Οκτωβρίου. Μέχρι τότε, όλοι περιμένουν ένα πιθανό «παράθυρο» βελτίωσης στις διεθνείς αγορές. Το ερώτημα όμως είναι αν υπάρχει πραγματικός χώρος για αποκλιμάκωση ή αν η αγορά θα συνεχίσει να κινείται ανοδικά.
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες. Οι καταναλωτές παρακολουθούν με αγωνία τις εξελίξεις, προσπαθώντας ουσιαστικά να μαντέψουν πού θα καταλήξει η τιμή, ώστε να αποφασίσουν αν θα προμηθευτούν νωρίς μικρότερες ποσότητες ή αν θα περιμένουν, ρισκάροντας πιθανή νέα άνοδο.
Την ίδια στιγμή, η διεθνής τιμή του αργού τύπου Brent λειτουργεί σαν «βαρόμετρο» για ολόκληρη την αγορά καυσίμων. Είναι ενδεικτικό ότι το Brent κινείται κοντά στα 94 δολάρια το βαρέλι, ενώ μόλις πριν από περίπου 15 ημέρες βρισκόταν κάτω από τα 80 δολάρια. Μια τόσο απότομη μεταβολή σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα σπάνια περνά χωρίς συνέπειες στην αντλία και, φυσικά, στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Από πέρυσι μέχρι σήμερα: πώς άλλαξε το τοπίο στις τιμές
Για να γίνει πιο καθαρό τι συμβαίνει τώρα, έχει αξία να θυμηθούμε την αφετηρία της προηγούμενης σεζόν. Πέρυσι τον Οκτώβριο, στην έναρξη διάθεσης, η μέση τιμή του πετρελαίου θέρμανσης κινούνταν γύρω στο 1,09–1,10 ευρώ το λίτρο. Τότε η τιμή της βενζίνης βρισκόταν περίπου στα 1,65 ευρώ/λίτρο, ενώ σήμερα κινείται προς ή και πάνω από τα 2 ευρώ/λίτρο, γεγονός που δείχνει πόσο συνολικά έχει επιβαρυνθεί το ενεργειακό κόστος.
Μάλιστα, για αρκετό διάστημα δεν υπήρξαν σημαντικές ανατιμήσεις στο πετρέλαιο θέρμανσης, μέχρι που οι διεθνείς εντάσεις άρχισαν να επηρεάζουν αισθητά την αγορά. Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή και η γενικότερη αβεβαιότητα τροφοδότησαν νέους γύρους αύξησης, με αποτέλεσμα οι τιμές να κάνουν άλματα και να πιέζουν τη ζήτηση.
Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μεταγενέστερη φάση, οι τιμές του πετρελαίου θέρμανσης εκτοξεύθηκαν, με ενδεικτική πορεία από περίπου 1,07 ευρώ/λίτρο τον Ιανουάριο έως περίπου 1,85 ευρώ/λίτρο τον Απρίλιο. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αυτή η εκτίναξη είχε άμεση συνέπεια: η ζήτηση έπεσε κατακόρυφα, καθώς πολλοί καταναλωτές αδυνατούσαν να ακολουθήσουν.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για τα νοικοκυριά
Όταν το πετρέλαιο θέρμανσης πλησιάζει ή ξεπερνά τα 1,80 ευρώ/λίτρο, οι επιλογές στενεύουν. Πολλοί θα στραφούν σε εναλλακτικές μορφές θέρμανσης, άλλοι θα μειώσουν δραστικά τη κατανάλωση και αρκετοί θα αναγκαστούν να κάνουν τμηματικές παραγγελίες, πληρώνοντας όμως συχνά ακριβότερα ανά λίτρο σε σχέση με μια μεγαλύτερη ποσότητα. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι ένα: περισσότερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό και μεγαλύτερη αβεβαιότητα για τον χειμώνα.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το πετρέλαιο θέρμανσης παραμένει άμεσα εκτεθειμένο στις διεθνείς εξελίξεις και στις διακυμάνσεις του αργού. Αν η εικόνα δεν βελτιωθεί μέχρι την έναρξη διάθεσης, η θέρμανση κινδυνεύει να γίνει «χρυσάφι» για πολλές οικογένειες. Και όσο η αγορά δεν δίνει ξεκάθαρα σημάδια αποκλιμάκωσης, το πετρέλαιο θέρμανσης θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο της αγωνίας — όχι ως μια απλή εποχική δαπάνη, αλλά ως ένα κόστος που μπορεί να ισοδυναμεί με έναν μισθό παραπάνω.
