Σε μια περίοδο αυξανόμενης ενεργειακής κρίσης, η «χασούρα» που υφίστανται οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών έχει εξελιχθεί σε ένα άτυπο μηχανισμό επιδότησης προς τους καταναλωτές ηλεκτρισμού. Τα υπερβάλλοντα κέρδη από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας επιστρέφονταν στους καταναλωτές κατά την προηγούμενη κρίση το 2022-2023 μέσω του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης, αλλά αυτό το έτος η κατάσταση έχει σημαντικά διαφορές.
Η τρέχουσα κατάσταση στα ηλεκτρικά τιμολόγια είναι πιο σταθερή, με τις τιμές να παραμένουν χαμηλότερες σε σύγκριση με το 2022 και αμετάβλητες σε σχέση με πέρυσι. Η κυβέρνηση, για το λόγο αυτό, δεν έχει χρειαστεί να εφαρμόσει αντίστοιχα μέτρα. Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) επισημαίνει συνεχώς ότι η Ελλάδα είναι η 7η φθηνότερη χώρα στην ευρωπαϊκή αγορά χονδρικής. Αυτό προκύπτει εν μέρει ως αποτέλεσμα των ζημιών που υφίστανται οι παραγωγοί φωτοβολταϊκής ενέργειας, οι οποίοι δεν αποζημιώνονται για τις απώλειές τους.
Τα Χαμηλά Επίπεδα Τιμών και η Σχέση τους με την Παραγωγή
Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας λειτουργεί με βάση συγκεκριμένους μηχανισμούς. Όταν η χονδρική τιμή είναι θετική, οι παραγωγοί εισπράττουν τη συμφωνηθείσα τιμή αναφοράς. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια περιόδων όπου η τιμή πέφτει στο μηδέν ή και αρνητικά, που συμβαίνει ολοένα και πιο συχνά, οι παραγωγοί δεν λάβουν καμία αποζημίωση. Φέτος, τέτοιες «μηδενικές» ή «αρνητικές» τιμές έχουν γίνει σχεδόν καθημερινό φαινόμενο, με παραδείγματα που φτάνουν μέχρι και τα -50 ευρώ/MWh. Συνέπεια αυτού είναι οι παραγωγοί να αντιμετωπίζουν μαζικές περικοπές στην παραγωγή τους τις ώρες όπου η ζήτηση είναι υψηλή.
Το κυριότερο, ωστόσο, είναι ότι η οικονομική ζημία των παραγωγών μεταφράζεται σε ωφέλεια για τον τελικό καταναλωτή. Ο Υφυπουργός, Νίκος Τσάφος, αναγνώρισε τη σύνδεση αυτή κατά τη διάρκεια ομιλίας του στη Βουλή, επισημαίνοντας ότι η τρέχουσα κατάσταση στη χονδρική αγορά θεωρείται πλεονέκτημα για το κόστος ενέργειας των νοικοκυριών.
Η Τρέχουσα Πίεση στον Τομέα των Φωτοβολταϊκών
Παρά την ωφέλεια για τους καταναλωτές, οι παραγωγοί φωτοβολταϊκής ενέργειας πιέζουν το υπουργείο να βρει λύσεις και να τους αποζημιώσει για τις χαμένες ευκαιρίες εσόδων. Η αντίκρουση του ΥΠΕΝ είναι ότι οποιαδήποτε τέτοια αποζημίωση θα συνεπαγόταν αυτομάτως αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικού ρεύματος για τον καταναλωτή, απειλώντας την οικονομική του ευημερία.
Η οικονομική ζημία των φωτοβολταϊκών δημιουργείται σε έναν ήδη κορεσμένο τομέα, ο οποίος αντιμετωπίζει την επενδυτική «φούσκα». Οι μειωμένες τιμές ενέργειας αποκαλύπτουν τη στρατηγική της αγοράς, σε ένα αγαθό που τις περισσότερες φορές δεν έχει επαρκή ζήτηση.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φωτοβολταϊκών (ΣΠΕΦ), Στέλιος Λουμάκης, έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τις προσδοκίες αποζημίωσης, τονίζοντας ότι το σύστημα δεν ευνοεί την αποζημίωση για ηλεκτρική ενέργεια που δεν χρειάστηκε να παραχθεί. Αν έστω θεωρητικά γινόταν κάτι τέτοιο, τότε οι καταναλωτές θα αναγκαζόνταν να πληρώσουν για την «φούσκα» της επιχείρησης φωτοβολταϊκών.
