Ο πληθωρισμός συνέχισε να επιβραδύνεται τον Ιούλιο, κλείνοντας στο 3,4% από 4,4% τον Ιούνιο και 5,2% τον Μάιο, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει μια σαφή τάση αποκλιμάκωσης στις γενικές τιμές, χωρίς όμως να σημαίνει ότι οι πιέσεις έχουν εξαφανιστεί από την καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Αντίθετα, η εικόνα παραμένει ανομοιόμορφη: ορισμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών συγκρατούνται, ενώ άλλες εξακολουθούν να «σπρώχνουν» το κόστος προς τα πάνω. Με λίγα λόγια, ο πληθωρισμός πέφτει, αλλά η αγορά εξακολουθεί να κινείται με έντονες διαφοροποιήσεις ανά κλάδο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο δείκτης τιμών στα τρόφιμα αυξήθηκε μόλις κατά 0,4%, καταγράφοντας αισθητή επιβράδυνση σε σχέση με το 2,7% του προηγούμενου μήνα. Πρόκειται για εξέλιξη που, έστω και περιορισμένα, λειτουργεί ανακουφιστικά για τα νοικοκυριά, καθώς τα είδη διατροφής είναι από τις πιο σταθερές και ανελαστικές δαπάνες. Ωστόσο, ακόμη και με μικρότερη μηνιαία άνοδο, οι επιμέρους αυξήσεις σε βασικά προϊόντα εξακολουθούν να επηρεάζουν την τελική εικόνα στο ταμείο.
Πού ανέβηκαν και πού έπεσαν οι τιμές
Στην κατηγορία των τροφίμων, τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις σημείωσαν το μοσχάρι, το αρνί και το κατσίκι, τα ψάρια, τα αλίπαστα, καθώς και η μαργαρίνη και τα φυτικά λίπη. Οι αυξήσεις αυτές είναι ενδεικτικές μιας ευρύτερης πίεσης σε προϊόντα που εξαρτώνται είτε από το κόστος παραγωγής (ζωοτροφές, μεταφορές, ενέργεια) είτε από τη διαθεσιμότητα και τη ζήτηση.
Στον αντίποδα, μειώσεις τιμών καταγράφηκαν στο ελαιόλαδο, τα φρούτα και τα παγωτά. Οι πτωτικές κινήσεις σε ορισμένα προϊόντα μπορούν να συνδέονται με εποχικότητα, προσφορές, μεταβολές στην παραγωγή και διαφοροποιήσεις στη χονδρική. Παρότι δεν αρκούν από μόνες τους για να αλλάξουν δραστικά την εμπειρία του καταναλωτή, συμβάλλουν στη συνολική επιβράδυνση που καταγράφεται στον δείκτη.
Η εξέλιξη στα τρόφιμα είναι κρίσιμη, επειδή συχνά διαμορφώνει και την «αίσθηση» που έχει ο πολίτης για τον πληθωρισμό. Ακόμη και όταν ο γενικός δείκτης πέφτει, μια σειρά από μικρές αλλά συνεχείς αυξήσεις στα βασικά αγαθά μπορεί να διατηρήσει την αίσθηση ακρίβειας.
Ενέργεια και καύσιμα: Μικτές τάσεις με προοπτική αποκλιμάκωσης
Στον τομέα της ενέργειας, η εικόνα τον Ιούλιο ήταν μεικτή. Αυξήσεις σημειώθηκαν στο πετρέλαιο κίνησης, τη βενζίνη και το φυσικό αέριο, ενώ υποχώρησαν οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. Η διαφοροποίηση αυτή έχει πρακτικές συνέπειες: από τη μία πλευρά, η χαμηλότερη τιμή στο ρεύμα μπορεί να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα για τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις· από την άλλη, οι αυξήσεις στα καύσιμα μεταφέρονται εύκολα σε σειρά υπηρεσιών, κυρίως λόγω του κόστους μεταφοράς.
Παρά τις αυξήσεις που καταγράφηκαν στα καύσιμα, οι πρατηριούχοι εκτιμούν ότι τις επόμενες ημέρες οι οδηγοί θα δουν χαμηλότερες τιμές στις αντλίες. Όπως σημειώνουν, οι τιμές χονδρικής έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 6 λεπτά το λίτρο για την αμόλυβδη, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης η συνολική μείωση μπορεί να φτάσει έως και τα 20 λεπτά το λίτρο. Η υποχώρηση αυτή αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων: κρατική επιδότηση, εκπτώσεις από τα διυλιστήρια και αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών.
Ενδεικτική είναι και η δήλωση του προέδρου του Συνδέσμου Πρατηριούχων Αττικής, Νίκου Παπαγεωργίου: «Ήδη στις μεγάλες αστικές πόλεις, όπου βρίσκονται τα διυλιστήρια και τα πρατήρια προμηθεύονται άμεσα καύσιμα, η τιμή της αμόλυβδης έχει υποχωρήσει κάτω από τα 2 ευρώ στα περισσότερα πρατήρια. Στις πιο απομακρυσμένες ορεινές, επαρχιακές και νησιωτικές περιοχές η αποκλιμάκωση θα φανεί σταδιακά από τα μέσα της επόμενης εβδομάδας». Η παρατήρηση αυτή αναδεικνύει και μια σημαντική παράμετρο: οι τιμές δεν προσαρμόζονται παντού με την ίδια ταχύτητα, λόγω κόστους μεταφοράς και εφοδιαστικής αλυσίδας.
Πώς επηρεάζονται μεταφορές και στέγαση
Σε επίπεδο κλαδικών δεικτών, οι αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων συνέβαλαν κυρίως στην άνοδο του κόστους στις μεταφορές. Αυτό είναι αναμενόμενο, καθώς τα καύσιμα λειτουργούν ως «πολλαπλασιαστής» για μια σειρά δραστηριοτήτων: από τις οδικές μετακινήσεις και τις μεταφορές εμπορευμάτων έως υπηρεσίες που στηρίζονται στη διανομή.
Παράλληλα, αυξημένες τιμές καταγράφηκαν και στον τομέα της στέγασης, μια κατηγορία που επηρεάζει διαχρονικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και συχνά καθορίζει τις συνολικές μηνιαίες δαπάνες. Η στέγαση, είτε μέσω ενοικίων είτε μέσω λειτουργικών εξόδων, έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στην καθημερινότητα και μπορεί να διατηρεί την πίεση ακόμη και όταν ο συνολικός δείκτης δείχνει βελτίωση.
