Η πρόσφατη αύξηση του πληθωρισμού στο 4,6% έχει πυροδοτήσει ανησυχίες για τις υψηλές τιμές ενέργειας και τον ενδεχόμενο κίνδυνο μιας νέας οικονομικής ύφεσης. Πώς επηρεάζει αυτή η κατάσταση τις αγορές, την αγοραστική δύναμη και τον τουρισμό; Ο ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του ΕΚΠΑ, Παναγιώτης Πετράκης, προειδοποιεί ότι ο πληθωρισμός αναδεικνύεται σε ένα φαινόμενο με πιο σταθερά χαρακτηριστικά, θέτοντας ερωτήματα για την οικονομική σταθερότητα στην Ελλάδα και στην Ευρωζώνη.
Οι αιτίες της πληθωριστικής αύξησης
Τα τελευταία νέα σχετικά με τον πληθωρισμό αξιολογούνται με βάσει τις εξελίξεις στην αγορά ενέργειας. Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να κυμανθούν μεταξύ 90 και 110 δολαρίων το βαρέλι για τους τέσσερις μήνες που θα ακολουθήσουν από την αρχή των γεωπολιτικών εντάσεων στον Κόλπο. Ο καθηγητής Πετράκης εξηγεί ότι οι αυξήσεις αυτές δεν φαίνεται να υποχωρούν σύντομα, με αποτέλεσμα να μεταφέρονται στις γενικές τιμές της οικονομίας.
“Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια επηρεάζουν τη συνολική οικονομία και περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών”, τονίζει ο καθηγητής. Η οικονομία της Ελλάδας, που συχνά παρουσιάζει πληθωρισμό υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο κατά μία μονάδα, αναμένεται να υποστεί περισσότερες συνέπειες σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Η επιδείνωση των επιτοκίων
Μέχρι τον Ιούνιο, είναι πιθανή μία νέα αύξηση των επιτοκίων κατά 0,25%, μια εξέλιξη που θα μπορούσε να επιβαρύνει τα εισοδήματα των πολιτών. Ομως, όπως εξηγεί ο κ. Πετράκης, η κατάσταση είναι ακόμα υπό έλεγχο. “Δεν βρισκόμαστε στο χειρότερο σενάριο, αν και η κρίση αποκτά πλέον μόνιμα χαρακτηριστικά,” επισημαίνει. Αναφέρεται επίσης στην πιθανότητα να χρειαστεί περισσότερο χρόνο ώστε οι τιμές της ενέργειας να επανέλθουν σε φυσιολογικά επίπεδα, με εκτιμήσεις που φτάνουν μέχρι το 2027.
Η νέα κανονικότητα στις μεταφορές και τον τουρισμό
Η αύξηση των τιμών ενέργειας επηρεάζει όχι μόνο τα νοικοκυριά αλλά και τον τουρισμό, με τον καθηγητή Πετράκη να τονίζει τη σημασία των μεταφορών. “Αναμένουμε μείωση των πτήσεων και μεγαλύτερη πίεση στις low-cost αεροπορικές εταιρείες, γεγονός που θα επηρεάσει την τουριστική κίνηση,” σχολιάζει. Αυτή η νέα πραγματικότητα στις μεταφορές δημιουργεί μια “νέα κανονικότητα,” αναγκαία για προσαρμογή.
Υπάρχει κίνδυνος ύφεσης;
Αναφερόμενος στην πιθανότητα μιας οικονομικής ύφεσης, ο Πετράκης εκφράζει συγκρατημένη αισιοδοξία. “Όχι, όχι ακόμα,” λέει, προειδοποιώντας όμως για την πιθανότητα αρνητικών σεναρίων εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις κλιμακωθούν. “Μια νέα ανάφλεξη της πολεμικής σύρραξης θα μπορούσε να κρατήσει το πετρέλαιο στα 120 δολάρια το βαρέλι. Αν αυτό συνεχιστεί για τέσσερις μήνες, πιθανώς να οδηγήσει σε ύφεση,” προειδοποιεί.
Συμβουλές για τους καταναλωτές
Σε αυτή την περίοδο αβεβαιότητας, ο Πετράκης προτείνει στους πολίτες να είναι προσεκτικοί στην κατανάλωση, επικεντρώνοντας την προσοχή τους στην ενεργειακή χρήση. “Πρέπει να περιορίσουμε τη σπατάλη ενέργειας, ακόμη και στις μεταφορές,” υπογραμμίζει.
Επίσης, η μετεωρολογική κατάσταση θα παίξει σημαντικό ρόλο τους επόμενους μήνες, καθώς ο θερμός καιρός μπορεί να αυξήσει την ενεργειακή επιβάρυνση. “Αν η θερμοκρασία ανέβει, οι ανάγκες για ψύξη θα αυξηθούν σημαντικά,” καταλήγει.
