Μηχανική βλάβη στο ουραίο τμήμα του ελικοπτέρου ή ένα αιφνίδιο πρόβλημα υγείας του χειριστή βρίσκονται στο επίκεντρο της διερεύνησης για τη συντριβή στη Σίφνο, σύμφωνα με την αρχική εκτίμηση του πραγματογνώμονα αεροπορικών ατυχημάτων και πρώην πιλότου της Αεροπορίας Στρατού, Παντελή Φραγκούλη. Μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ», ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων τόνισε ότι τα πρώτα οπτικά στοιχεία από την πορεία του ελικοπτέρου λίγο πριν από την πτώση μπορούν να κατευθύνουν τους ερευνητές προς συγκεκριμένα, ιδιαίτερα κρίσιμα σενάρια, χωρίς όμως να υποκαθιστούν την επίσημη και πλήρη τεχνική ανάλυση των αρχών.
Το βίντεο, όπως σημείωσε, αποτυπώνει μια απότομη περιστροφή του ελικοπτέρου προς τα δεξιά κατά την τελική προσέγγιση στο ελικοδρόμιο. Πρόκειται για μια συμπεριφορά που δεν είναι τυπική σε ελεγχόμενη προσέγγιση και, κατά την εκτίμησή του, ενδέχεται να συνδέεται είτε με δυσλειτουργία στο ουραίο σύστημα είτε με απώλεια ικανότητας ελέγχου από τον χειριστή λόγω αιφνίδιας ιατρικής κατάστασης. Σε τέτοιου τύπου συμβάντα, ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων επισημαίνει πάντα ότι η τελική απάντηση δεν μπορεί να δοθεί από μία εικόνα ή μία στιγμή, αλλά από το σύνολο των δεδομένων: συντρίμμια, τεχνικά αρχεία, συντήρηση, μαρτυρίες και ιατροδικαστικά ευρήματα.
Πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων: Τι δείχνει η απότομη περιστροφή
Ο Παντελής Φραγκούλης στάθηκε ιδιαίτερα στην απότομη στροφή/περιστροφή προς τα δεξιά, ένα στοιχείο που, όπως εξήγησε, μπορεί να παραπέμπει σε διατάραξη της λειτουργίας του ουραίου τμήματος. Στα ελικόπτερα, το ουραίο σύστημα παίζει καθοριστικό ρόλο στη σταθερότητα και στον έλεγχο της κατεύθυνσης (yaw). Αν παρουσιαστεί βλάβη ή απώλεια αποτελεσματικότητας σε αυτό το σύστημα, ο χειριστής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με μια κατάσταση που εξελίσσεται γρήγορα και απαιτεί άμεσες, σωστές και πολλές φορές ιδιαίτερα δύσκολες ενέργειες.
Ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων δεν προχώρησε σε οριστικά συμπεράσματα, αλλά ξεκαθάρισε ότι το συγκεκριμένο «μοτίβο» κίνησης αξίζει να ερευνηθεί σε βάθος, επειδή μπορεί να αποτελεί ένδειξη αστοχίας ή δυσλειτουργίας σε εξάρτημα ή μηχανισμό που σχετίζεται με το ουραίο πτέρωμα. Γι’ αυτό και η συλλογή των συντριμμιών, η λεπτομερής επιθεώρηση και η τεχνική ανασύσταση των κρίσιμων τμημάτων θα είναι καθοριστικής σημασίας.
Το σενάριο της μηχανικής βλάβης στο ουραίο τμήμα
Σύμφωνα με τον κ. Φραγκούλη, το ενδεχόμενο μηχανικής βλάβης στο σύστημα του ουραίου τμήματος είναι από τα πιο σοβαρά σενάρια που πρέπει να εξεταστούν. Όπως ανέφερε, ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει να διαπιστωθεί εάν υπήρχαν ενδείξεις προβλημάτων τις προηγούμενες ημέρες: καταγεγραμμένες βλάβες, παρατηρήσεις από προηγούμενο χειριστή ή εργασίες συντήρησης που αφορούσαν το συγκεκριμένο τμήμα.
Σε έρευνες αεροπορικών ατυχημάτων, οι λεπτομέρειες της συντήρησης συχνά λειτουργούν ως «χάρτης» για το τι προηγήθηκε: ποια εξαρτήματα επιθεωρήθηκαν, τι αντικαταστάθηκε, αν υπήρξαν επαναλαμβανόμενες αναφορές, αν έγιναν δοκιμές μετά από παρέμβαση. Τα συντρίμμια, από την άλλη, μπορούν να αποκαλύψουν εάν υπήρξε αστοχία υλικού, ένδειξη καταπόνησης, σημάδια θραύσης, ή στοιχεία που δείχνουν ότι ένα εξάρτημα δεν λειτουργούσε όπως προβλέπεται. Αυτά είναι τα δεδομένα που, κατά κανόνα, δίνουν στους ειδικούς την πιο αντικειμενική βάση για συμπεράσματα.
Το σενάριο αιφνίδιου προβλήματος υγείας του χειριστή
Παράλληλα, ο πραγματογνώμονας αεροπορικών ατυχημάτων έθεσε στο τραπέζι και το ενδεχόμενο ενός αιφνίδιου ιατρικού επεισοδίου. Σε μια πτήση, ειδικά σε φάσεις που απαιτούν αυξημένη ακρίβεια όπως η προσέγγιση και η προσγείωση, ακόμη και μια στιγμιαία απώλεια ικανότητας ή προσανατολισμού μπορεί να αποβεί κρίσιμη. Όπως τόνισε, το ιατροδικαστικό σκέλος της έρευνας μπορεί να δείξει εάν ο πιλότος υπέστη κάποιο σοβαρό συμβάν υγείας που ενδεχομένως επηρέασε άμεσα τον χειρισμό.
Το στοιχείο αυτό εξετάζεται με ιδιαίτερη προσοχή, όχι ως «εύκολη εξήγηση», αλλά ως βασικό μέρος της συνολικής διερεύνησης. Η ανθρώπινη παράμετρος είναι πάντα συνδεδεμένη με την τεχνική: ο οργανισμός, η κόπωση, οι αιφνίδιες παθολογικές καταστάσεις ή άλλοι παράγοντες μπορούν να αλληλεπιδράσουν με ένα απαιτητικό περιβάλλον πτήσης. Γι’ αυτό και οι αρχές συνήθως συνδυάζουν τεχνικά ευρήματα με ιατροδικαστικά δεδομένα ώστε να προκύψει μια πλήρης και τεκμηριωμένη εικόνα.
Η εμπειρία του χειριστή και το όριο της διαχείρισης κρίσεων
Ο Παντελής Φραγκούλης υπογράμμισε επίσης την πολύ μεγάλη εμπειρία του χειριστή, ο οποίος είχε υπηρετήσει στην Αεροπορία Στρατού και γνώριζε σε βάθος τον χειρισμό ελικοπτέρων. Ένας έμπειρος πιλότος, όπως επισήμανε, είναι εκπαιδευμένος να αναγνωρίζει ανωμαλίες και να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα δυσκολιών. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κατάσταση είναι αναστρέψιμη.
Σε περίπτωση ιδιαίτερα σοβαρής μηχανικής βλάβης —ιδίως αν αυτή εξελιχθεί απότομα ή περιορίζει κρίσιμα συστήματα ελέγχου— η ανάκτηση του ελέγχου μπορεί να καταστεί εξαιρετικά δύσκολη ακόμη και για τον καλύτερα εκπαιδευμένο χειριστή. Η διερεύνηση, επομένως, θα χρειαστεί να απαντήσει όχι μόνο στο «τι συνέβη», αλλά και στο «πόσο χρόνο είχε ο χειριστής για να αντιδράσει» και «ποια μέσα είχε διαθέσιμα» τη συγκεκριμένη στιγμή.
Τι θα κρίνει τελικά η έρευνα
Τα ακριβή αίτια της τραγωδίας αναμένεται να προκύψουν από την έρευνα των αρμόδιων αρχών, με ιδιαίτερη βαρύτητα να δίνεται τόσο στην τεχνική κατάσταση και τη συντήρηση του ελικοπτέρου όσο και στα ιατροδικαστικά ευρήματα για τον χειριστή. Η προσεκτική ανάλυση των συντριμμιών, η καταγραφή και αξιολόγηση των εργασιών συντήρησης και η εξέταση όλων των διαθέσιμων στοιχείων θα καθορίσουν εάν η συντριβή στη Σίφνο οφείλεται κυρίως σε μηχανική αστοχία, σε αιφνίδιο πρόβλημα υγείας ή σε συνδυασμό παραγόντων.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση, η εικόνα παραμένει υπό διαμόρφωση. Ωστόσο, η αρχική ανάγνωση των δεδομένων από έναν πραγματογνώμονα αεροπορικών ατυχημάτων, όπως ο Παντελής Φραγκούλης, αναδεικνύει με σαφήνεια τα δύο πιο πιθανά μονοπάτια: ένα τεχνικό πρόβλημα που επηρέασε κρίσιμα το ουραίο σύστημα ή ένα ξαφνικό ιατρικό συμβάν που περιόρισε καθοριστικά την ικανότητα χειρισμού. Στο τέλος, η απάντηση θα προκύψει από τα ευρήματα — και αυτά είναι που θα φωτίσουν με ακρίβεια τι οδήγησε στη συντριβή στη Σίφνο.
