Από σύμβολο μόδας με ψηλοτάκουνα σε δυναμική επαγγελματία με άνετα παπούτσια, η Barbie αποτυπώνει τις κοινωνικές και επαγγελματικές μεταβολές που διαμόρφωσαν τις τελευταίες δεκαετίες. Μια πρωτότυπη επιστημονική μελέτη 3.000 εκδόσεων της εμβληματικής κούκλας που κυκλοφόρησαν σε διάστημα 65 ετών, διαπίστωσε ότι καθώς οι επαγγελματικοί ρόλοι της Barbie πλήθαιναν και οι κοινωνικοί κανόνες εξελίσσονταν, τα ψηλοτάκουνα παπούτσια αντικαταστάθηκαν σταδιακά από επίπεδα, πιο πρακτικά παπούτσια. Η αλλαγή αυτή δεν είναι απλώς αισθητική σύμφωνα με τους ερευνητές, αλλά αντανακλά μια βαθύτερη μεταμόρφωση των αντιλήψεων γύρω από τη γυναικεία παρουσία στους χώρους εργασίας.
Η σταδιακή υιοθέτηση πιο άνετων παπουτσιών συνοδεύτηκε από την αυξανόμενη συμμετοχή της σε επαγγελματικούς ρόλους, σύμφωνα με τη μελέτη, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «ο κόσμος της Barbie αποτελεί ένα δυναμικό περιβάλλον, όπου τα πρότυπα απασχόλησης και οι κοινωνικές πολιτικές εξελίσσονται διαρκώς».
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από ποδίατρους στην Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκίνησε με αφορμή μια σκηνή από την ταινία της Γκρέτα Γκέργουιγκ “Barbie” (2023)
Η έρευνα, που διεξήχθη από ποδολόγους στην Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ξεκίνησε με αφορμή μια σκηνή από την ταινία «Barbie» του 2023, όπου η Barbie, την οποία υποδύεται η Μάργκο Ρόμπι, βιώνει υπαρξιακή κρίση, ουρλιάζει και νιώθει ναυτία όταν τα πόδια της γίνονται ξαφνικά επίπεδα.
Η καθηγήτρια Κάιλι Γουίλιαμς, ποδίατρος στο Πανεπιστήμιο Monash στη Μελβούρνη, ανέφερε ότι η σκηνή προκάλεσε έναν καταιγισμό μηνυμάτων με συναδέλφους της ειδικούς στα πόδια. «Όταν ήμασταν παιδιά, η Barbie φορούσε μόνο ψηλοτάκουνα», είπε. «Μήπως είχε πλατυποδία η Barbie;»
Και έτσι ξεκίνησε η έρευνα. Χρησιμοποιώντας ένα γωνιόμετρο, παλιούς καταλόγους με κούκλες της Mattel και μια προσωπική συλλογή εκατοντάδων κουκλών, η Γουίλιαμς και οι συνεργάτες της μέτρησαν τις γωνίες των ποδιών 2.750 κουκλών Barbie που κυκλοφόρησαν από το 1959 έως τον Ιούνιο του 2024. Η μελέτη έδειξε ότι οι πρώτες εκδόσεις της Barbie είχαν πόδια σχηματισμένα σε γωνία 40 μοιρών, ειδικά σχεδιασμένα ώστε να φορούν ψηλοτάκουνα παπούτσια. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1990 και έπειτα, κυκλοφόρησαν εκδόσεις της Barbie με επίπεδα πόδια, και έως τα μέσα του 2024, το 60% των νέων μοντέλων διέθεταν πόδια που πατούσαν σταθερά στο έδαφος.
Τα πρώτα 30 χρόνια, όταν η Barbie ξεκίνησε ως μοντέλο μόδας, η κούκλα έβγαινε από το εργοστάσιο με τα πόδια της σε γωνία 40 μοιρών προς το έδαφος. Από το 1990 όμως, άρχισαν να κυκλοφορούν στην αγορά εκδόσεις με επίπεδα πόδια. Καθώς η Barbie εμπλούτιζε το βιογραφικό της δουλεύοντας σε McDonald’s, κυνηγώντας απολιθώματα ως παλαιοντολόγος, αναπτύσσοντας βιντεοπαιχνίδια και πουλώντας τυριά σε αγροτικές αγορές, προτίμησε όλο και περισσότερο τα πρακτικά παπούτσια χωρίς τακούνια.
Σύμφωνα με την ερευνήτρια, αυτή η τάση αντικατοπτρίζει τις αλλαγές στα εργασιακά πρότυπα και τη νομοθεσία.
«Έχουν αλλάξει πολλά τα τελευταία 30 χρόνια. Υπήρχαν επαγγέλματα, όπως οι αεροσυνοδοί και οι τραπεζικοί υπάλληλοι, όπου οι γυναίκες έπρεπε να φορούν ψηλοτάκουνα ως μέρος της στολής τους», εξήγησε.
Η ερευνήτρια τόνισε στη συνέντευξή της στον Guardian ότι οι ειδικοί υγείας θα πρέπει να σταματήσουν να διαδίδουν αρνητικά και απαισιόδοξα μηνύματα σχετικά με τα ψηλοτάκουνα και τις πιθανές βλάβες που μπορεί να προκαλέσουν. Αντίθετα, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι οι γυναίκες, όπως η Barbie, θα επιλέγουν τα παπούτσια τους ανάλογα με τις υποχρεώσεις τους.
«Σε έναν κόσμο όπου η Barbie μπορεί να γίνει οτιδήποτε, οι αστράγαλοί της δεν μπορούσαν να λυγίσουν για 30 χρόνια», είπε ο Ντάο Τούνπρασερτ, καθηγητής ποδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μπράιτον.
«Η μελέτη αυτή δείχνει έξυπνα πώς ακόμη και οι κούκλες αντανακλούν τις μεταβαλλόμενες κοινωνικές νόρμες. Το πιο σημαντικό είναι ότι υπενθυμίζει πως οι γυναίκες θα πρέπει να έχουν την ελευθερία να επιλέγουν τα παπούτσια τους, με ή χωρίς τακούνια, χωρίς να δέχονται κριτική, ειδικά από τους επαγγελματίες υγείας» πρόσθεσε.
Εκπρόσωπος της Mattel δήλωσε: «Μετά από περισσότερα από 65 χρόνια καινοτομίας, η τελευταία δεκαετία σηματοδοτεί την πιο φιλόδοξη εξέλιξη στο σχεδιασμό προϊόντων Barbie, με σκόπιμες αλλαγές που διασφαλίζουν ότι κάθε παιδί μπορεί να δει τον εαυτό του στην Barbie. Δεσμευμένοι να δημιουργούμε κούκλες που εμπνέουν όλα τα παιδιά, έχουμε αυξήσει την ποικιλία σε αποχρώσεις δέρματος, χρώματα και υφές μαλλιών, τύπους σώματος και αναπηρίες — ακόμη και σε περισσότερες θέσεις ποδιών με ανασχεδιασμένα παπούτσια που στηρίζουν τα τολμηρά βήματα της Barbie».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Plos One».
ΠΗΓΗ: Guardian
