Ακριβότερη αναμένεται να είναι φέτος η αγορά πετρελαίου θέρμανσης για τα ελληνικά νοικοκυριά, παρά τις κρατικές παρεμβάσεις στην τιμή και την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης. Για την προμήθεια 1.000 λίτρων, η συνολική επιβάρυνση εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά περίπου 380 ευρώ σε σύγκριση με πέρσι, αφού συνυπολογιστούν η τιμή στην αγορά, η επιδότηση στην αντλία και το επίδομα που θα λάβουν οι δικαιούχοι.
Η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης ξεκινά την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου. Η αρχική τιμή για τους καταναλωτές εκτιμάται κοντά στα 1,60 ευρώ το λίτρο, έναντι περίπου 1,13 ευρώ το λίτρο κατά την περσινή έναρξη της περιόδου. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει τις πιέσεις που έχουν δημιουργηθεί στη διεθνή αγορά ενέργειας, αλλά και το αυξημένο κόστος των διυλισμένων καυσίμων.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Η εκτιμώμενη τιμή και οι κρατικές παρεμβάσεις
Χωρίς την προβλεπόμενη ελάφρυνση, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διαμορφωθεί κοντά στα 1,95 ευρώ το λίτρο. Με την αφαίρεση συνολικής ενίσχυσης περίπου 35 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία, η τελική τιμή περιορίζεται περίπου στα 1,60 ευρώ.
Για μια παραγγελία 1.000 λίτρων, η ενίσχυση στην τιμή μεταφράζεται σε άμεσο όφελος 350 ευρώ. Ωστόσο, ακόμη και μετά την επιδότηση, η αγορά παραμένει σημαντικά ακριβότερη σε σχέση με πέρσι. Συγκεκριμένα, το κόστος της παραγγελίας αυξάνεται από περίπου 1.130 ευρώ στα 1.600 ευρώ, δηλαδή κατά 470 ευρώ πριν υπολογιστεί το επίδομα θέρμανσης.
Παράλληλα, ανακοινώθηκε αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 30%. Έτσι, για ένα νοικοκυριό που πέρσι έλαβε επίδομα 300 ευρώ, το ποσό φέτος αυξάνεται στα 390 ευρώ. Η πρόσθετη ενίσχυση των 90 ευρώ περιορίζει την τελική επιβάρυνση, δεν εξαλείφει όμως την αύξηση του κόστους.
Ο λογαριασμός για αγορά 1.000 λίτρων
Το παράδειγμα ενός νοικοκυριού που αγοράζει 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης δείχνει με σαφήνεια το οικονομικό βάρος.
Πέρσι, με τιμή περίπου 1,13 ευρώ το λίτρο, η αγορά κόστιζε 1.130 ευρώ. Μετά την αφαίρεση επιδόματος 300 ευρώ, το καθαρό κόστος για το νοικοκυριό έφτανε τα 830 ευρώ.
Φέτος, η ίδια ποσότητα αναμένεται να κοστίσει περίπου 1.600 ευρώ. Με επίδομα 390 ευρώ, το καθαρό ποσό που θα επιβαρύνει το νοικοκυριό διαμορφώνεται στα 1.210 ευρώ. Επομένως, η καθαρή αύξηση ανέρχεται σε περίπου 380 ευρώ, ενώ το κόστος αυξάνεται κατά περίπου 45,8%.
Η εικόνα διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος του επιδόματος. Για έναν δικαιούχο που πέρσι έλαβε 200 ευρώ και φέτος λάβει 260 ευρώ, το καθαρό κόστος για την ίδια ποσότητα αυξάνεται από 930 ευρώ σε 1.340 ευρώ. Η επιπλέον επιβάρυνση ανέρχεται έτσι σε 410 ευρώ ή 44,1%.
Για ένα νοικοκυριό που δεν δικαιούται επίδομα θέρμανσης, η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη σε απόλυτους όρους. Στην περίπτωση αυτή, η αγορά των 1.000 λίτρων ακριβαίνει κατά 470 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 41,6% σε σχέση με πέρσι.
Το τελικό ποσό του επιδόματος δεν είναι ίδιο για όλους. Επηρεάζεται από την περιοχή κατοικίας, τις καιρικές συνθήκες, τον αριθμό των εξαρτώμενων παιδιών, τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, καθώς και τις αγορές που πραγματοποιεί κάθε δικαιούχος.
Πόσο μειώνουν το κόστος οι παρεμβάσεις
Με βάση το σενάριο επιδότησης 35 λεπτών ανά λίτρο, η άμεση μείωση για 1.000 λίτρα ανέρχεται σε 350 ευρώ. Αν προστεθεί και η αύξηση του επιδόματος από τα 300 στα 390 ευρώ, το πρόσθετο όφελος των φετινών παρεμβάσεων φτάνει συνολικά τα 440 ευρώ.
Αν συνυπολογιστεί ολόκληρο το φετινό επίδομα, η συνολική στήριξη για το νοικοκυριό φτάνει τα 740 ευρώ σε σχέση με ένα υποθετικό σενάριο χωρίς επιδότηση στην τιμή και χωρίς επίδομα. Παρ’ όλα αυτά, κατά την παραγγελία η οικογένεια θα πρέπει να καταβάλει ολόκληρο το ποσό των 1.600 ευρώ. Το καθαρό κόστος των 1.210 ευρώ προκύπτει μετά την καταβολή του επιδόματος.
Η νομοθετική πρόβλεψη για την επιδότηση αφορά αρχικά τις ποσότητες που θα διατεθούν από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου. Το ακριβές ύψος και οι τελικοί όροι αναμένεται να καθοριστούν με υπουργική απόφαση. Η συνέχιση ή η επέκταση των μέτρων θα εξαρτηθεί από την πορεία των διεθνών τιμών και τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια.
Οι παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το κόστος
Η τελική τιμή δεν είναι ίδια σε ολόκληρη τη χώρα. Στα νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές, τα μεταφορικά έξοδα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά το κόστος. Επιπλέον, η δαπάνη για ολόκληρο τον χειμώνα θα εξαρτηθεί από τις τιμές των επόμενων παραγγελιών και από το πόσο γρήγορα καταναλώνεται το πετρέλαιο.
Οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν κρίσιμος παράγοντας. Η αγορά πετρελαίου εξακολουθεί να επηρεάζεται από πιθανές διακοπές εφοδιασμού, γεωπολιτικές εντάσεις και κινδύνους για τις θαλάσσιες μεταφορές. Παράλληλα, οι περιορισμένες εξαγωγές ντίζελ και gasoil από χώρες του Κόλπου και τη Ρωσία έχουν ενισχύσει τις πιέσεις στις τιμές των διυλισμένων προϊόντων.
Αυτό σημαίνει ότι το πετρέλαιο θέρμανσης μπορεί να παραμένει ακριβό ακόμη και όταν η τιμή του αργού πετρελαίου υποχωρεί, καθώς το τελικό προϊόν επηρεάζεται και από το κόστος διύλισης, τη διαθεσιμότητα των αποθεμάτων και τα μεταφορικά.
Τα δημοσιονομικά περιθώρια για νέες ενισχύσεις
Η δυνατότητα για πρόσθετη στήριξη εξαρτάται από τις αντοχές του κρατικού προϋπολογισμού και τα ευρωπαϊκά όρια για την αύξηση των καθαρών δαπανών. Το προσχέδιο του προϋπολογισμού προβλέπει επιπλέον κονδύλια για ανάγκες που ενδέχεται να προκύψουν από την ενεργειακή κρίση, όμως κάθε νέα παρέμβαση χρειάζεται ξεχωριστή χρηματοδότηση.
Ενδεικτικά, μια πρόσθετη έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο θα μείωνε κατά 100 ευρώ το κόστος για ένα νοικοκυριό που αγοράζει 1.000 λίτρα. Αν το κράτος κάλυπτε την ίδια έκπτωση για συνολική ποσότητα ενός δισεκατομμυρίου λίτρων, η δημοσιονομική δαπάνη θα έφτανε τα 100 εκατ. ευρώ.
Συνεπώς, το φετινό πετρέλαιο θέρμανσης θα επιβαρύνει αισθητά περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, ακόμη και μετά τις κρατικές παρεμβάσεις. Για ένα νοικοκυριό που αγοράζει 1.000 λίτρα, η καθαρή αύξηση εκτιμάται περίπου στα 380 ευρώ, ενώ το τελικό κόστος θα εξαρτηθεί από το ύψος του επιδόματος, την περιοχή κατοικίας και τις τιμές που θα διαμορφωθούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
