Όταν Αμερικανοί και Ισραηλινοί στρατιωτικοί διοικητές συναντήθηκαν για να χαράξουν τη στρατηγική του πολέμου κατά του Ιράν, ένα από τα θέματα που συζήτησαν, ήταν ο καταμερισμός των καθηκόντων. Οι ΗΠΑ θα ήταν υπεύθυνες για στρατιωτικές βάσεις, μπαταρίες πυραύλων και πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ το Ισραήλ θα αναλάμβανε μια αποστολή πιο σκοτεινή αλλά εξαιρετικά κρίσιμη: τον εντοπισμό και την εξόντωση των ηγετών του Ιράν, όπως αναφέρει δημοσίευμα της Washington Post.
Το Ισραήλ εκτέλεσε αυτή την αποστολή με εξαιρετική αποτελεσματικότητα. Στην αρχική φάση της πολεμικής επιχείρησης, σκότωσε τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και περισσότερα από 250 ανώτερα στελέχη του καθεστώτος, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό. Το πιο πρόσφατο πλήγμα σημειώθηκε την Πέμπτη (26/3), όταν το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι εξόντωσε τον αρχηγό του ναυτικού των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).
Κεντρικό ρόλο στην επιτυχία των ισραηλινών επιχειρήσεων έχει μια νέα, απόρρητη πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών, Mossad και Μονάδα 8200, έχουν συνδυάσει δεδομένα από πληθώρα πηγών- πληροφοριοδότες μέσα στο καθεστώς, κυβερνοδιεισδύσεις σε χιλιάδες στόχους, όπως κάμερες δρόμων, πλατφόρμες πληρωμών, κόμβους διαδικτύου και επικοινωνίες που το Ιράν προσπάθησε να προστατεύσει μέσω κεντρικών κόμβων. Η τεχνητή νοημοσύνη εξάγει κρίσιμες πληροφορίες για τις κινήσεις και τη ζωή των ηγετών, επιτρέποντας στο Ισραήλ να προβλέψει συναντήσεις και να εκτελεί επιθέσεις με ασύλληπτη ακρίβεια.
Οι τακτικές στοχευμένων δολοφονιών του Ισραήλ έχουν εξελιχθεί μετά από χρόνια συγκρούσεων στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν και περιλαμβάνουν βόμβες που τοποθετούνται μήνες πριν ενεργοποιηθούν, drones ικανά να εισέρχονται σε διαμερίσματα από παράθυρα, καθώς και υπερηχητικούς πυραύλους που εκτοξεύονται από αεροσκάφη stealth. Παράλληλα, οι πληροφορίες για τις θέσεις των στόχων αναβαθμίζονται συνεχώς από τη νέα πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης.
Ωστόσο, είναι ασαφές αν η στρατηγική αυτή θα επιτρέψει στο Ισραήλ να επιτύχει τους βασικούς στρατιωτικούς του στόχους: την εξάλειψη της απειλής των πυραύλων και την αποδυνάμωση του καθεστώτος σε βαθμό που θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανατροπή του. Μέχρι στιγμής, αυτοί οι στόχοι φαίνονται δύσκολοι. Οι νεκροί ηγέτες συχνά αντικαθίστανται από πιο σκληροπυρηνικά στελέχη, ενώ οι κάτοικοι στο Ιράν δεν διαδηλώνουν εξαιτίας των συνεχιζόμενων βομβαρδισμών και του φόβου καταστολής από το καθεστώς. Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ανώτεροι Ισραηλινοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι το καθεστώς στο Ιράν παραμένει πληγωμένο αλλά ανθεκτικό και σταθερό, ακόμη και μετά από ένα μήνα επιθέσεων από δύο από τους πιο ισχυρούς στρατούς παγκοσμίως.
Η στρατηγική του Ισραήλ βασίζεται όχι μόνο στην τεχνολογία αλλά και στη νοητική υπεροχή. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούσαν για πάνω από έναν χρόνο τις συναντήσεις της «Ομάδας των Πέντε», δηλαδή του Χαμενεΐ και των στενότερων συνεργατών του. Στις 28 Φεβρουαρίου, το Ισραήλ στόχευσε ταυτόχρονα τα κεντρικά γραφεία της ηγεσίας, τερματίζοντας την 27ετή θητεία του ως ανώτατου ηγέτη του Ιράν. Στην ίδια επίθεση σκοτώθηκαν επίσης ο επικεφαλής του συμβουλίου άμυνας, ο διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, ο υπουργός Αμυνας και τουλάχιστον δώδεκα ακόμη υψηλόβαθμα στελέχη.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν για τις επιπτώσεις αυτής της στρατηγικής. Ο Άριελ Λεβίτε, ειδικός σε θέματα πυρηνικής πολιτικής και ασφάλειας του Ισραήλ στο Carnegie Endowment for International Peace, τονίζει ότι η αυξανόμενη αποτελεσματικότητα του Ισραήλ στις στοχευμένες δολοφονίες δημιουργεί δυναμική εξάρτησης από τέτοιες πρακτικές και οδηγεί σε διεύρυνση των ορίων ως προς το ποιοι θεωρούνται νόμιμοι στόχοι. Παράλληλα, οι ΗΠΑ φαίνεται να έχουν αφήσει το Ισραήλ να κάνει τις «βρώμικες δουλειές» του πολέμου, χωρίς να εμπλέκονται άμεσα σε επιθέσεις κατά ηγετών του Ιράν.
«Το έχουμε παρακάνει, μετατρέποντάς το σε στρατηγική αντί για περιστασιακή επιχειρησιακή αναγκαιότητα», δήλωσε ο Λεβίτε, σημειώνοντας ότι η στάση της Ουάσιγκτον μοιάζει να είναι: «Εμείς δεν μπορούμε να τους σκοτώσουμε, αλλά θα χαρούμε αν το κάνετε εσείς».
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο καταμερισμός των καθηκόντων αντικατοπτρίζει τις δυνατότητες κάθε πλευράς και όχι νομικά εμπόδια. Οι ΗΠΑ έχουν προηγουμένως πραγματοποιήσει στοχευμένες δολοφονίες, όπως εκείνη του διοικητή της Δύναμης Κουντς του Ιράν, Κασέμ Σουλεϊμανί το 2020.
Η νέα πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί σημείο καμπής για τις ισραηλινές επιχειρήσεις. Όπως επισημαίνει ο Ραζ Ζιμτ, διευθυντής ερευνών για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, «Η τεχνητή νοημοσύνη παρέχει στο Ισραήλ τρόπο να αξιοποιήσει δεδομένα που πάντα υπήρχαν αλλά ήταν αδύνατο να επεξεργαστεί». Η τεχνητή νοημοσύνη αναλύει μηνύματα, κλήσεις, δεδομένα καμερών και διαδικτυακές συνδέσεις, εντοπίζοντας κινήσεις των ηγετών και προβλέποντας τις συναντήσεις τους με ακρίβεια που προηγουμένως δεν ήταν εφικτή.
Η συνεργασία με τις υπηρεσίες CIA και NSA επέτρεψε την ανάπτυξη προηγμένων τεχνικών παρακολούθησης και κυβερνοεισβολών, ενώ η εμπειρία της Μονάδας 8200 στη συλλογή και ανάλυση δεδομένων από ψηφιακά δίκτυα προσφέρει σημαντικό πλεονέκτημα σε πραγματικό χρόνο. Οι Ισραηλινοί κατάσκοποι και οι Αμερικανοί ομόλογοί τους συνεργάζονται επί χρόνια σε μυστικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένης της επιχείρησης «Stuxnet», η οποία αποκαλύφθηκε το 2010 και στόχευε να σαμποτάρει το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν με κακόβουλο λογισμικό.
Ωστόσο, η ακρίβεια των ισραηλινών πληροφοριών για τα στελέχη του καθεστώτος μερικές φορές φάνηκε να μην είναι απόλυτα αξιόπιστη. Στις αρχές Μαρτίου, το Ισραήλ δήλωσε ότι βομβάρδισε τα γραφεία της Συνέλευσης των Ειδικών όπου αναμενόταν να συγκεντρωθούν δεκάδες μέλη για να συζητήσουν το θέμα του διαδόχου του Χαμενεΐ. Το κτίριο καταστράφηκε, αλλά τα μέλη σώθηκαν καθώς η συνεδρίαση διεξήχθη διαδικτυακά.
Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι παραδέχονται ότι η επιτυχία οφείλεται εν μέρει σε φαινομενικά ανεξήγητες παραλείψεις που έκαναν οι στόχοι τους. Ακόμη και τέσσερις εβδομάδες μετά την αρχική επίθεση, ανώτεροι αξιωματούχοι του Ισραήλ απορούν με το γεγονός ότι ο Χαμενεΐ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του συγκεντρώθηκαν στην κεντρική Τεχεράνη, ενώ οι διαπραγματεύσεις είχαν διακοπεί και οι ΗΠΑ είχαν ολοκληρώσει τη μεγαλύτερη στρατιωτική κινητοποίηση στην περιοχή σε δύο δεκαετίες.
«Κανείς δεν μπορεί να το εξηγήσει», δήλωσε ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας με πρόσβαση σε πληροφορίες για τους ηγέτες του Ιράν και τις αποφάσεις τους. «Κάθε άνθρωπος στον πλανήτη θα είχε δει την τέλεια καταιγίδα να έρχεται».
Πηγή: Washington Post
