Από τη Δευτέρα 31 Αυγούστου τίθεται σε ισχύ η εθνική συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς για στοχευμένες μειώσεις τιμών σε βασικά καταναλωτικά αγαθά. Η πρωτοβουλία καλύπτει περισσότερους από 1.700 κωδικούς προϊόντων και φιλοδοξεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση στο οικογενειακό καλάθι, ιδιαίτερα ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς. Οι μειώσεις τιμών, που σε γενικές γραμμές κυμαίνονται μεταξύ 5% και 7% για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών, επεκτείνονται συνεχώς, καθώς μέχρι και την τελευταία στιγμή προστίθενται νέοι κωδικοί.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για «μια χειροπιαστή ανακούφιση» για τα νοικοκυριά, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι δεν αποτελεί «την απάντηση σε όλα όσα πιέζουν σήμερα έναν οικογενειακό προϋπολογισμό». Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα μέτρο μετρήσιμο και συγκεκριμένο, που όμως δρα συμπληρωματικά σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους.
Σε ποιες κατηγορίες εφαρμόζονται οι μειώσεις τιμών
Οι μειώσεις τιμών καλύπτουν ευρύ φάσμα καθημερινών αναγκών. Στη λίστα περιλαμβάνονται:
– Τρόφιμα πρώτης ανάγκης: αλεύρι, γάλα, κρεατικά (με εξαίρεση το αρνί), ζυμαρικά, είδη πρωινού.
– Είδη προσωπικής φροντίδας: σαμπουάν, αφρόλουτρα, οδοντόκρεμες και συναφή καλλυντικά.
– Οικιακά καθαριστικά: απορρυπαντικά ρούχων και πιάτων, μαλακτικά, πολυκαθαριστικά.
– Βρεφικά προϊόντα: πάνες, μωρομάντηλα και βασικά είδη βρεφοανάπτυξης.
– Σχολικά είδη: τσάντες, τετράδια, γραφική ύλη, υλικά χειροτεχνίας.
Η κατανομή των προϊόντων έχει στόχο να στηρίξει το μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου καλαθιού ενός μέσου νοικοκυριού, ώστε το όφελος να είναι ορατό τόσο στο ταμείο όσο και στη διάρκεια των επόμενων μηνών.
Διάρκεια και εύρος των μειώσεων τιμών
Το γενικό εύρος ορίζεται στο 5%–7% και η διάρκεια από δύο έως τέσσερις μήνες, ανάλογα με την κατηγορία και τις συμφωνίες με τους προμηθευτές. Ωστόσο, σε ορισμένες κατηγορίες οι μειώσεις ξεπερνούν το παραπάνω πλαίσιο, αντανακλώντας την ανταγωνιστική κινητικότητα στην αγορά:
– Στα σχολικά είδη αναφέρονται εκπτώσεις που ξεπερνούν το 10%, διευκολύνοντας τους γονείς στην προμήθεια εξοπλισμού ενόψει σχολείου.
– Στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, οι μειώσεις συχνά υπερβαίνουν το 7%, ενισχύοντας τις πιο οικονομικές επιλογές χωρίς σημαντικές παραχωρήσεις στην ποιότητα.
Τι δείχνουν τα διαθέσιμα στοιχεία ανά κατηγορία
Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα:
– Οι επώνυμοι κωδικοί ξεπερνούν τους 850, με μεσοσταθμική μείωση τιμής γύρω στο 9%. Αυτό σημαίνει ότι, αν και η γενική κατεύθυνση είναι 5%–7%, σε πολλές περιπτώσεις οι επιχειρήσεις προσφέρουν βαθύτερες εκπτώσεις.
– Στα κρέατα περιλαμβάνονται περίπου 100 κωδικοί, με τις τιμές να είναι κατά μέσο όρο 7,5% χαμηλότερες. Εξαίρεση αποτελεί το αρνί, το οποίο δεν εντάσσεται στο μέτρο.
– Τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας εκπροσωπούνται από περισσότερους από 350 κωδικούς και καταγράφουν μειώσεις άνω του 7%.
– Στα σχολικά είδη υπολογίζονται περίπου 400 κωδικοί, με εκπτώσεις που συχνά υπερβαίνουν το 10%.
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι μειώσεις εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους κωδικούς ανά κατηγορία. Αυτό σημαίνει πως δεν θα δούμε οριζόντια έκπτωση σε όλα τα είδη μιας μάρκας ή μιας ομάδας προϊόντων, αλλά σε επιλεγμένα μεγέθη και τύπους.
Τι λένε κυβέρνηση και καταναλωτές για τις μειώσεις τιμών
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Μαρκόπουλος, τόνισε ότι «δεν δέχομαι ότι η κυβέρνηση αμέριμνη παρακολουθεί ένα πρόβλημα», υπογραμμίζοντας πως έχουν ήδη ληφθεί μέτρα και ότι «αυτός ο αγώνας θέλει συνέχεια όσο αυτή η κρίση εκτείνεται».
Από την άλλη, εκπρόσωποι των καταναλωτών ζητούν μεγαλύτερη σαφήνεια. Ο οικονομολόγος και επιστημονικός συνεργάτης της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, Παναγιώτης Καλοφώνος, εξηγεί ότι οι εκπτώσεις αφορούν συγκεκριμένους κωδικούς: «Δεν είναι ότι τα μακαρόνια θα μειωθούν 7%. Οι συγκεκριμένοι κωδικοί, το νούμερο 6, το νούμερο 10, όποιο έχει βάλει ο προμηθευτής». Αντίστοιχα, ο εκπρόσωπος του νέου ΙΝΚΑ, Παναγιώτης Γεωργιάδης, επισημαίνει την ανάγκη διαφάνειας ως προς την προηγούμενη τιμή, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να αξιολογήσει εύκολα το πραγματικό όφελος.
Πώς θα εντοπίσετε τα προϊόντα με μειώσεις τιμών
– Αναζητήστε την ειδική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Τα καταστήματα οφείλουν να επισημαίνουν ευδιάκριτα τους κωδικούς που συμμετέχουν.
– Χρησιμοποιήστε την ηλεκτρονική πλατφόρμα «posokanei» για να δείτε ποια προϊόντα υπάγονται στις μειώσεις, να συγκρίνετε τιμές και να σχεδιάσετε έγκαιρα τις αγορές σας.
– Ελέγξτε την τιμή ανά μονάδα μέτρησης (κιλό, λίτρο, τεμάχιο) για να κάνετε δίκαιες συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών συσκευασιών.
– Συγκρίνετε εναλλακτικές μάρκες και ιδιωτική ετικέτα. Οι διαφορές στις τιμές μπορεί να είναι σημαντικές χωρίς απώλειες στη χρηστικότητα ή την ποιότητα.
Τι να προσέξετε στο ράφι
– Επιβεβαιώστε ότι η έκπτωση ισχύει για το συγκεκριμένο μέγεθος και συσκευασία.
– Διασταυρώστε αν πρόκειται για προσωρινή προσφορά ή ενταγμένη στις μειώσεις τιμών της εθνικής συμφωνίας.
– Κρατήστε σημειώσεις από τακτικές αγορές ώστε να παρακολουθείτε αν η μείωση αποτυπώνεται σταθερά στο ταμείο.
– Μη διστάσετε να ρωτήσετε το προσωπικό για τη διάρκεια της προσφοράς και τυχόν εναλλακτικούς κωδικούς που συμμετέχουν.
