Για μία ιδιαίτερα επικίνδυνη πυρομετεωρολογική περίοδο προειδοποίησε στο ΕΡΤnews ο πυρομετεωρολόγος και κύριος ερευνητής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Θοδωρής Γιάνναρος, περιγράφοντας ένα σκηνικό που «κουμπώνει» με τον πιο ανησυχητικό τρόπο: θυελλώδεις άνεμοι τώρα, σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας στη συνέχεια και βλάστηση ήδη εξαιρετικά ξηρή και εύφλεκτη. Όπως εξήγησε, τα δεδομένα δείχνουν ότι η θερμή περίοδος που ξεκινά από την Κυριακή μπορεί να κρατήσει τουλάχιστον έως τις 10 Αυγούστου, ανεβάζοντας κατακόρυφα τον βαθμό επικινδυνότητας για εκδήλωση και ταχύτατη εξάπλωση πυρκαγιών.
Θυελλώδεις άνεμοι: ο βασικός κίνδυνος έως το Σάββατο
Σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο, το κυριότερο πρόβλημα των αμέσως επόμενων ημερών είναι οι πολύ ισχυροί άνεμοι. «Ήδη από την Τετάρτη βρισκόμαστε σε μία πολύ επικίνδυνη, μετεωρολογικά, περίοδο για τη χώρα μας», ανέφερε, εξηγώντας ότι στο Αιγαίο, στα ανατολικά ηπειρωτικά και σε τμήματα της Πελοποννήσου οι άνεμοι φτάνουν τα 7 με 8 μποφόρ και τοπικά τα 9. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι ριπές ξεπερνούν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα, κάτι που μεταφράζεται σε συνθήκες όπου μια μικρή εστία μπορεί να εξελιχθεί σε ανεξέλεγκτο μέτωπο μέσα σε ελάχιστο χρόνο.
Οι άνεμοι δεν δυσκολεύουν μόνο την κατάσβεση. Καθορίζουν και τη συμπεριφορά της φωτιάς, δηλαδή την κατεύθυνση, την ταχύτητα διάδοσης, αλλά και τη δημιουργία νέων εστιών σε σημεία που αρχικά φαίνονται «ασφαλή». Σε τέτοιες ημέρες, ένα λάθος, μια αμέλεια ή μια απλή σπίθα μπορεί να έχει δυσανάλογες συνέπειες.
Επικίνδυνο δεκαήμερο για πυρκαγιές: γιατί ο Αύγουστος ξεκινά με συναγερμό
Το «επικίνδυνο δεκαήμερο για πυρκαγιές» δεν αφορά μόνο την ένταση των ανέμων. Όπως σημείωσε ο κ. Γιάνναρος, η βλάστηση βρίσκεται ήδη σε κατάσταση υψηλής ευφλεκτότητας, επειδή «κουβαλά στη μνήμη της» τις συνθήκες των προηγούμενων δύο έως τριών μηνών: παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και απουσία βροχοπτώσεων. Με απλά λόγια, καύσιμη ύλη υπάρχει άφθονη και είναι ήδη αποξηραμένη, άρα χρειάζεται πολύ λιγότερη ενέργεια για να αναφλεγεί.
Αυτός είναι και ο λόγος που το «επικίνδυνο δεκαήμερο για πυρκαγιές» αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα: όταν η φύση είναι στεγνή και ο άνεμος ισχυρός, οι πυρκαγιές γίνονται πιο γρήγορες, πιο επιθετικές και πολύ πιο απρόβλεπτες. Και όταν στη συνέχεια προστεθεί η άνοδος της θερμοκρασίας, το μείγμα γίνεται ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί.
Άνοδος της θερμοκρασίας από την Κυριακή – πιθανή διάρκεια έως τις 10 Αυγούστου
Από την Κυριακή, σύμφωνα με τον πυρομετεωρολόγο, αναμένεται σταδιακή εξασθένηση των βορείων ανέμων, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος περνά. Αντιθέτως, ο κίνδυνος αλλάζει μορφή: οι θερμοκρασίες μπαίνουν σε ανοδική τροχιά, μέρα με τη μέρα.
«Γύρω στις 10 Αυγούστου φαίνεται ότι θα έχουμε τιμές αρκετά υψηλότερες από τις φυσιολογικές για την εποχή», επισήμανε ο κ. Γιάνναρος. Υψηλότερες θερμοκρασίες σημαίνουν ακόμη μεγαλύτερη αφυδάτωση της βλάστησης, πιο εύκολη ανάφλεξη και, συχνά, πιο έντονη θερμική συμπεριφορά της πυρκαγιάς. Σε συνδυασμό με την παρατεταμένη ξηρασία, δημιουργούνται συνθήκες όπου μια φωτιά μπορεί να ξεκινήσει εύκολα και να εξαπλωθεί με μεγάλη ταχύτητα, ειδικά σε περιοχές με συνεχόμενη καύσιμη ύλη.
Πώς οι ριπές δημιουργούν νέες εστίες και αυξάνουν τον κίνδυνο
Ο κ. Γιάνναρος στάθηκε ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο ο άνεμος «γράφει» πάνω στο μέτωπο της φωτιάς. Η συμπεριφορά μιας πυρκαγιάς, εξήγησε, καθορίζεται κυρίως από τον άνεμο, αλλά επίσης από την τοπογραφία, το ανάγλυφο και το είδος της βλάστησης. Σε εκτάσεις με χαμηλή βλάστηση, όπως φρύγανα (χαρακτηριστικό παράδειγμα οι συνθήκες που επικρατούσαν σε πρόσφατα περιστατικά), η φωτιά μπορεί να κινηθεί με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια αντίδρασης.
Κομβικό ρόλο παίζουν και οι πολύ ισχυρές ριπές, που προκαλούν το φαινόμενο των «κηλιδώσεων»: καύτρες μεταφέρονται μακριά από το κύριο μέτωπο, πέφτουν σε ξερά χόρτα ή θαμνώδη βλάστηση και δημιουργούν νέες εστίες. «Οι νέες εστίες μπορούν να ξεκινήσουν ακόμη και σε μεγάλη απόσταση από το κυρίως μέτωπο. Αυτό αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εγκλωβισμού για όσους επιχειρούν στο έδαφος», προειδοποίησε, υπογραμμίζοντας ότι μια πυρκαγιά μπορεί να «πηδά» εμπόδια, δρόμους ή φυσικά ανοίγματα, ανατρέποντας τα σχέδια αντιμετώπισης.
Έκκληση προς τους πολίτες: μηδενική ανοχή στις σπίθες
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Γιάνναρος απηύθυνε ξεκάθαρη έκκληση στους πολίτες να αποφεύγουν οποιαδήποτε δραστηριότητα μπορεί να προκαλέσει σπινθήρες ή ανάφλεξη. Εργασίες με τροχούς, πρόχειρες καύσεις, αμέλεια με αποτσίγαρα ή ακόμη και «μικρές» ενέργειες που συχνά υποτιμώνται, μπορούν να γίνουν η αφετηρία για μια καταστροφή.
«Η λογική “δεν θα συμβεί σε εμένα” ή “εγώ ξέρω να το κάνω” πρέπει να φύγει. Είναι αδιανόητο να ξεκινούν πυρκαγιές από εργασίες με τροχούς ή επειδή κάποιος πέταξε το τσιγάρο του», τόνισε, δίνοντας το μήνυμα ότι σε τέτοιες συνθήκες δεν υπάρχει περιθώριο για ρίσκο.
Το «επικίνδυνο δεκαήμερο για πυρκαγιές» απαιτεί αυξημένη προσοχή, υπευθυνότητα και συμμόρφωση με τις οδηγίες των αρχών. Με ανέμους που φέρνουν ριπές πάνω από 100 χλμ./ώρα, με βλάστηση που έχει ήδη «στεγνώσει» από μήνες ζέστης και ανομβρίας, και με θερμοκρασίες που αναμένεται να ανέβουν σταδιακά έως τις 10 Αυγούστου, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας είναι η πρόληψη. Σε αυτό το δεκαήμερο, κάθε σπίθα μετράει — και κάθε σωστή επιλογή μπορεί να αποτρέψει το επόμενο μέτωπο.
