Μεταβαλλόμενα δίκτυα διακίνησης, ενίσχυση της παρουσίας νέων ψυχοδραστικών ουσιών και συνεχή προσαρμογή των κυκλωμάτων στα νέα δεδομένα περιγράφει, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, Αστυνομικός Υποδιευθυντής Γιάννης Καρυδάκος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών, από τον Οκτώβριο του 2024 έως σήμερα έχουν χειριστεί 323 υποθέσεις και έχουν πραγματοποιηθεί 646 συλλήψεις. Στο ίδιο διάστημα κατασχέθηκαν 1,8 τόνοι κοκαΐνης, 5,2 τόνοι ακατέργαστης κάνναβης, 174,5 κιλά κατεργασμένης κάνναβης, 135,2 κιλά ηρωίνης, 9.251 δενδρύλλια κάνναβης και 18.265 δισκία ecstasy.
Τα κυκλώματα αλλάζουν διαρκώς
«Τα δίκτυα που διακινούν ναρκωτικά μεταβάλλονται διαρκώς», επισημαίνει ο κ. Καρυδάκος, εξηγώντας ότι αλλάζουν τόσο η δομή τους όσο και οι μέθοδοι δράσης τους, καθώς προσαρμόζονται στις επιχειρησιακές πιέσεις, στις νέες τεχνολογίες και στις καταναλωτικές τάσεις.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία των τελευταίων ετών, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η αλλαγή στον τρόπο οργάνωσης της διακίνησης. Ειδικά μετά την πανδημία αυξήθηκε σημαντικά η χρήση διαδικτυακών εφαρμογών και οι αποστολές ναρκωτικών μέσω ταχυδρομικών δεμάτων, ένα νέο modus operandi για τα κυκλώματα.
Παράλληλα, περιγράφει το λεγόμενο waterbed effect, δηλαδή το φαινόμενο κατά το οποίο η πίεση των διωκτικών αρχών σε μία οδό ή σημείο διακίνησης δεν εξαλείφει το πρόβλημα, αλλά το μετατοπίζει αλλού. Όπως σημειώνει, οι μεγάλες κατασχέσεις σε λιμάνια όπως ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη οδήγησαν τα κυκλώματα στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών, με άλλες πύλες εισόδου να αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.
Η εικόνα της αγοράς και οι νέες ουσίες
Σε ό,τι αφορά την ελληνική αγορά, ο κ. Καρυδάκος είναι σαφής: η κάνναβη και η κοκαΐνη εξακολουθούν να κυριαρχούν, ενώ η ηρωίνη παρουσιάζει πτωτική τάση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί από το πεδίο των ερευνών.
Η κυριαρχία της κοκαΐνης αποτυπώνεται και στις κατασχέσεις, καθώς από τον Οκτώβριο του 2024 έχουν εντοπιστεί στην Ελλάδα 1,8 τόνοι της ουσίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εικόνα αυτή συνδέεται με τη μεγάλη διεθνή προσφορά, η οποία επηρεάζει τόσο τη διαθεσιμότητα όσο και τις διαδρομές μέσω των οποίων η κοκαΐνη φτάνει ή διέρχεται από τη χώρα.
Την ίδια στιγμή, νέες κατηγορίες ουσιών δημιουργούν πρόσθετες προκλήσεις για τις διωκτικές αρχές. Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στα συνθετικά κανναβινοειδή, τα οποία χαρακτηρίζει μία από τις σημαντικότερες νέες απειλές. Όπως εξηγεί, σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται νόμιμα προϊόντα κάνναβης ή κανναβινοειδών, τα οποία στη συνέχεια υφίστανται επεξεργασία, ακόμη και με ψεκασμό, ώστε να αυξηθεί η δραστικότητά τους και τα επίπεδα της THC, της βασικής ψυχοδραστικής ουσίας της κάνναβης.
Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνει και τη νομοθετική αλλαγή που τέθηκε σε ισχύ στις 20 Μαΐου, με την οποία απαγορεύτηκε η λιανική πώληση κανναβινοειδών, λόγω των κινδύνων που είχαν αρχίσει να αναδεικνύονται.
Στις νέες ψυχοδραστικές ουσίες εντάσσει επίσης τη λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», αλλά και την κεταμίνη, για την οποία εκτιμά ότι, σε έναν βαθμό, «πηγαίνει να καλύψει το κενό της ηρωίνης» ως κατασταλτικό ναρκωτικό.
Η διαφοροποίηση αφορά όχι μόνο τις ουσίες αλλά και τη μορφή τους. Όπως αναφέρει, οι αρχές εντοπίζουν πλέον προϊόντα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν αποτελούσαν τυπική εικόνα της αγοράς ναρκωτικών, όπως βούτυρο που περιείχε THC ή ατμικά προϊόντα με υγροποιημένη THC.
Οι νέες αυτές μορφές δείχνουν ότι η αγορά δεν περιορίζεται πλέον στις παραδοσιακές εκδοχές των ουσιών, αλλά ακολουθεί νέες καταναλωτικές πρακτικές, με προϊόντα ευκολότερα στη μεταφορά, πιο διακριτικά στη χρήση και πιο ελκυστικά για συγκεκριμένες κατηγορίες χρηστών.
Η Ελλάδα ως χώρα διέλευσης και ο ρόλος της τεχνολογίας
Απαντώντας στο ερώτημα αν η Ελλάδα αποτελεί χώρα προορισμού ή διέλευσης ναρκωτικών, ο κ. Καρυδάκος τονίζει ότι ισχύουν και τα δύο, με κυρίαρχο όμως τον ρόλο της ως χώρας διέλευσης, κυρίως για κάνναβη και κοκαΐνη. Όπως εξηγεί, η στρατηγική γεωγραφική θέση της χώρας και η εκτεταμένη ακτογραμμή της την καθιστούν σημαντικό κόμβο στις διεθνείς διαδρομές διακίνησης.
Αναφερόμενος στην τεχνολογία, υπογραμμίζει ότι έχει αλλάξει ριζικά τόσο τον τρόπο επικοινωνίας όσο και την οργάνωση των κυκλωμάτων. Οι κρυπτογραφημένες πλατφόρμες και οι εφαρμογές υψηλής ασφάλειας δυσχεραίνουν τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση των εμπλεκομένων, ενώ η αποκάλυψη μεγάλων διεθνών πλατφορμών τα προηγούμενα χρόνια έδωσε στις αρχές πολύτιμη εικόνα για τον τρόπο λειτουργίας και συντονισμού των εγκληματικών δικτύων.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών, ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών απευθύνει τέλος μήνυμα, κυρίως προς τους νέους, υπογραμμίζοντας ότι «δεν υπάρχει καλό και κακό ναρκωτικό» και ότι όλες οι ουσίες, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο προβάλλονται ή διακινούνται, μπορούν να οδηγήσουν σε εξάρτηση και να έχουν σοβαρές συνέπειες για τη ζωή και την υγεία των χρηστών.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
