Το Ιράν ονειρεύτηκε ένα σχέδιο Μάρσαλ αμερικανικού τύπου για την ανοικοδόμηση της Συρίας μετά τον εμφύλιο πόλεμο. Επένδυσε δισεκατομμύρια για να αποκτήσει επιρροή εκεί. Έγγραφα από τη λεηλατημένη πρεσβεία του στη Δαμασκό που εξέτασε το Reuters δείχνουν πώς το σχέδιο αυτό απέτυχε με την απομάκρυνση του Μπασάρ αλ Άσαντ.
Τα ιρανικά έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η Τεχεράνη έχει ετοιμάσει ένα «μεγάλο σχέδιο» για τη Συρία εμπνευσμένο από το «Σχέδιο Μάρσαλ», το οποίο εφάρμοσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και οδήγησε στην ενίσχυση του ελέγχου της Ουάσιγκτον στην ήπειρο.
Το Ιράν σχεδίαζε να μιμηθεί τα δισεκατομμύρια δολάρια των Ηνωμένων Πολιτειών για την ανοικοδόμηση της Ευρώπης μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ανοικοδομώντας την κατεστραμμένη από τον πόλεμο Συρία.
Το ιρανικό σχέδιο 33 σελίδων αναφέρεται επανειλημμένα στο Σχέδιο Μάρσαλ των ΗΠΑ, περιγράφοντας την επιτυχία των ΗΠΑ να καταστήσουν την Ευρώπη «εξαρτημένη από την Αμερική» «δημιουργώντας οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική εξάρτηση».
Οι ανταποκριτές του Reuters βρήκαν το έγγραφο, με ημερομηνία Μάιο του 2022, στην πρεσβεία της Τεχεράνης στη Δαμασκό μετά τη λεηλασία της τον περασμένο Δεκέμβριο, αλλά οι λεπτομέρειες του δημοσιεύθηκαν χτες Πέμπτη.
Το σχέδιο προετοιμάστηκε από μια ιρανική μονάδα που ειδικεύεται στις οικονομικές πολιτικές που σταθμεύει στη Συρία και το έγγραφο ήταν μεταξύ εκατοντάδων εγγράφων που βρέθηκαν εκεί και σε άλλες τοποθεσίες στην πρωτεύουσα, συμπεριλαμβανομένων επιστολών, συμβάσεων και σχεδίων υποδομής.
Τα έγγραφα αποκάλυψαν πώς το Ιράν σχεδίαζε να ανακτήσει τα δισεκατομμύρια που ξόδεψε για να σώσει τον πρώην πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ κατά τη διάρκεια του μακροχρόνιου πολέμου.
Το έγγραφο περιλάμβανε επίσης ένα όραμα για την οικοδόμηση μιας οικονομικής αυτοκρατορίας και την ενίσχυση της ιρανικής επιρροής στη Συρία, ένα όραμα που γκρεμίστηκε μετά την κατάληψη της εξουσίας από φατρίες της αντιπολίτευσης τον περασμένο Δεκέμβριο. Αυτό οδήγησε στη φυγή του Άσαντ και στην απόσυρση ένοπλων φατριών και ιρανικών εταιρειών που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη από τη Συρία, ενώ η ιρανική πρεσβεία στη Δαμασκό λεηλατήθηκε.
Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη επένδυσε 411 εκατ. ευρώ σε εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Λατάκια, αλλά η κατασκευή στη συνέχεια σταμάτησε.
Η Τεχεράνη επίσης εγκατέλειψε ένα έργο εξόρυξης πετρελαίου στην ανατολική έρημο και μια σιδηροδρομική γέφυρα 26 εκατομμυρίων δολαρίων κατέρρευσε σε αεροπορική επιδρομή και δεν έχει επισκευαστεί.
Τα έγγραφα αναφέρουν περίπου 40 έργα, τα οποία αντιπροσωπεύουν μόνο ένα μικρό μέρος των συνολικών επενδύσεων του Ιράν. Ωστόσο, τα χρέη της Συρίας σε ιρανικές εταιρείες ανέρχονταν σε τουλάχιστον 178 εκατομμύρια δολάρια προς το τέλος του πολέμου, ενώ πρώην Ιρανοί εκπρόσωποι υπολόγισαν το χρέος της κυβέρνησης Άσαντ προς την Τεχεράνη σε περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οι ανταποκριτές του Reuters βρήκαν έγγραφα από ιρανικά πολιτιστικά, οικονομικά και διπλωματικά ιδρύματα στη Συρία, φωτογράφισαν σχεδόν 2.000 έγγραφα και χρησιμοποίησαν τεχνικές τεχνητής νοημοσύνης για να τα αναλύσουν.
Ο Abbas Akbari, ο διευθυντής κατασκευής του IRGC, ήταν υπεύθυνος για την εφαρμογή των οικονομικών σχεδίων. Διορίστηκε επικεφαλής του Κέντρου για την Ανάπτυξη των Ιρανό-Συριακών Οικονομικών Σχέσεων τον Μάρτιο του 2022 και μια ομάδα που συνδέεται μαζί του εκπόνησε μια μελέτη εμπνευσμένη από το Σχέδιο Μάρσαλ.
Ο Akbari βασίστηκε στους Φρουρούς της Επανάστασης για την επιμελητεία και επιστολές υπογεγραμμένες από τον ίδιο βρέθηκαν στο λεηλατημένο συγκρότημα της πρεσβείας, με λεπτομέρειες έργων και κεφαλαίων που εκταμιεύτηκαν.
