Οι επενδύσεις στην Ελλάδα έχουν ανακάμψει αισθητά μετά τη μακρά περίοδο συρρίκνωσης της προηγούμενης δεκαετίας. Όπως ανέφερε πρόσφατα ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, το 2019 οι επενδύσεις αντιστοιχούσαν μόλις στο 11% του ΑΕΠ, ενώ σήμερα έχουν φθάσει στο 18%, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαέξι ετών.
Μεταξύ 2020 και 2025, ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε κατά περίπου 80% σε πραγματικούς όρους. Η ανάκαμψη αυτή συμβάλλει στη σταδιακή κάλυψη του μεγάλου επενδυτικού κενού που άφησε η κρίση. Μάλιστα, το 2025 η συμβολή των επενδύσεων στον ρυθμό ανάπτυξης υπερέβη εκείνη της ιδιωτικής κατανάλωσης. Η ανάκαμψη των επενδύσεων, με την καταλυτική συμβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων, στηρίζει τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής. Δημιουργείται, επομένως, μια ουσιαστική βάση για την αύξηση της παραγωγικότητας και τη δημιουργία καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας.
Η εικόνα γίνεται σαφέστερη όταν τα ποσά αποτιμώνται σε σταθερές τιμές, δηλαδή όταν αφαιρείται η επίδραση των μεταβολών στις τιμές, τα οποία αφορούν στον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου: οι δαπάνες για κατοικίες, κτίρια, υποδομές, μηχανήματα, εξοπλισμό και άυλα πάγια, όπως λογισμικό και έρευνα και ανάπτυξη.
Σε όρους όγκου, με βάση τις τιμές του 2020, οι συνολικές επενδύσεις αυξήθηκαν από περίπου 20,3 δισ. ευρώ το 2019 σε 34,1 δισ. το 2024. Η διαδρομή ήταν 20,6 δισ. το 2020, 25,1 το 2021, 30,6 το 2022 και 32,6 το 2023. Η άνοδος επιταχύνθηκε μετά την πανδημία και συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια, αν και με βραδύτερο ρυθμό από εκείνον του 2021 και του 2022. Για το 2025, η ΕΛΣΤΑΤ εκτιμά ότι ο πραγματικός όγκος των επενδύσεων έφθασε τα 37,1 δισ. ευρώ, αυξημένος κατά 8,9% σε σχέση με το 2024. Τα μεγέθη αυτά είναι αλυσωτοί δείκτες όγκου και ενδέχεται να μην αθροίζονται ακριβώς μεταξύ κλάδων.
Η πιο πρόσφατη ένδειξη διατηρεί την ανοδική τάση: το δεύτερο τρίμηνο του 2026 οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν κατά 6,1% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025 και κατά 2,2% έναντι του πρώτου τριμήνου, σε εποχικά διορθωμένους όρους. Πρόκειται για προσωρινά στοιχεία, τα οποία η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να αναθεωρήσει καθώς ενσωματώνονται νεότερα δεδομένα.
Επενδύσεις ανά κλάδο στην Ελλάδα, 2019-2023
- Κλάδος 2019 2023 Μεταβολή ποσού Μεταβολή %
- Γεωργία, δασοκομία, αλιεία 2.250,5 2.914,3 +663,8 +29,5%
- Βιομηχανία, ενέργεια, ορυχεία 3.863,4 6.526,9 +2.663,5 +68,9%
- Κατασκευές 172,0 749,8 +577,9 +336,1%
- Εμπόριο, μεταφορές, τουρισμός, εστίαση 3.907,3 5.449,2 +1.541,9 +39,5%
- Ενημέρωση και επικοινωνία 1.304,2 2.293,5 +989,2 +75,8%
- Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες 933,1 757,0 −176,1 −18,9%
- Διαχείριση ακίνητης περιουσίας 1.942,8 6.014,8 +4.072,0 +209,6%
- Επαγγελματικές και διοικητικές υπηρεσίες 1.315,1 2.210,7 +895,5 +68,1%
- Δημόσια διοίκηση, εκπαίδευση, υγεία 4.322,7 8.337,9 +4.015,2 +92,9%
- Τέχνες, ψυχαγωγία και λοιπές υπηρεσίες 304,0 435,6 +131,6 +43,3%
- Σύνολο 20.315,2 35.689,7 +15.374,5 +75,7%
Ποσά σε εκατ. ευρώ, τρέχουσες τιμές – Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ
Ωστόσο, ανάλυση ανά κλάδο δείχνει ότι η ανάκαμψη δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Αντίθετα, πίσω από τη σημαντική συνολική άνοδο καταγράφονται έντονες κλαδικές διαφοροποιήσεις, με ορισμένους τομείς να συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των πρόσθετων επενδυτικών κεφαλαίων, άλλους να εμφανίζουν σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και έναν κλάδο να καταγράφει ακόμη και υποχώρηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου αυξήθηκαν από 20,32 δισ. ευρώ το 2019 σε 35,69 δισ. ευρώ το 2023, παρουσιάζοντας άνοδο κατά 15,37 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η ανάλυση των επιμέρους κλάδων αποκαλύπτει ότι η επενδυτική ανάκαμψη χαρακτηρίζεται από σημαντική συγκέντρωση και όχι από ισόρροπη ανάπτυξη του συνόλου της οικονομίας.
Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι μόλις δύο από τους δέκα βασικούς κλάδους συγκέντρωσαν το 52,6% της συνολικής αύξησης των επενδύσεων μεταξύ 2019 και 2023.
Συγκεκριμένα, στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 4,07 δισ. ευρώ, από 1,94 δισ. ευρώ το 2019 σε 6,01 δισ. ευρώ το 2023, σημειώνοντας εντυπωσιακή άνοδο 209,6%. Πρόκειται για τον κλάδο με τη μεγαλύτερη απόλυτη αύξηση των επενδύσεων, γεγονός που αναδεικνύει την ιδιαίτερα ισχυρή δυναμική της αγοράς ακινήτων.
Αντίστοιχα, στον ευρύτερο κλάδο της δημόσιας διοίκησης, της εκπαίδευσης και της υγείας, οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 4,02 δισ. ευρώ, από 4,32 δισ. ευρώ σε 8,34 δισ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο 92,9%.
Οι δύο αυτοί κλάδοι απορρόφησαν συνολικά περίπου 8,09 δισ. ευρώ από τα 15,37 δισ. ευρώ της συνολικής αύξησης.
Η συγκέντρωση γίνεται ακόμη πιο εμφανής εάν προστεθεί η βιομηχανία, η ενέργεια και τα ορυχεία, όπου οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 2,66 δισ. ευρώ. Οι τρεις αυτοί κλάδοι συγκέντρωσαν περίπου το 70% της συνολικής αύξησης των επενδύσεων, αφήνοντας το υπόλοιπο 30% να κατανέμεται στους άλλους επτά κλάδους.
Η ανομοιογενής εικόνα αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά όταν εξετάζονται οι ποσοστιαίες μεταβολές.
Στον κλάδο των κατασκευών καταγράφηκε αύξηση 336,1%, αλλά από ιδιαίτερα χαμηλή αφετηρία, καθώς οι επενδύσεις αυξήθηκαν από 172 εκατ. ευρώ σε περίπου 750 εκατ. ευρώ. Επομένως, παρά την εντυπωσιακή ποσοστιαία μεταβολή, η συμβολή του κλάδου στη συνολική αύξηση ήταν σχετικά περιορισμένη.
Αντίθετα, η διαχείριση ακίνητης περιουσίας παρουσίασε αύξηση 209,6%, συνδυάζοντας υψηλό ποσοστό ανάπτυξης με μεγάλη απόλυτη ενίσχυση των επενδυτικών κεφαλαίων.
Στη βιομηχανία, στην ενέργεια και στα ορυχεία, η αύξηση περιορίστηκε στο 68,9%, ενώ στην ενημέρωση και επικοινωνία διαμορφώθηκε στο 75,8%.
Ακόμη χαμηλότεροι ήταν οι ρυθμοί αύξησης σε κλάδους με σημαντική παρουσία στην ελληνική οικονομία. Στο εμπόριο, στις μεταφορές, στον τουρισμό και στην εστίαση οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 39,5%, ενώ στη γεωργία, στη δασοκομία και στην αλιεία η άνοδος ήταν μόλις 29,5%.
Η τελευταία επίδοση είναι ιδιαίτερα ενδεικτική της άνισης κατανομής της επενδυτικής ανάκαμψης, καθώς ο πρωτογενής τομέας παρουσίασε αύξηση σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της οικονομίας.
Στον αντίποδα, οι χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες αποτέλεσαν τον μοναδικό κλάδο με αρνητική μεταβολή, καθώς οι επενδύσεις μειώθηκαν κατά 18,9%.
