Από τον Ιανουάριο, μία από τις μικρότερες χώρες της ΕΕ θα είναι υπεύθυνη για την καθοδήγηση των ευρωπαϊκών πολιτικών δυνάμεων ώστε να αντιμετωπίσουν ορισμένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του μπλοκ εδώ και δεκαετίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραδίδει τα κλειδιά του Συμβουλίου της στην Κύπρο την 1η Ιανουαρίου, αναθέτοντας σε αυτό το μικρό κράτος το έργο της ηγεσίας διπλωματικών συνομιλιών σε καυτά ζητήματα, που κυμαίνονται από την αντίδραση στη ρωσική επιθετικότητα έως τη διάσωση κρίσιμων βιομηχανιών που βρίσκονται σε κρίση και τη διαμόρφωση του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.
Η κλίμακα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Λευκωσία είναι πρωτοφανής, όπως και το καθήκον που βαραίνει την πιο απομακρυσμένη γεωγραφικά πρωτεύουσα από τις Βρυξέλλες.
Η κυπριακή κυβέρνηση και η μόνιμη αντιπροσωπεία της στις Βρυξέλλες αγωνίζονται τους τελευταίους μήνες για να ξεπεράσουν κρίσιμα εμπόδια για να ολοκληρώσουν το έργο τους. Έχει προσλάβει άτομα στο εξωτερικό για να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις και έχει οργανώσει καθημερινές απευθείας πτήσεις μεταξύ Βρυξελλών και Λευκωσίας για την ταχύτερη μετακίνηση των διπλωματών.
Στις Βρυξέλλες, οι αντιπροσωπείες προετοιμάζονται για τους επόμενους έξι μήνες. Καυτά ζητήματα, όπως οι κανόνες για την προώθηση του ελαφρύτερου οικολογικού αποτυπώματος των αυτοκινήτων και τη μείωση της γραφειοκρατίας των τεχνολογικών κανονισμών, βρίσκονται ψηλά στην ατζέντα. Οι κυβερνήσεις θα ξεκινήσουν δύσκολες συζητήσεις για το πώς να διαμορφωθεί ο μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της Ένωσης. Όμως, πάνω απ’ όλα, στο μυαλό πολιτικών και ψηφοφόρων κυριαρχεί η αντιπαράθεση με τη Ρωσία.
Στις Βρυξέλλες, η Λευκωσία ακολουθείται από μια μακροχρόνια φήμη για αμφισημία απέναντι στη Ρωσία. Η Κύπρος είναι μία από τις μόλις τέσσερις χώρες της ΕΕ που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ και ιστορικά έχει καλλιεργήσει στενούς δεσμούς με τη Μόσχα.
Στην παρούσα φάση όμως, η νησιωτική χώρα είναι αποφασισμένη να αποδείξει ότι βρίσκεται στο ίδιο πλευρό με τους Δυτικούς συμμάχους της. Για παράδειγμα, το τελευταίο διάστημα έχει ανακαλέσει εκατοντάδες υπηκοότητες που είχαν χορηγηθεί σε Ρώσους στο πλαίσιο ενός προγράμματος «χρυσής βίζας» που ανέστειλε το 2020.
Ο κεντρώος κυβερνητικός συνασπισμός της Κύπρου θέλει να χρησιμοποιήσει την εξάμηνη εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου για να αναβαθμίσει τη φήμη της χώρας στη διεθνή σκηνή, δήλωσε στο POLITICO η Μαριλένα Ραουνά, υφυπουργός της Κύπρου για ευρωπαϊκά θέματα.
«Γνωρίζουμε πολύ καλά τι αναμένεται από εμάς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ», είπε. «Ο ρόλος αυτός αποτελεί μια ευκαιρία όχι μόνο για να διαμορφώσουμε την ατζέντα του μπλοκ, αλλά και για να αναδείξουμε τη χώρα που είμαστε σήμερα — σταθερή, ανθεκτική, με μία από τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές οικονομίες — και τα δυνατά μας σημεία ως το μόνο κράτος μέλος της ΕΕ στην περιοχή μας».
Η κυπριακή προεδρία ακολουθεί εκείνη της Πολωνίας και της Δανίας, δύο σημαντικών παραγόντων σε καυτά ζητήματα όπως η άμυνα και η ανταγωνιστικότητα, που βασίζονται σε ένα ευρείες διπλωματικές αντιπροσωπείες. Το διπλωματικό αποτύπωμα της Λευκωσίας ιστορικά είναι μικρότερο και η προσέγγισή της στις ξένες πρωτεύουσες έχει επικεντρωθεί στη μόνιμη σύγκρουσή της με την Τουρκία.
Ωστόσο, ο πόλεμος στη Γάζα και η επακόλουθη ανθρωπιστική κρίση, έχουν φέρει τη χώρα στο προσκήνιο της διεθνούς διπλωματίας. Η Λευκωσία κλήθηκε να υποστηρίξει τις προσπάθειες της ΕΕ και των ΗΠΑ για την παροχή βοήθειας στην πολιορκημένη περιοχή και μάλιστα πρότεινε ένα ευρύ ειρηνευτικό σχέδιο για τον τερματισμό των μαχών. Αυτές οι προσπάθειες βοήθησαν να τεθεί το νησί στο επίκεντρο ανώτερων πολιτικών στην Ουάσινγκτον.
Η γεωγραφία έχει σημασία
Η τελευταία κυπριακή προεδρία (το 2012) απέτυχε να βελτιώσει τα διπλωματικά διαπιστευτήρια του νησιού. Αυτό συνέβη κατά τη διάρκεια της θητείας του Προέδρου Δημήτρη Χριστόφια, του πρώτου και μοναδικού κομμουνιστή που διετέλεσε αρχηγός κράτους της ΕΕ. Η ασθενής οικονομική ανάπτυξη και μια μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση οδήγησαν τελικά σε μια αναμέτρηση με τις Βρυξέλλες, στην οποία ο Χριστόφιας απέρριψε ένα πακέτο διάσωσης τύπου Ελλάδας που θα ανάγκαζε την Κύπρο να θεσπίσει μέτρα λιτότητας, και αντ’ αυτού στράφηκε στη Ρωσία για δάνειο.
Αυτή τη φορά, η Κύπρος θέλει να αποδείξει ότι οι Ευρωπαίοι σκεπτικιστές κάνουν λάθος. Οι προκλήσεις είναι πιο δύσκολες για χώρες που δεν είναι τόσο συνηθισμένες στα φώτα της δημοσιότητας, όμως η βελτίωση της φήμης τους είναι ακόμη μεγαλύτερη αν μπορέσουν να φέρουν εις πέρας με επιτυχία την αποστολή τους.
Ωστόσο, η Κύπρος έχει αντιμετωπίσει και υλικοτεχνικές προκλήσεις. Η Λευκωσία είναι η πιο απομακρυσμένη πρωτεύουσα από τις Βρυξέλλες, πράγμα που σημαίνει ότι υπουργοί, δημοσιογράφοι και αξιωματούχοι θα πρέπει να πετούν περίπου 2.900 χιλιόμετρα για να πραγματοποιούν τυπικές συνεδριάσεις εργασίας.
«Γίνεται πιο δύσκολο όταν ο οικοδεσπότης δεκάδων άτυπων συναντήσεων βρίσκεται τέσσερις ώρες μακριά με το αεροπλάνο, αντί για μία ή δύο», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης υπό καθεστώς ανωνυμίας. «Αλλά αυτό είναι απλώς μια πραγματικότητα στην ΕΕ», συμπλήρωσε.
Η ανάληψη της προεδρίας σε μια κρίσιμη στιγμή για την ΕΕ «είναι μια καθοριστική στιγμή για την Κύπρο», δήλωσε η Ραουνά, και μια ευκαιρία να αποδείξει ότι «η Κύπρος ξέρει πώς να θέτει προτεραιότητες και να παραμένει συγκεντρωμένη προκειμένου να αποδώσει».
Πηγή: POLITICO
