Έως και πέντε ευκαιρίες για να μειώσουν σημαντικά, ακόμη και κατά 50%, τα πρόστιμα που προκύπτουν από φορολογικό έλεγχο έχουν οι φορολογούμενοι, υπό την προϋπόθεση ότι θα αποδεχθούν την κύρια οφειλή και θα τηρήσουν τα προβλεπόμενα χρονικά όρια. Η νέα διαδικασία δίνει ιδιαίτερη σημασία στο στάδιο στο οποίο βρίσκεται ο έλεγχος, καθώς το τελικό ύψος του προστίμου δεν εξαρτάται μόνο από τα ευρήματα της Εφορίας, αλλά και από το πότε θα επιλέξει ο φορολογούμενος να κλείσει την υπόθεση.
Η ρύθμιση αφορά κυρίως ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τους οποίους ένα υψηλό πρόστιμο μπορεί να δημιουργήσει σοβαρή πίεση στη ρευστότητα. Μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας της ΑΑΔΕ, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν δήλωση αποδοχής των πράξεων ελέγχου και να εξασφαλίσουν κλιμακωτή έκπτωση, η οποία μειώνεται όσο η υπόθεση προχωρά σε επόμενα στάδια.
Πρόστιμα και κλιμακωτές εκπτώσεις έως 50%
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει τέσσερα βασικά στάδια αποδοχής των αποτελεσμάτων του ελέγχου. Σε αυτά προστίθεται και η δυνατότητα εξωδικαστικής επίλυσης για συγκεκριμένες εκκρεμείς υποθέσεις. Η βασική αρχή είναι απλή: όσο νωρίτερα αποδεχθεί ο φορολογούμενος την οφειλή, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση του προστίμου.
Η έκπτωση μπορεί να φτάσει:
– έως 50% στο αρχικό στάδιο του ελέγχου,
– έως 40% μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού,
– έως 30% μετά την απόφαση ή τη σιωπηρή απόρριψη της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών,
– έως 25% όταν η υπόθεση έχει οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια.
Η αξιοποίηση κάθε δυνατότητας προϋποθέτει αποδοχή της κύριας οφειλής, καταβολή της απαιτούμενης προκαταβολής και τήρηση των προθεσμιών.
Πώς υποβάλλεται η δήλωση αποδοχής στην ΑΑΔΕ
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE. Ο φορολογούμενος εισέρχεται στην ψηφιακή υπηρεσία και ακολουθεί τη διαδρομή:
Εφαρμογές – Φορολογικές Υπηρεσίες – Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου, άρθρο 75 ν. 5104/2024.
Στο πρώτο στάδιο, η αποδοχή μπορεί να γίνει πριν οριστικοποιηθεί ο καταλογισμός του προστίμου. Ο ελεγχόμενος έχει ενημερωθεί για τα ευρήματα του ελέγχου, αλλά δεν έχει ακόμη προχωρήσει σε ενδικοφανή προσφυγή. Εφόσον συμφωνεί με την παράβαση και την κύρια οφειλή, μπορεί να κλείσει γρήγορα την υπόθεση και να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή έκπτωση.
Για μια μικρή επιχείρηση ή έναν αυτοαπασχολούμενο, η έκπτωση 50% μπορεί να περιορίσει αισθητά το συνολικό κόστος. Ωστόσο, πριν από την αποδοχή θα πρέπει να υπολογιστούν προσεκτικά το τελικό ποσό, η δυνατότητα άμεσης πληρωμής και οι πιθανότητες επιτυχίας μιας ενδεχόμενης αμφισβήτησης.
Τι ισχύει μετά την οριστική πράξη του ελέγχου
Εάν ο φορολογούμενος δεν αποδεχθεί τα ευρήματα στο αρχικό στάδιο, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει μείωση του προστίμου έως 40% μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς.
Η δυνατότητα αυτή ισχύει κατά τη διάρκεια της προθεσμίας για την υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών. Σε αυτό το σημείο ο φορολογούμενος γνωρίζει πλέον το ακριβές ποσό που του καταλογίζεται και μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους: να αμφισβητήσει την πράξη ή να αποδεχθεί την κύρια οφειλή και να επωφεληθεί από τη μείωση.
Η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για όσους δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να ακολουθήσουν μια μακροχρόνια φορολογική αντιδικία, με έξοδα για δικηγόρους, λογιστές και δικαστικές ενέργειες.
Η έκπτωση μετά τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών
Αν ο φορολογούμενος προσφύγει στη ΔΕΔ και δεν δικαιωθεί, μπορεί να αποδεχθεί τα αποτελέσματα του ελέγχου και να εξασφαλίσει έκπτωση έως 30%. Η δήλωση αποδοχής μπορεί να υποβληθεί μετά την κοινοποίηση της απόφασης της ΔΕΔ ή ακόμη και μετά τη σιωπηρή απόρριψη της προσφυγής, εφόσον δεν έχει λήξει η προθεσμία για την άσκηση δικαστικής προσφυγής.
Η επιλογή αυτή αποτελεί ένα τελευταίο περιθώριο συμβιβασμού πριν από την προσφυγή στα διοικητικά δικαστήρια. Και σε αυτό το στάδιο, όμως, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις ημερομηνίες, καθώς η απώλεια της προθεσμίας μπορεί να σημαίνει απώλεια και της έκπτωσης.
Μείωση 25% πριν από την εκδίκαση
Όταν η υπόθεση έχει ήδη φτάσει στα διοικητικά δικαστήρια, παρέχεται μία ακόμη δυνατότητα. Ο φορολογούμενος μπορεί να αποδεχθεί την οφειλή και να πετύχει μείωση του προστίμου κατά 25%, αρκεί να υποβάλει τη σχετική δήλωση έως και την προηγούμενη ημέρα από την αρχικά ορισθείσα ημερομηνία εκδίκασης.
Η επιλογή αυτή είναι η τελευταία ευκαιρία για συμβιβασμό πριν από τη δικαστική συζήτηση. Για τον λόγο αυτό, ο φορολογούμενος θα πρέπει να εξετάσει εγκαίρως το συνολικό κόστος της δικαστικής διαδικασίας, τον χρόνο αναμονής και τις πιθανότητες θετικής έκβασης.
Προκαταβολή 25% και εξόφληση σε 12 δόσεις
Βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της έκπτωσης είναι η καταβολή του 25% της οφειλής μέσα σε τρεις ημέρες από την αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου. Το υπόλοιπο 75% μπορεί να εξοφληθεί σε έως 12 δόσεις, σύμφωνα με τους όρους της διαδικασίας.
Η τήρηση του προγράμματος πληρωμών είναι κρίσιμη. Αν οι δόσεις δεν καταβληθούν εμπρόθεσμα, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί η έκπτωση και η οφειλή να επανέλθει στο αρχικό της ύψος, αφού αφαιρεθούν τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί.
Η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών
Παράλληλα με τη διαδικασία του άρθρου 75, εξακολουθεί να λειτουργεί η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών για υποθέσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της. Πρόκειται για διαφορετικό μηχανισμό από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και την ηλεκτρονική δήλωση αποδοχής της ΑΑΔΕ.
Με τις νεότερες νομοθετικές ρυθμίσεις προβλέπεται δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής αίτησης έως τις 30 Ιουνίου 2027, για υποθέσεις που εκκρεμούν και δεν έχουν ακόμη συζητηθεί ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων έως τις 29 Ιουνίου 2027. Η δυνατότητα αφορά και ορισμένες υποθέσεις που είχαν απορριφθεί για τυπικούς λόγους, ματαιώθηκαν ή συνοδεύονται πλέον από νέα στοιχεία, νεότερη νομολογία ή οριστική ποινική απόφαση.
Για κάθε φορολογούμενο, και ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, είναι απαραίτητο να εξεταστεί έγκαιρα ποια διαδικασία παραμένει διαθέσιμη και ποια προθεσμία βρίσκεται ακόμη σε ισχύ. Τα πρόστιμα μπορούν πράγματι να μειωθούν σημαντικά, όμως η έκπτωση εξαρτάται από την ταχύτητα αντίδρασης, τη σωστή διαδικαστική επιλογή και την αυστηρή τήρηση των όρων πληρωμής.
