Μια γιγαντιαία κοσμική σύγκρουση, η οποία σημειώθηκε πριν από περίπου 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια, φαίνεται πως διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του Γαλαξία μας, σύμφωνα με νέα μελέτη που βασίζεται σε παρατηρήσεις του διαστημικού τηλεσκοπίου Hubble.
Οι αστρονόμοι εντόπισαν στοιχεία ότι ο νεαρός Γαλαξίας συγκρούστηκε και τελικά συγχωνεύθηκε με έναν μικρότερο γαλαξία νάνο, ο οποίος ονομάζεται LKH. Η ανακάλυψη προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό κεφάλαιο στην πολύπλοκη ιστορία του Γαλαξία μας και δείχνει ότι η εξέλιξή του δεν ήταν αποκλειστικά αποτέλεσμα άστρων που σχηματίστηκαν στο εσωτερικό του.
Ο «χαμένος» γαλαξίας LKH
Η ονομασία LKH προέρχεται από τα αρχικά των λέξεων Low-energy–Kraken–Heracles και παραπέμπει σε προηγούμενες επιστημονικές μελέτες που είχαν εξετάσει την πιθανότητα αρχαίων συγχωνεύσεων στον Γαλαξία.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον αστροφυσικό Νταβίντε Μασάρι από το Αστεροσκοπείο Αστροφυσικής και Διαστημικής Επιστήμης της Μπολόνια, αναζήτησε τα ίχνη αυτού του αρχαίου γαλαξία μέσα από τις ομάδες άστρων που έχουν παραμείνει στον Γαλαξία μας.
«Δεν γνωρίζουμε πώς χτίστηκε το σπίτι μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μασάρι, εξηγώντας ότι η νέα έρευνα εντοπίζει ένα από τα πρώτα σημαντικά «τούβλα» από τα οποία σχηματίστηκε ο Γαλαξίας.
Τα αρχαία σμήνη που αποκάλυψαν τη σύγκρουση
Το κλειδί της ανακάλυψης ήταν τα σφαιρωτά σμήνη, τεράστιες και πυκνές συγκεντρώσεις άστρων που βρίσκονται γύρω από τον Γαλαξία.
Οι ερευνητές εντόπισαν έναν πληθυσμό σφαιρωτών σμηνών που φαίνεται ότι δεν προέρχεται από τον ίδιο τον Γαλαξία, αλλά ούτε και από μια άλλη γνωστή γαλαξιακή συγχώνευση.
Οι μετρήσεις του Hubble επέτρεψαν στους επιστήμονες να προσδιορίσουν με εξαιρετική ακρίβεια την ηλικία και τη χημική σύσταση των σμηνών.
Τα δεδομένα αυτά συνδυάστηκαν με παρατηρήσεις από την ευρωπαϊκή διαστημική αποστολή Gaia, επιτρέποντας στους αστρονόμους να ξεχωρίσουν τα σμήνη που είχαν γεννηθεί στον LKH.
Αυτά τα άστρα αποτέλεσαν ουσιαστικά τα «απομεινάρια» ενός γαλαξία που δεν υπάρχει πλέον ως ανεξάρτητο σύστημα.
Ένας γαλαξίας μικρός σήμερα, αλλά σημαντικός τότε
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι ο LKH είχε συνολική μάζα περίπου 500 εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τη μάζα του Ήλιου.
Για τα σημερινά δεδομένα πρόκειται για έναν σχετικά μικρό γαλαξία. Η μάζα του ήταν ελαφρώς μεγαλύτερη από εκείνη του Γαλαξία Νάνου του Τοξότη, τον οποίο ο Γαλαξίας μας απορροφά ακόμη και σήμερα, και περίπου δέκα φορές μικρότερη από εκείνη του Μικρού Νέφους του Μαγγελάνου.
Όμως πριν από 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια, η εικόνα ήταν πολύ διαφορετική.
Ο Γαλαξίας μας βρισκόταν ακόμη στα πρώτα στάδια της εξέλιξής του και ήταν πολύ μικρότερος. Έτσι, η προσθήκη του LKH αντιπροσώπευε ένα σημαντικό ποσοστό της μάζας του νεαρού Γαλαξία, μαζί με άστρα, αέριο και σκοτεινή ύλη.
Δεν ήταν η μοναδική μεγάλη σύγκρουση
Η νέα ανακάλυψη έρχεται να προστεθεί σε μια άλλη σημαντική συγχώνευση που οι αστρονόμοι έχουν ήδη εντοπίσει.
Περίπου 10 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, ο Γαλαξίας μας συγκρούστηκε με έναν άλλο γαλαξία, γνωστό ως Gaia–Sausage–Enceladus (GSE).
Και εκείνος ο γαλαξίας διέθετε τα δικά του σφαιρωτά σμήνη, τα οποία τελικά ενσωματώθηκαν στον Γαλαξία μας.
Η νέα μελέτη δείχνει ότι μια σημαντική συγχώνευση είχε πραγματοποιηθεί ακόμη νωρίτερα, περίπου 11,8 δισεκατομμύρια χρόνια πριν.
Με άλλα λόγια, η ιστορία του Γαλαξία μας αποδεικνύεται ακόμη πιο ταραχώδης από ό,τι θεωρούσαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες.
Η σύγκρουση μπορεί να άλλαξε την εξέλιξη του Γαλαξία
Μια τέτοια κοσμική σύγκρουση δεν θα είχε απλώς ως αποτέλεσμα την προσθήκη νέων άστρων στον Γαλαξία.
Η συγχώνευση πιθανότατα προκάλεσε νέα κύματα σχηματισμού άστρων, επιταχύνοντας την ανάπτυξη του νεαρού Γαλαξία.
Παράλληλα, τα άστρα που προέρχονταν από τον LKH έφεραν μαζί τους διαφορετική χημική σύσταση. Όταν αυτά τα άστρα πέθαναν, απελευθέρωσαν τα στοιχεία που είχαν δημιουργήσει στο εσωτερικό τους στο διαστρικό περιβάλλον.
Τα στοιχεία αυτά μπορούσαν στη συνέχεια να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία νέων γενεών άστρων και πλανητικών συστημάτων.
Έτσι, η σύγκρουση δεν πρόσθεσε απλώς ύλη στον Γαλαξία. Πιθανότατα επηρέασε και τη χημική εξέλιξή του για δισεκατομμύρια χρόνια.
Ο Γαλαξίας μας χτίστηκε και από άλλους γαλαξίες
Η νέα ανακάλυψη αλλάζει σταδιακά την εικόνα που έχουν οι επιστήμονες για τα πρώτα χρόνια του Γαλαξία.
Μέχρι σήμερα, ορισμένες θεωρίες θεωρούσαν ότι τα πρώτα στάδια της εξέλιξής του κυριαρχούνταν κυρίως από άστρα που σχηματίστηκαν στο ίδιο το γαλαξιακό σύστημα.
Τα νέα στοιχεία δείχνουν ότι πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη και η συμβολή άστρων που γεννήθηκαν σε άλλους γαλαξίες και αργότερα ενσωματώθηκαν στον δικό μας.
Ο Γαλαξίας μας, επομένως, δεν είναι ένα απομονωμένο κοσμικό οικοδόμημα. Είναι το αποτέλεσμα δισεκατομμυρίων ετών ανάπτυξης, συγκρούσεων και συγχωνεύσεων, μέσα από τις οποίες μικρότερα γαλαξιακά συστήματα έγιναν μέρος του σημερινού μας Γαλαξία.
Και τα αρχαία άστρα που εξακολουθούν να ταξιδεύουν μέσα του λειτουργούν σήμερα ως κοσμικά απολιθώματα, επιτρέποντας στους αστρονόμους να ανασυνθέσουν την ιστορία ενός Γαλαξία που άρχισε να διαμορφώνεται πριν από σχεδόν ολόκληρη την ιστορία του Σύμπαντος.
Πηγή NASA
