Ένα «έτοιμο προς χρήση» εμβόλιο δείχνει ενθαρρυντικά αποτελέσματα στην πρόληψη της επανεμφάνισης του καρκίνου του παγκρέατος και του παχέος εντέρου, αναφέρουν ερευνητές.
Τα εμβόλια κατά του καρκίνου αποτελούν αντικείμενο αυξημένου επιστημονικού ενδιαφέροντος τα τελευταία χρόνια. Στην Αγγλία, το εθνικό σύστημα υγείας (NHS) δοκιμάζει διάφορα τέτοια σκευάσματα μέσω της πλατφόρμας Cancer Vaccine Launch Pad (CVLP). Τα εμβόλια αυτά εκπαιδεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει τα καρκινικά κύτταρα ώστε, αν επανεμφανιστούν μετά από θεραπείες όπως η χειρουργική αφαίρεση, να μπορούν να εντοπιστούν και να καταστραφούν, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο υποτροπής.
Αρκετά εμβόλια καρκίνου –συμπεριλαμβανομένων εκείνων που βασίζονται σε τεχνολογία mRNA– είναι εξατομικευμένα, σχεδιασμένα για τον κάθε ασθενή. Ωστόσο, νέα μελέτη δείχνει πως ένα μη εξατομικευμένο, πειραματικό εμβόλιο που ήδη παρασκευάζεται σε μεγάλη κλίμακα, θα μπορούσε να αποτρέψει την επανεμφάνιση του του καρκίνου του παγκρέατος και του παχέος εντέρου.
Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν στις επόμενες κλινικές δοκιμές, η μέθοδος αυτή ενδέχεται να αποδειχθεί πιο προσιτή και ταχύτερα διαθέσιμη από τα mRNA εμβόλια, ενώ ενδεχομένως να προκαλεί και λιγότερες παρενέργειες.
«Μετά από μακροχρόνια παρακολούθηση, διαπιστώσαμε ότι οι ασθενείς που ανέπτυξαν ισχυρή ανοσολογική απόκριση είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα υποτροπής και μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης, σε σύγκριση με το ιστορικά αναμενόμενο», δήλωσε ο καθηγητής Ζεβ Γουέινμπεργκ, ογκολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Οι συγγραφείς σημείωσαν ότι το 90% των πασχόντων από καρκίνο του παγκρέατος και το 50% εκείνων με καρκίνο του παχέος εντέρου παρουσιάζουν μεταλλάξεις στο γονίδιο Kras, οποίες προκαλούν την παραγωγή μεταλλαγμένων πρωτεϊνών και την ανεξέλεγκτη κυτταρική διαίρεση.
Η μελέτη
Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Medicine, οι ερευνητές χορήγησαν το εμβόλιο ELI-002 2P σε 25 ασθενείς –20 με ιστορικό χειρουργικής αφαίρεσης παγκρεατικού καρκίνου και 5 με καρκίνο του εντέρου. Το εμβόλιο περιέχει πεπτίδια – μακριές αλυσίδες αμινοξέων, δομικά στοιχεία των πρωτεϊνών – που εκπαιδεύουν τα Τ-κύτταρα του ανοσοποιητικού να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν τα καρκινικά κύτταρα που φέρουν τις μεταλλάξεις στο Kras.
Σε διάμεση παρακολούθηση 20 μηνών, οι ασθενείς χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: 17 με ισχυρή ανοσοαπόκριση και 8 με ασθενέστερη. Η πρώτη ομάδα παρουσίασε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα χωρίς υποτροπή και αυξημένο προσδόκιμο ζωής. Συνολικά, 4 από τους 17 ασθενείς με ισχυρή απόκριση απεβίωσαν, σε σύγκριση με 7 από τους 8 στην ομάδα με την ασθενέστερη απόκριση.
Ωστόσο, η μελέτη βρίσκεται σε αρχικό στάδιο, με περιορισμένο δείγμα μόλις 25 ασθενών, χωρίς ομάδα ελέγχου και με αντικείμενο δύο διαφορετικά είδη καρκίνου. Παρ’ όλα αυτά, οι ειδικοί θεωρούν τα αποτελέσματα αξιοσημείωτα.
Ο καθηγητής Ιατρικής Ογκολογίας Σίο Μινγκ Λι από το University College London, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σχολίασε ότι το εμβόλιο ELI-002 2P θα μπορούσε να συνδυαστεί με άλλες μορφές ανοσοθεραπείας και να βοηθήσει ευρύτερες ομάδες ασθενών.
«Με αυτά τα ενθαρρυντικά πρώιμα αποτελέσματα και με πιθανώς λιγότερες παρενέργειες σε σχέση με άλλες θεραπείες, το συγκεκριμένο έτοιμο εμβόλιο μπορεί να αποτελέσει νέα θεραπευτική επιλογή για καρκίνους που σχετίζονται με μεταλλάξεις στο γονίδιο Kras, ενώ αξίζει να εξεταστεί και σε περιπτώσεις καρκίνου του πνεύμονα», δήλωσε.
Ο Δρ. Σιβάν Σιβακουμάρ από το Πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ, ειδικός στα mRNA εμβόλια κατά του παγκρεατικού καρκίνου, χαρακτήρισε εντυπωσιακό το γεγονός ότι τόσοι ασθενείς εμφάνισαν σαφή ανοσοαπόκριση στο συγκεκριμένο εμβόλιο. Ωστόσο, τόνισε ότι βασικό πλεονέκτημα των εξατομικευμένων mRNA εμβολίων είναι ότι δεν περιορίζονται μόνο σε μεταλλάξεις του Kras. Σύμφωνα με τον ίδιο, το επόμενο βήμα είναι η διεξαγωγή τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών του ELI-002 2P με μακροχρόνια παρακολούθηση.
«Πόσες φορές δεν ενθουσιαστήκαμε με υποσχόμενα επιστημονικά ευρήματα, αλλά τελικά διαπιστώσαμε πως η επιτυχία εξαρτάται από τους ίδιους τους ασθενείς», κατέληξε.
