Μόλις τερματιστούν οι αμερικανο-ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις κατά του Ιράν, θα ξεκινήσει ένας νέος αγώνας: η ανασυγκρότηση της ενεργειακής και ναυτιλιακής υποδομής της περιοχής, μια διαδικασία που θα διαμορφώσει για χρόνια τις γεωπολιτικές και οικονομικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Μηχανικοί, εταιρείες logistics και επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας αναμένεται να επωφεληθούν από την ανασυγκρότηση του Ιράν.
Πιθανότατα οι πολυεθνικές κατασκευαστικές εταιρείες θα είναι οι πρώτες που θα κληθούν για να αξιολογήσουν τις ζημιές στο Ιράν και στις γειτονικές χώρες και να σχεδιάσουν την ανασυγκρότηση της περιοχής. Εταιρείες με εμπειρία σε γεωτρήσεις, διυλιστήρια, αγωγούς και εγκαταστάσεις υγροποίησης φυσικού αερίου θα είναι κρίσιμες για την αποκατάσταση των ροών εσόδων και της ενεργειακής σταθερότητας στην περιοχή.
Η πολιτική επιρροή θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάθεση συμβολαίων. Αναμένεται η εμπλοκή αμερικανικών και ιρανικών αρχών, αλλά η έκταση της καταστροφής εξασφαλίζει εργασία τόσο για εγχώριες όσο και για διεθνείς εταιρείες.
Κύριοι παίκτες περιλαμβάνουν:
- Αμερικανικές εταιρείες: SLB (πρώην Schlumberger), Halliburton, Baker Hughes, Weatherford, Bechtel
- Ιρανικές εταιρείες: Khatam-al Anbiya Construction (που ελέγχεται από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, IRGC), Mapna Group
- Διεθνείς φορείς: Saipem (Ιταλία), Technip (Γαλλία), Larsen & Toubro (Ινδία), Sidara (Ντουμπάι), CNPC (Κίνα), NMDC (ΗΑΕ), Petrofac (Ηνωμένο Βασίλειο)
Μεγάλες εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου
Μόλις επισκευαστούν οι αγωγοί και επαναλειτουργήσουν τα διυλιστήρια, οι διεθνείς και περιφερειακές ενεργειακές εταιρείες θα επαναλάβουν την εξόρυξη και επεξεργασία. Οι εθνικές πετρελαϊκές εταιρείες θα παίξουν κεντρικό ρόλο, ενώ οι διεθνείς κολοσσοί θα κινηθούν γρήγορα για να προστατεύσουν τις επενδύσεις τους.
Οι εθνικές εταιρείες ενέργειας σε όλη την περιοχή είναι πιθανό να πρωταγωνιστήσουν, συμπεριλαμβανομένων των National Iranian Oil Company (NIOC), QatarEnergy, Saudi Aramco (2222.SE) και Abu Dhabi National Oil Company (ADNOC). Διεθνείς μεγάλες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της αμερικανικής Exxon Mobil (XOM.N), της γαλλικής TotalEnergies (TTEF.PA) και της βρετανικής Shell (SHEL.L), έχουν επίσης εκτεταμένες δραστηριότητες σε όλη τη Μέση Ανατολή και θα επιδιώξουν να προστατεύσουν τις θέσεις τους.
Η κλίμακα της καταστροφής δίνει μια αίσθηση της ευκαιρίας. Οι ισραηλινές επιθέσεις έπληξαν τέσσερις μονάδες του κοιτάσματος φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, ενώ οι ιρανικές επιθέσεις στη βιομηχανική πόλη Ras Laffan του Κατάρ προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές στις εγκαταστάσεις LNG, η αποκατάσταση των οποίων θα διαρκέσει χρόνια και δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια.
Ναυτιλία, λιμάνια και κοινές υποδομές
Η ζημιά εκτείνεται πέρα από τις ενεργειακές υποδομές. Λιμάνια, ηλεκτρικά δίκτυα, μονάδες αφαλάτωσης και υδάτινα συστήματα έχουν πληγεί σε όλη την περιοχή. Η επαναλειτουργία των ναυτιλιακών οδών, ειδικά των Στενών του Ορμούζ, είναι κρίσιμη για τις παγκόσμιες ροές ενέργειας.
Η αποκατάσταση των λιμενικών εγκαταστάσεων και ο καθαρισμός των ναυτιλιακών καναλιών θα απαιτήσει ειδικούς στην ανακατασκευή λιμένων και τη θαλάσσια διάσωση, με την προσπάθεια ανάκαμψης να αναμένεται να διαρκέσει χρόνια.
Από την πλευρά της ενέργειας, η κρατική Tavanir και ο Όμιλος Mapna λειτουργούν το μεγαλύτερο μέρος των δικτύων παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν και θα υποστηρίξουν την εγχώρια προσπάθεια ανάκαμψης.
Η ρωσική Rosatom, η οποία διαχειρίζεται τον πυρηνικό αντιδραστήρα Μπουσέρ του Ιράν, αντιμετωπίζει μια πιο σύνθετη πρόκληση, δεδομένου ότι ο ρόλος του Κρεμλίνου σε οποιαδήποτε προσπάθεια ανασυγκρότησης που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ είναι πιθανό να αμφισβητηθεί.
Οι μονάδες αφαλάτωσης που παρέχουν καθαρό νερό στο Ιράν και το Μπαχρέιν έχουν επίσης πληγεί, όπως και τμήματα του ισραηλινού δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής της ανοικοδόμησης πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν. Ακόμα κι αν οι εχθροπραξίες τελείωναν σήμερα, η ανασυγκρότηση θα μπορούσε να διαρκέσει χρόνια, με ένα πολυτομεακό δίκτυο εταιρειών μηχανικών, ενεργειακών, ναυτιλιακών και κοινής ωφέλειας να ανταγωνίζεται για συμβόλαια σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Η φάση ανασυγκρότησης της περιοχής μετά τον πόλεμο στο Ιράν θα είναι στρατηγικά σημαντική όσο και η σύγκρουση αυτή καθαυτή. Οι κατασκευαστικοί όμιλοι και οι πετρελαϊκοί κολοσσοί δεν θα ανακατασκευάσουν μόνο υποδομές αλλά θα ενισχύσουν και τη γεωπολιτική τους επιρροή. Οι εγχώριες ιρανικές εταιρείες, ιδιαίτερα αυτές που συνδέονται με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης, αναμένεται να κυριαρχήσουν σε τοπικά έργα, ενώ οι διεθνείς παίκτες θα αξιοποιήσουν την εμπειρία και τα περιφερειακά τους δίκτυα ώστε να εξασφαλίσουν κερδοφόρα συμβόλαια.
Τελικά, οι εταιρείες που θα αναδειχθούν ως ηγέτες στον τομέα της ανοικοδόμησης μετά τον πόλεμο όχι μόνο θα αποκομίσουν οικονομικά οφέλη, αλλά θα διαμορφώσουν επίσης το ενεργειακό, εμπορικό και στρατηγικό τοπίο της Μέσης Ανατολής για δεκαετίες.
Πηγή: Modern Diplomacy, Reuters
