Η δυτική Ευρώπη έζησε την αρχή του πιο θερμού καλοκαιριού στα χρονικά, με νέο ρεκόρ να καταγράφεται την περίοδο Ιουνίου-Ιουλίου, καθώς δοκιμάστηκε από επανειλημμένα κύματα ζέστης, γενικευμένης ξηρασίας και δραματικών πυρκαγιών, φαινόμενα που επέτειναν οι κλιματικές αλλαγές.
Παράλληλα στην επιφάνεια των ωκεανών του πλανήτη σημειώθηκαν τον Ιούλιο του 2026 επίπεδα ζέστης άνευ προηγουμένου σε σύγκριση με οποιονδήποτε άλλον τέτοιο μήνα, τονίζει σήμερα το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο κλιματικής αλλαγής στο μηνιαίο δελτίο του.
«Δεν είχαμε γνωρίσει ποτέ τέτοιο κλίμα κατά τη διάρκεια της ζωής μας, και πιθανόν από την έναρξη του πολιτισμού», προειδοποίησε δημοσιογράφους ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της υπηρεσίας του Κοπέρνικου για την κλιματική αλλαγή (C3S).
Σε παγκόσμια κλίμακα ο Ιούλιος του 2026 έγινε, ισοφαρίζοντας τον αντίστοιχο μήνα του 2024, ο δεύτερος θερμότερος που έχει καταγραφτεί ποτέ, πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2023.
Ξηρασία
Αλλά είναι η δυτική Ευρώπη, τομέας της ηπείρου που θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη, αυτή όπου το φαινόμενο ήταν πιο έντονο.
Η μέση θερμοκρασία τον Ιούνιο και τον Ιούλιο συνδυαστικά στην περιοχή αυτή ανήλθε σε 21,62° Κελσίου, ξεπερνώντας το ρεκόρ του 2022 και «αντανακλώντας την εξαιρετική επιμονή της ζέστης» αυτό το καλοκαίρι, σημείωσε ο Κοπέρνικος.
Τον Ιούνιο είχε ήδη καταγραφεί ρεκόρ ζέστης στην περιοχή και ο Ιούλιος κατατάσσεται δεύτερος στα χρονικά. Με μέση θερμοκρασία 22,48° Κελσίου (2,53° Κελσίου υψηλότερη από το φυσιολογικό επίπεδο της περιόδου 1991-2020), κατατάσσεται δεύτερος πίσω μόνο από τον Ιούλιο του 2006 (22,54° Κελσίου).
Από τον Μάιο, η δυτική Ευρώπη υπέστη τέσσερα επεισόδια ακραίας ζέστης, τα δύο τον Ιούλιο.
Τα κύματα ζέστης χειροτέρεψε η ξηρασία, σχεδόν γενικευμένη, από τη Γαλλία, στην Ισπανία, τομείς της Γερμανίας και ακόμη και της Βρετανίας.
Ο Κοπέρνικος υπογραμμίζει πως τον Ιούλιο το επίπεδο υγρασίας στα εδάφη στη δυτική Ευρώπη ήταν «καθαρά κατώτερο από αυτό του Ιουλίου του 2022, του τελευταίου που είχε σημαδευτεί από σοβαρή ξηρασία» στη συγκεκριμένη περιοχή.
Πρόκειται για «ξεκάθαρο παράδειγμα του πώς η κλιματική αλλαγή εντείνει (…) την ακραία ζέστη» που αλληλοτροφοδοτείται «με την ξηρασία» κι ενισχύονται αμοιβαία, συνοψίζει η Σαμάνθα Μπέρτζες, στέλεχος του Κοπέρνικου.
Άμεσες συνέπειες: τα επίπεδα των υδάτων στα ποτάμια είναι «εξαιρετικά χαμηλά», ειδικά στον Σηκουάνα, στον Ρήνο και στον Δούναβη. Που αυξάνουν την πίεση ως προς τον εφοδιασμό με νερό, την άρδευση, τα οικοσυστήματα των ποταμών αυτών, των ποτάμιων μεταφορών και ακόμη την παραγωγή ενέργειας στα κράτη που διαρρέουν.
Οι συνθήκες αυτές «ευνόησαν εξαιρετική δραστηριότητα ως προς τις δασικές πυρκαγιές στην περιοχή αυτή, τόσο σε όρους επιφάνειας που κάηκε, όσο και εκπομπών» διοξειδίου του άνθρακα, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.
Στη Γαλλία, κάπου 420.000 στρέμματα επλήγησαν από γιγαντιαία πυρκαγιά στη Ζιρόντ, ενώ στην Ισπανία 440.000 στρέμματα απανθρακώθηκαν στην επαρχία Άβιλα.
Έρχονται νέα ρεκόρ;
Τον Ιούλιο, οι ωκεανοί του πλανήτη γνώρισαν θερμοκρασίες ρεκόρ για δεύτερο συνεχόμενο μήνα. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια των θαλασσών έφτασε τους 20,96° Κελσίου, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ, που αναγόταν στο 2023.
Η ωκεάνια ζέστη έφτασε σε «επίπεδα εξαιρετικά υψηλά» σε μεγάλο μέρος του τροπικού Ειρηνικού, περιοχή όπου οι τρέχουσες συνθήκες του φυσικού, κυκλικού κλιματικού φαινομένου Ελ Νίνιο, που τείνει να θερμαίνει τα νερά και να ανεβάζει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες προκαλώντας ακραία φαινόμενα, όπως οι ξηρασίες ή οι πλημμύρες, «αναμένεται να ενταθούν ακόμη περισσότερο κατά τη διάρκεια των επόμενων μηνών».
«Είμαστε αντιμέτωποι με πολύ μεγάλο Ελ Νίνιο, η ένταση του οποίου μπορεί να είναι άνευ προηγουμένου», σημείωσε ο κ. Μπουοντέμπο, εκτιμώντας πως μπορεί να προκαλέσει νέο ρεκόρ παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας ως το τέλος της χρονιάς ή στις αρχές του 2027.
Πάντως «ο βασικός κινητήρας της αύξησης της θερμοκρασίας –όπως γνωρίζουμε– είναι τα αέρια του θερμοκηπίου» που εκπέμπονται από την ανθρωπότητα στην ατμόσφαιρα, πρόσθεσε.
Ήδη γύρω από την Ευρώπη τα νερά της δυτικής Μεσογείου και στην ακτογραμμή της στον Ατλαντικό κατέγραψαν θερμοκρασίες ασυνήθιστα υψηλές τον Ιούλιο, συνεπείς με επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων.
Το Ελ Νίνιο φτάνει κατά κανόνα στην κορύφωσή του στο τέλος της χρονιάς, όταν η θερμότητα που έχει συσσωρευτεί στον ωκεανό εκλύεται στην ατμόσφαιρα κι ανεβάζει τις θερμοκρασίες σε παγκόσμια κλίμακα.
Το προηγούμενο επεισόδιο του φαινομένου Ελ Νίνιο είχε συμβολή στο να γίνουν αντίστοιχα το 2023 και το 2024 το δεύτερο πιο θερμό και το θερμότερο έτος που καταγράφτηκαν ποτέ.
