Ο πληθωρισμός στην ελληνική οικονομία διατηρείται αμετάβλητος στο 2,9% τον Ιανουάριο του 2026, ενώ στον υπόλοιπο Ευρώπη, συγκεκριμένα στην Ευρωζώνη, αγγίζει το 1,7%. Αυτή η διαφορά δείχνει ότι ο πληθωρισμός στη χώρα μας αντιμετωπίζει ιδιαίτερες προκλήσεις. Στο κύριο δελτίο της Eurobank, 7 ημέρες Οικονομία, επισημαίνεται ότι οι λόγοι πίσω από τη συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών είναι πολυδιάστατοι και αξίζουν προσεκτικής ανάλυσης.
Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον πληθωρισμό
Η σύνθεση του πληθωρισμού είναι καθοριστική για την κατανόηση της κατάστασης. Ο μεγαλύτερος παράγοντας που επηρεάζει τον γενικό δείκτη είναι η διατροφή και τα μη αλκοολούχα ποτά, τα οποία προσέφεραν 0,9 ποσοστιαίες μονάδες. Η ανάγκη για ποιοτικά και επαρκή τρόφιμα επηρεάζει άμεσα τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Ακολουθούν οι υπηρεσίες καθημερινότητας, όπως ξενοδοχεία, καφέ και εστιατόρια, που συνεισφέρουν επιπλέον 0,7 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ τα έξοδα στέγασης και ενέργειας προσθέτουν άλλες 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Με απλά λόγια, οι ανατιμήσεις δεν έχουν διάχυτο χαρακτήρα στην αγορά, αλλά επικεντρώνονται σε κατηγορίες που πλήττουν άμεσα τους καταναλωτές, ενισχύοντας την αίσθηση ότι οι τιμές παραμένουν υψηλές.
Μηχανισμοί τιμολόγησης και σταθερότητα κόστους
Δεύτερος παράγοντας που ενισχύει τον πληθωρισμό είναι οι πιο σταθεροί μηχανισμοί τιμολόγησης στις υπηρεσίες. Όταν αυξάνονται το κόστος λειτουργίας, τα ενοίκια, η ενέργεια και οι μεταφορές, η μετακύλιση αυτών των αυξήσεων στις τελικές τιμές γίνεται πιο ευχερώς και διαρκεί περισσότερο. Οι κατηγορίες όπως ένδυση-υπόδηση και μεταφορές είναι επίσης θετικές, αν και σε μικρότερο βαθμό (0,3 ποσοστιαίες μονάδες). Αντίθετα, το κομμάτι ενημέρωσης και επικοινωνίας εμφάνισε αρνητική συμβολή (-0,1 ποσοστιαία μονάδα), υποδεικνύοντας ότι οι τομείς που επηρεάζονται περισσότερο από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό και την τεχνολογία δεν υποφέρουν τόσο πολύ από ανατιμήσεις.
Κόστος παραγωγής και ζήτηση
Η τρίτη αιτία που τροφοδοτεί τον πληθωρισμό σχετίζεται με το κόστος παραγωγής και εφοδιασμού, καθώς και με τη ζήτηση. Ο δείκτης PMI στη μεταποίηση ανήλθε στις 54,2 μονάδες τον Ιανουάριο του 2026, από 52,9 τον προηγούμενο μήνα, υποδεικνύοντας ότι οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν βελτιωμένες συνθήκες με αυξημένες παραγγελίες. Σε αυτό το περιβάλλον, οι χρόνοι παράδοσης μήκους και οι πιέσεις στα αποθέματα συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους παραγωγής.
Υπάρχει ήδη μια παγκόσμια αύξηση τιμών για μέταλλα και υπηρεσίες μεταφοράς, γεγονός που εντάσσεται στην αλυσίδα τιμών μιας οικονομίας που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα προϊόντα.
Κίνδυνος δευτερογενών πιέσεων
Ο τέταρτος παράγοντας είναι ο κίνδυνος δευτερογενών πιέσεων. Αν η αύξηση των πραγματικών μισθών δεν συνοδευτεί από αντίστοιχη αύξηση στην παραγωγικότητα, μπορεί να προκαλέσει έναν δεύτερο γύρο ανατιμήσεων σε υπηρεσίες και εγχώρια παραγόμενα αγαθά. Αυτή η κατάσταση έχει σοβαρές επιπτώσεις για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, καθώς η πραγματική σταθμισμένη συναλλαγματική ισοτιμία της Ελλάδας έχει αυξηθεί κατά 0,8%.
Ψυχολογία καταναλωτών και οικονομικό κλίμα
Τέλος, η ψυχολογία των καταναλωτών είναι καθοριστική. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος υποχώρησε στις 105,4 μονάδες, ενώ η καταναλωτική εμπιστοσύνη έπεσε στις -50,3 μονάδες. Αυτές οι δείκτες υποδεικνύουν ότι, αν και ο πληθωρισμός τρώει μέρος από τις αυξήσεις εισοδημάτων, η οικονομία δεν παρουσιάζει απότομη κάμψη. Ωστόσο, αυτό δεν δίνει ένα ισχυρό κίνητρο στις επιχειρήσεις για γρήγορες μειώσεις τιμών.
