Όταν βίαια βίντεο γίνονται viral, όπως η πρόσφατη θανατηφόρα επίθεση κατά του Τσάρλι Κερκ (Charlie Kirk), μπορεί να μοιάζει αδύνατο να προστατευτεί κανείς από εικόνες που δεν επέλεξε να δει. Υπάρχουν, ωστόσο, βήματα που μπορείτε να κάνετε.
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης είναι σχεδιασμένες να μεγιστοποιούν την αλληλεπίδραση, όχι να προστατεύουν την ψυχική σας ηρεμία. Τον τελευταίο χρόνο μάλιστα έχουν μειώσει τις προσπάθειες εποπτείας περιεχομένου, πράγμα που σημαίνει ότι ενοχλητικά βίντεο μπορεί να φτάσουν σε εσάς, ακόμη κι αν δεν τα αναζητήσατε.
Δεν χρειάζεται, όμως, να βλέπετε κάθε κομμάτι περιεχομένου που εμφανίζεται στην οθόνη σας. Η προστασία της ψυχικής σας κατάστασης δεν είναι ούτε άρνηση ούτε αποφυγή. Πρόκειται για έναν τρόπο διαφύλαξης της πνευματικής σας ενέργειας, ώστε να παραμένετε ενεργοί, συμπονετικοί και αποτελεσματικοί.
Γιατί έχει σημασία
Η έρευνα δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε βίαιο ή ενοχλητικό περιεχόμενο αυξάνει το στρες, εντείνει το άγχος και ενισχύει τα αισθήματα αδυναμίας. Αυτές οι συνέπειες δεν είναι μόνο βραχυπρόθεσμες. Με τον χρόνο, φθείρουν τους συναισθηματικούς πόρους που χρειάζεστε για να φροντίζετε τον εαυτό σας και τους άλλους.
Η προστασία της προσοχής σας είναι μια μορφή φροντίδας. Η απελευθέρωσή της από επιβλαβές περιεχόμενο δεν είναι απομάκρυνση, είναι ανάκτηση της πιο δημιουργικής σας δύναμης: της συνείδησης.
Όπως με το φαγητό, δεν είναι όλα στο τραπέζι κατάλληλα για κατανάλωση. Δεν θα τρώγατε κάτι χαλασμένο ή τοξικό μόνο επειδή σας το σέρβιραν. Το ίδιο ισχύει και με το περιεχόμενο στα κοινωνικά δίκτυα: δεν αξίζει ό,τι εμφανίζεται στο feed σας την προσοχή σας. Η επιλογή τι θα «καταναλώσετε» είναι θέμα υγείας.
Κι ενώ στην κουζίνα σας εσείς αποφασίζετε τι θα βάλετε στα ντουλάπια, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχετε λιγότερο έλεγχο για το τι εμφανίζεται. Γι’ αυτό έχει σημασία να κάνετε στοχευμένα βήματα φιλτραρίσματος, αποκλεισμού και οριοθέτησης.
Πρακτικά βήματα που μπορείτε να κάνετε
Ευτυχώς, υπάρχουν απλοί τρόποι να μειώσετε τις πιθανότητες να βρεθείτε μπροστά σε βίαια ή ενοχλητικά βίντεο. Τέσσερις από αυτούς είναι:
- Απενεργοποιήστε την αυτόματη αναπαραγωγή ή περιορίστε το ευαίσθητο περιεχόμενο. Οι ρυθμίσεις διαφέρουν ανάλογα με τη συσκευή, το λειτουργικό και την εφαρμογή και μπορεί να αλλάζουν με τον χρόνο.
- Χρησιμοποιήστε φίλτρα λέξεων-κλειδιών. Οι περισσότερες πλατφόρμες σάς επιτρέπουν να κάνετε σίγαση ή αποκλεισμό συγκεκριμένων λέξεων, φράσεων ή hashtags. Έτσι μειώνεται η πιθανότητα να περάσει ενοχλητικό περιεχόμενο στο feed σας.
- Επιμεληθείτε το feed σας. Κάντε unfollow λογαριασμούς που συχνά αναρτούν ενοχλητικές εικόνες. Ακολουθήστε λογαριασμούς που σας προσφέρουν γνώση, σύνδεση ή χαρά.
- Βάλτε όρια. Ορίστε ώρες χωρίς κινητό, όπως στα γεύματα ή πριν τον ύπνο. Έρευνες δείχνουν ότι τα συνειδητά διαλείμματα μειώνουν το στρες και βελτιώνουν την ευεξία.
Ανακτήστε τον έλεγχο
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ουδέτερα. Οι αλγόριθμοί τους είναι σχεδιασμένοι να κρατούν την προσοχή σας, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει να ενισχύουν επιβλαβές ή σοκαριστικό υλικό. Η παθητική παρακολούθηση εξυπηρετεί μόνο τα συμφέροντα των εταιρειών. Η επιλογή να προστατεύετε την προσοχή σας είναι τρόπος να ανακτήσετε τον έλεγχο.
Ο πειρασμός να παρακολουθείτε τα πάντα σε πραγματικό χρόνο είναι ισχυρός, ειδικά σε περιόδους κρίσης. Όμως το να μην βλέπετε κάθε σοκαριστική εικόνα δεν είναι αδιαφορία, είναι αυτοπροστασία. Αποστρέφοντας το βλέμμα, διαφυλάσσετε την ικανότητά σας να δράσετε με σκοπό. Όταν η προσοχή σας «αιχμαλωτίζεται», η ενέργειά σας διοχετεύεται σε σοκ και οργή. Όταν παραμένει σταθερή, επιλέγετε εσείς πού θα τη διαθέσετε.
Δεν είστε ανίσχυροι. Κάθε όριο που θέτετε, είτε είναι να απενεργοποιήσετε την αυτόματη αναπαραγωγή, είτε να φιλτράρετε το περιεχόμενο, είτε να επιμεληθείτε το feed σας, είναι μια μορφή ελέγχου πάνω σε ό,τι μπαίνει στο μυαλό σας. Αυτές οι κινήσεις αποτελούν το θεμέλιο για να συνδεθείτε με τους άλλους, να βοηθήσετε και να εργαστείτε για ουσιαστική αλλαγή.
