Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης αποτελεί πλέον βασική επιλογή για όσους σχεδιάζουν τη συνταξιοδότησή τους.
Σύμφωνα με στοιχεία αιτήσεων στον ΕΦΚΑ, 8 στους 10 ασφαλισμένους που ζητούν πλήρη σύνταξη στα 62 αξιοποιούν τα πλασματικά έτη, αναγνωρίζοντας συνήθως 3 έως 4 χρόνια ασφάλισης.
Το μέσο κόστος εξαγοράς διαμορφώνεται περίπου στα 220 ευρώ τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι:
- η αναγνώριση 3 ετών κοστίζει περίπου 7.920 ευρώ,
- για 4 έτη το ποσό φτάνει περίπου 10.560 ευρώ,
- ενώ για ένα έτος η δαπάνη είναι περίπου 2.650 ευρώ.
Το οικονομικό όφελος στη σύνταξη μπορεί να κυμανθεί από 100 έως και 280 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης και τις αποδοχές.
Ενδεικτικά, ασφαλισμένος με μέσο μισθό 2.000 ευρώ και 37 έτη ασφάλισης που αναγνωρίζει 3 πλασματικά χρόνια για να φτάσει τα 40 έτη και να συνταξιοδοτηθεί στα 62, θα λάβει περίπου 1.447 ευρώ σύνταξη αντί για 1.295 ευρώ. Η διαφορά φτάνει τα 152 ευρώ τον μήνα.
Το όφελος γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν αποφεύγεται η μειωμένη σύνταξη. Αν κάποιος αποχωρούσε με 37 έτη και μειωμένη σύνταξη, το ποσό θα περιοριζόταν περίπου στα 1.161 ευρώ. Με την αναγνώριση τριών ετών και τη συμπλήρωση 40ετίας, η σύνταξη ανεβαίνει στα 1.447 ευρώ, δηλαδή περίπου 296 ευρώ υψηλότερα.
Τα πλασματικά έτη αυξάνουν το ποσό της σύνταξης επειδή ανεβάζουν το ποσοστό αναπλήρωσης. Για παράδειγμα, με 37 χρόνια ασφάλισης το ποσοστό είναι 42,36%, ενώ με 40 χρόνια φτάνει το 50%. Παράλληλα, αποφεύγεται και η μείωση 30% στην εθνική σύνταξη, η οποία στη μειωμένη σύνταξη περιορίζεται περίπου στα 313 ευρώ αντί για 446,87 ευρώ.
Το κόστος εξαγοράς συνήθως αποσβένεται μέσα σε 6 χρόνια όταν η αναγνώριση οδηγεί σε πλήρη αντί μειωμένης σύνταξης, ενώ σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν έως 8 χρόνια. Αν η πληρωμή γίνει εφάπαξ, προβλέπεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος αναγνώρισης.
Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι αναγνωρίζουν έως 3 χρόνια και εξοφλούν το ποσό με παρακράτηση του 25% από τη σύνταξη.
Συνταξιοδότηση ακόμη και έως 7 χρόνια νωρίτερα
Τα πλασματικά έτη μπορούν να μειώσουν σημαντικά το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης. Για όσους έχουν ένσημα πριν από το 1993, η έξοδος μπορεί να γίνει έως και 7 χρόνια νωρίτερα, ενώ για τους νεότερους ασφαλισμένους η μείωση μπορεί να φτάσει τα 5 χρόνια.
Για παράδειγμα, μητέρα ασφαλισμένη πριν το 1993 στο ΙΚΑ με 5.100 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2011 δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις διατάξεις για ανήλικο αν δεν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης. Αν αναγνωρίσει 400 ημέρες από ανεργία, ασθένεια, σπουδές ή κενά ασφάλισης, μπορεί να κατοχυρώσει δικαίωμα και να βγει περίπου 7 χρόνια νωρίτερα από τα 67, έστω με μειωμένη σύνταξη.
Αντίστοιχα, ασφαλισμένος μετά το 1993 με 32 χρόνια ασφάλισης το 2026 και ηλικία 57 ετών, χωρίς εξαγορά θα φτάσει τα 40 χρόνια στα 65. Αν αναγνωρίσει τώρα 3 πλασματικά έτη, μπορεί να συμπληρώσει τη 40ετία στα 62, αποχωρώντας πέντε χρόνια νωρίτερα.
Παραδείγματα εφαρμογής
Παράδειγμα 1
Μητέρα ασφαλισμένη στο ΙΚΑ πριν το 1993, με 5.100 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο παιδί το 2011, η οποία το 2018 ήταν 52 ετών, δεν μπορεί να αξιοποιήσει τις διατάξεις για ανήλικο τέκνο, καθώς της λείπουν 400 ημέρες ασφάλισης για να συμπληρώσει τις 5.500 ημέρες που απαιτούνται.
Αν δεν κάνει αναγνώριση, θα συνταξιοδοτηθεί στα 67 με πλήρη σύνταξη ή στα 62 με μειωμένη.
Με την αναγνώριση 400 ημερών από περιόδους όπως ανεργία, ασθένεια, σπουδές ή κενά ασφάλισης (όχι όμως από χρόνο τέκνων), μπορεί να συμπληρώσει τις 5.500 ημέρες το 2011 και να κατοχυρώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη στα 60,2 έτη, δηλαδή περίπου 7 χρόνια νωρίτερα από τα 67.
Παράδειγμα 2
Ασφαλισμένος στο ΙΚΑ μετά το 1993, ο οποίος το 2026 έχει 32 χρόνια ασφάλισης και ηλικία 57 ετών, χωρίς εξαγορά θα συμπληρώσει 40 χρόνια στα 65, άρα θα αποχωρήσει τότε με πλήρη σύνταξη.
Αν όμως προχωρήσει τώρα σε αναγνώριση 3 πλασματικών ετών, θα φτάσει τα 35 χρόνια ασφάλισης και θα συμπληρώσει τα 40 όταν γίνει 62 ετών. Με τον τρόπο αυτό θα συνταξιοδοτηθεί πέντε χρόνια νωρίτερα από το όριο των 67 ετών που θα ίσχυε χωρίς εξαγορά.
Πότε χρησιμοποιούνται τα πλασματικά έτη
Οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να αξιοποιηθούν για να συμπληρωθούν βασικές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, όπως:
- η 40ετία σε όλα τα Ταμεία,
- η 35ετία σε ΙΚΑ, ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έως το 2012,
- η 25ετία στο Δημόσιο έως το 2010 ή τα έτη 2011-2012,
- η θεμελίωση δικαιωμάτων για μητέρες με ανήλικο τέκνο και 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2012,
- η συμπλήρωση 10.500 ημερών ασφάλισης στο ΙΚΑ έως το 2012,
καθώς και προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση σε βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Πόσες αιτήσεις μπορούν να γίνουν
Οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν μία ή περισσότερες αιτήσεις για αναγνώριση πλασματικού χρόνου, υπό την προϋπόθεση ότι δεν ξεπερνούν το ανώτατο όριο που προβλέπει η νομοθεσία για κάθε έτος.
Εάν τα πλασματικά έτη που αιτήθηκε κάποιος δεν εξοφληθούν, δεν υπολογίζονται καθόλου στον ασφαλιστικό χρόνο. Αν πληρωθεί μόνο μέρος των μηνών, τότε αναγνωρίζεται μόνο ο αντίστοιχος χρόνος.
Σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης, ο ασφαλισμένος δικαιούται έκπτωση 2% για κάθε έτος αναγνώρισης, η οποία μπορεί να φτάσει για παράδειγμα το 14% σε εξαγορά 7 ετών.
