Την έκταση που έχει λάβει η διεθνής ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών ανέδειξε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, επισημαίνοντας ότι μόνο το 2024 ανταλλάχθηκαν στοιχεία για περισσότερους από 171 εκατομμύρια χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς. Οι λογαριασμοί αυτοί αντιπροσώπευαν περιουσιακά στοιχεία συνολικής αξίας σχεδόν 13 τρισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τη σημασία της διασυνοριακής συνεργασίας για τη φορολογική διαφάνεια.
Η αναφορά έγινε κατά την έναρξη της 25ης Συνάντησης της Ομάδας Ομότιμων για την Αυτόματη Ανταλλαγή Πληροφοριών του Παγκόσμιου Forum του ΟΟΣΑ. Η φετινή συνάντηση φιλοξενείται από την ΑΑΔΕ στην Αθήνα, από τις 12 έως τις 15 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων φορολογικών διοικήσεων και αρμόδιων διεθνών οργανισμών.
Διεθνής ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών και διαφάνεια
Στο επίκεντρο των εργασιών βρίσκεται η ενίσχυση της διεθνούς φορολογικής διαφάνειας και η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Στη σύγχρονη οικονομία, κεφάλαια, επενδύσεις και χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία μπορούν να μετακινούνται από τη μία χώρα στην άλλη μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Για τον λόγο αυτό, οι φορολογικές αρχές χρειάζονται άμεση πρόσβαση σε αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα.
Ο Γιώργος Πιτσιλής υπογράμμισε ότι οι φορολογικές διοικήσεις δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν αποτελεσματικά όταν η πληροφόρηση περιορίζεται στα εθνικά σύνορα. Η διεθνής συνεργασία αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων, την αποκάλυψη μη δηλωμένων περιουσιακών στοιχείων και την προστασία της φορολογικής βάσης κάθε χώρας.
Παράλληλα, ο διοικητής της ΑΑΔΕ αναφέρθηκε στη σημασία της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους δημόσιους θεσμούς. Η ανταλλαγή πληροφοριών, όπως σημείωσε, πρέπει να πραγματοποιείται με σαφείς κανόνες, ασφάλεια και σεβασμό στα δικαιώματα των φορολογουμένων. Η αποτελεσματικότητα των μηχανισμών ελέγχου συνδέεται άμεσα με τη διαφάνεια και την ορθή χρήση των δεδομένων.
Ο ρόλος του Κοινού Προτύπου Αναφοράς
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση έχει το Κοινό Πρότυπο Αναφοράς, γνωστό ως CRS. Πρόκειται για ένα διεθνές πλαίσιο που καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί συλλέγουν και διαβιβάζουν πληροφορίες στις φορολογικές αρχές. Τα στοιχεία αφορούν, μεταξύ άλλων, τραπεζικούς λογαριασμούς, υπόλοιπα, εισοδήματα και δικαιούχους χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων.
Μέσω του CRS, οι φορολογικές διοικήσεις μπορούν να ανταλλάσσουν αυτόματα πληροφορίες για φορολογικούς κατοίκους που διατηρούν λογαριασμούς ή επενδύσεις σε άλλες χώρες. Η εφαρμογή του έχει αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις απόκρυψης κεφαλαίων στο εξωτερικό, καθώς μειώνει τα περιθώρια για αδήλωτη οικονομική δραστηριότητα.
Τα στοιχεία για τους 171 εκατομμύρια λογαριασμούς και τα κεφάλαια ύψους σχεδόν 13 τρισ. ευρώ καταδεικνύουν το μέγεθος του δικτύου που έχει δημιουργηθεί. Παράλληλα, επιβεβαιώνουν ότι η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο εργαλείο για την εφαρμογή δίκαιης και αποτελεσματικής φορολογικής πολιτικής.
Νέα πρόκληση τα κρυπτοστοιχεία
Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στους παραδοσιακούς τραπεζικούς λογαριασμούς και τα συμβατικά χρηματοοικονομικά προϊόντα. Η ταχεία ανάπτυξη των κρυπτοστοιχείων δημιουργεί νέες ανάγκες για τις φορολογικές διοικήσεις, καθώς οι συναλλαγές σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία μπορούν να πραγματοποιούνται διεθνώς, χωρίς να συνδέονται πάντα με ένα συγκεκριμένο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα.
Ο Γιώργος Πιτσιλής αναφέρθηκε στο τροποποιημένο CRS, αλλά και στο νέο πλαίσιο CARF, το οποίο αφορά την υποβολή και ανταλλαγή πληροφοριών για συναλλαγές σε crypto assets. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα κοινό σύστημα κανόνων, ώστε οι φορολογικές αρχές να μπορούν να παρακολουθούν με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα τις σχετικές δραστηριότητες και να περιορίζουν τα κενά στην ενημέρωση.
Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι μηχανισμοί φορολογικής διαφάνειας πρέπει να προσαρμόζονται διαρκώς στις αλλαγές που φέρνει η χρηματοοικονομική καινοτομία. Νέα ψηφιακά προϊόντα, διαφορετικά μοντέλα συναλλαγών και η διεθνής δραστηριοποίηση των παρόχων απαιτούν σύγχρονες λύσεις και στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών.
Ψηφιακός μετασχηματισμός και κοινή δράση
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ επενδύει στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην αξιοποίηση δεδομένων και στην ανάπτυξη νέων εργαλείων φορολογικής συμμόρφωσης. Η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη ανάλυση πληροφοριών, στον εντοπισμό κινδύνων και στη στοχευμένη διενέργεια ελέγχων.
Ωστόσο, ο διοικητής της ΑΑΔΕ τόνισε ότι οι συγκεκριμένες προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά από κάθε χώρα ξεχωριστά. Η διεθνής ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών απαιτεί κοινά πρότυπα, τεχνική διαλειτουργικότητα και σταθερούς μηχανισμούς συνεργασίας.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης στην Αθήνα πρόκειται να εξεταστούν 20 ενοποιημένες εκθέσεις για διαφορετικές δικαιοδοσίες, στο πλαίσιο της αξιολόγησης της αποτελεσματικής εφαρμογής του CRS. Παράλληλα, οι εργασίες περιλαμβάνουν την παρακολούθηση της εφαρμογής του CARF για τα κρυπτοστοιχεία, καθώς και την πορεία του αναθεωρημένου CRS.
Στο αναθεωρημένο πρότυπο έχουν ήδη προσχωρήσει περίπου 80 δικαιοδοσίες, ενώ ο γενικός ορίζοντας για την έναρξη των νέων ανταλλαγών πληροφοριών έχει προσδιοριστεί για το 2027. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να διευρύνει ακόμη περισσότερο το πεδίο της διεθνούς φορολογικής συνεργασίας.
Η διεθνής ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών εξελίσσεται, επομένως, σε βασικό πυλώνα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της φορολογικής δικαιοσύνης. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν από τον Γιώργο Πιτσιλή για 171 εκατομμύρια λογαριασμούς και κεφάλαια σχεδόν 13 τρισ. ευρώ αποδεικνύουν το μέγεθος της προσπάθειας. Με την ενσωμάτωση των κρυπτοστοιχείων στο νέο πλαίσιο, η συνεργασία των φορολογικών αρχών αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια.
