Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει κρατήσει τους περισσότερους διπλωμάτες του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μακριά από τις μεγάλες παγκόσμιες κρίσεις, βασιζόμενος αντ’ αυτών στον επικεφαλής της υπηρεσίας Μάρκο Ρούμπιο, τη μικρή ηγετική του ομάδα και μερικούς ειδικούς απεσταλμένους.
Όμως με την είσοδο του 2026, το υπουργείο Εξωτερικών βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας απροσδόκητα ακανθώδους γεωπολιτικής πρόκλησης: να συμφιλιώσει τις απόψεις του Τραμπ για τη μετανάστευση με την επιθυμία του να διοργανώσει ένα επιτυχημένο Παγκόσμιο Κύπελλο φέτος το καλοκαίρι.
Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών ως συνδιοργανωτής του κυρίαρχου αθλητικού γεγονότος στον κόσμο προσφέρει στο υπουργείο την ευκαιρία να αποδείξει ότι έχει σημασία, σύμφωνα με συνεντεύξεις με αξιωματούχους του υπουργείου και έγγραφα που ήρθαν σε γνώση του POLITICO.
Τα έγγραφα περιλαμβάνουν ένα «Εγχειρίδιο Αθλητικής Διπλωματίας» που καθορίζει πώς η χώρα θα πρέπει να χρησιμοποιήσει μεγάλες διοργανώσεις όπως το Παγκόσμιο Κύπελλο και οι Ολυμπιακοί Αγώνες για να προωθήσει ένα μείγμα στόχων ήπιας ισχύος και ξένων επενδύσεων, μαζί με ορισμένες από τις προτεραιότητες κοινωνικής πολιτικής του Τραμπ.
Πολλές αμερικανικές διπλωματικές αντιπροσωπείες παγκοσμίως ενισχύουν το προσωπικό τους για να βοηθήσουν στην επεξεργασία των θεωρήσεων για τους οπαδούς που θέλουν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ και αναπτύσσουν ένα νέο σύστημα επεξεργασίας θεωρήσεων ειδικά για το Παγκόσμιο Κύπελλο, ώστε να δοθεί προτεραιότητα στους κατόχους εισιτηρίων για τις προσωπικές συνεντεύξεις στα προξενεία. Ταυτόχρονα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ζητά από άλλες χώρες να του κοινοποιήσουν πληροφορίες σχετικά με τους λεγόμενους «χούλιγκαν» του ποδοσφαίρου, ώστε να τους αρνηθεί βίζα, σύμφωνα με πρώην και νυν κρατικούς αξιωματούχους των ΗΠΑ, που μίλησαν στο POLITICO υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Όταν ζητήθηκε να σχολιάσει, το γραφείο του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών αναφέρθηκε σε σχόλια που έκανε ο Ρούμπιο στα τέλη του περασμένου έτους, στα οποία εξήρε τις προσπάθειες του υπουργείου του να μειώσει δραματικά τους χρόνους αναμονής για βίζα για άτομα που σχεδιάζουν να παρακολουθήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο.
Η περίπλοκη διαδικασία έκδοσης βίζας
Όμως το πρόβλημα για τους διπλωμάτες δεν είναι μόνο ο αυξημένος αριθμός των ατόμων που αναμένεται να αιτηθούν βίζα το επόμενο διάστημα για να παρακολουθήσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά και οι πολλοί κανονισμοί που έχει επιβάλει ο Τραμπ που καθιστούν τη διαδικασία έκδοσης άδειας εισόδου στις Ηνωμένες Πολιτείες πολύ πιο περίπλοκη από ό,τι ήταν πριν από λίγο περισσότερο από ένα χρόνο.
Ο Τραμπ έχει εκδώσει εκτελεστικά διατάγματα που δυσχεραίνουν τα ταξίδια από υπηκόους δεκάδων χωρών, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων που έχουν προκριθεί στο Παγκόσμιο Κύπελλο, με διαφορετικά επίπεδα περιορισμού. Οι ταξιδιώτες από το Ιράν και την Αϊτή, για παράδειγμα, υπόκεινται σε ουσιαστικά πλήρη απαγόρευση από τον Ιούνιο του 2025, ενώ ταξιδιώτες από άλλες δύο, τη Σενεγάλη και την Ακτή Ελεφαντοστού, υπόκεινται σε μάλλον πιο χαλαρούς περιορισμούς που τέθηκαν σε ισχύ αυτόν τον μήνα.
Αυτές οι ταξιδιωτικές απαγορεύσεις παρέχουν εξαίρεση για τους παίκτες και το προσωπικό των ομάδων που θα συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο και τους Ολυμπιακούς Αγώνες σε δύο χρόνια, αν και αυτές οι εξαιρέσεις απέχουν από το να είναι απόλυτες. Οι παίκτες, οι προπονητές και το υπόλοιπο προσωπικό των ομάδων θα πρέπει υποχρεωτικά να πληρούν τις τυπικές οδηγίες. Για παράδειγμα, ένας προπονητής ποδοσφαίρου που είναι ύποπτος για δεσμούς με μια οργάνωση που οι ΗΠΑ θεωρούν εγκληματική ή τρομοκρατική θα μπορούσε να μην πάρει βίζα.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει επίσης επιβάλει τέλη σε ταξιδιώτες έως και 15.000 δολάρια ως εγγύηση βίζας για ορισμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένων και χωρών που συμμετέχουν στο Παγκόσμιο Κύπελλο, όπως η Αλγερία και το Πράσινο Ακρωτήρι. Οι προξενικοί ελεγκτές έχουν τη δυνατότητα επίσης να απορρίψουν αιτήσεις, λαμβάνοντας υπόψη σχόλια των αιτούντων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούνται αντισημιτικά, υποστηρικτικά της τρομοκρατίας ή «εχθρικά προς τους πολίτες, τον πολιτισμό, την κυβέρνηση, τους θεσμούς ή τις ιδρυτικές αρχές των ΗΠΑ».
Αθλητική Διπλωματία
Παρά τους περιορισμούς, η ηγεσία του υπουργείου Εξωτερικών έχει καταστήσει με όλους τους τρόπους σαφές στο διπλωματικό προσωπικό ότι πρέπει να βοηθήσουν να διασφαλιστεί η επιτυχία του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Ένα εννέασέλιδο «Εγχειρίδιο Αθλητικής Διπλωματίας» που διανεμήθηκε τον Δεκέμβριο καθορίζει πώς το υπουργείο θα πρέπει να προσεγγίσει αυτό που η κυβέρνηση αποκαλεί «Δεκαετία Αθλητισμού» — περιλαμβάνοντας το Παγκόσμιο Κύπελλο, τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2028 και άλλες μεγάλες αθλητικές εκδηλώσεις που θα διεξαχθούν σε αμερικανικό έδαφος.
Το ευαίσθητο αλλά μη διαβαθμισμένο εγχειρίδιο προτρέπει τους Αμερικανούς διπλωμάτες να χρησιμοποιήσουν τις επερχόμενες σημαντικές αθλητικές εκδηλώσεις για να ενθαρρύνουν περισσότερες επιχειρηματικές επενδύσεις και να προσελκύσουν πολίτες στο εξωτερικό μέσω συγκεντρώσεων, όπως πάρτι για την παρακολούθηση αγώνων. Επίσης, σκιαγραφεί μια σειρά από άλλους στόχους, όπως την αξιοποίηση της δεκαετίας για την εδραίωση της ηγετικής θέσης των ΗΠΑ σε παγκόσμιους αθλητικούς φορείς ώστε «να αποτρέψει από αντιπάλους, όπως η Κίνα και η Ρωσία, από το να ηγούνται διεθνών οργανισμών και να εκμεταλλεύονται διεθνείς αθλητικές εκδηλώσεις για προπαγάνδα».
Πηγή: POLITICO
