Τα ραγδαία αυξανόμενα ενοίκια στην Ελλάδα δυσκολεύουν την πρόσβαση των νέων στη στέγη και δημιουργούν πιέσεις στην οικονομική ανάκαμψη της χώρας, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.
Πέρυσι, η 28χρονη εγκληματολόγος Ειρήνη Συντηχάκη νοίκιαζε ένα διαμέρισμα που αγαπούσε στο κέντρο της Αθήνας, κοντά στους φίλους της, την εργασία της και τα καφέ της πόλης. Λίγους μήνες αργότερα, ο συγκάτοικός της αποχώρησε και δικηγόροι που εκπροσωπούσαν τους Κινέζους ιδιοκτήτες του ακινήτου την ενημέρωσαν ότι σχεδίαζαν να αυξήσουν το ενοίκιο, το οποίο ήδη ανερχόταν στα 700 ευρώ — ποσό που αντιστοιχούσε σχεδόν στο σύνολο των μηνιαίων αποδοχών της.
Η ίδια δήλωσε ότι αναγκάστηκε να αποχωρήσει για να μπορέσει να επιβιώσει, πακετάροντας τα υπάρχοντά της. Στη συνέχεια μετακόμισε στο σπίτι της αδελφής της.
Στα 33 του χρόνια, ο μάγειρας Ηλίας Δασκαλόπουλος ζει με τους γονείς του, καθώς δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στο κόστος των ενοικίων. Όπως λέει στο Reuters, η κατάσταση είναι «ντροπιαστική» και τον καταβάλλει ψυχολογικά, ωστόσο η ενοικίαση κατοικίας και η κάλυψη των λογαριασμών κοινής ωφέλειας έχουν εξελιχθεί σε πολυτέλεια.
Παρότι η ελληνική οικονομία ανακάμπτει δυναμικά μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση της περιόδου 2009–2018, πολλοί Έλληνες μένουν πίσω, καθώς τα ενοίκια αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από τα εισοδήματα. Αυτό αναγκάζει τα νοικοκυριά να περιορίζουν δαπάνες όπως η θέρμανση, η ψυχαγωγία ή το φαγητό εκτός σπιτιού και να καταφεύγουν σε μεγαλύτερο δανεισμό, γεγονός που, σύμφωνα με ειδικούς, λειτουργεί ανασταλτικά για την οικονομική ανάκαμψη.
Σύμφωνα με έκθεση του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων (ΙΜΕ), περισσότερο από το 83% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει χρήματα.
Πολλές από τις σημερινές δυσκολίες ανάγονται στα χρόνια της κρίσης, όταν η οικοδομική δραστηριότητα πάγωσε. Σύμφωνα με έκθεση της Τράπεζα Πειραιώς, στις μεγάλες ελληνικές πόλεις υπάρχει έλλειμμα περίπου 180.000 κατοικιών προς ενοικίαση ή πώληση.
Το πρόβλημα επιδεινώθηκε περαιτέρω από το πρόγραμμα χορήγησης «χρυσής βίζας», που εφαρμόζεται από το 2014 για αλλοδαπούς αγοραστές ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης, από τα μέσα της δεκαετίας του 2010 περίπου 20.000 ακίνητα, κυρίως στην Αθήνα, έχουν πωληθεί σε ξένους, ενώ άλλα 150.000 έχουν μετατραπεί σε βραχυχρόνιες μισθώσεις για τουρίστες.
Το πρόβλημα της μη προσιτής στέγασης δεν αναμένεται να επιλυθεί σύντομα. Παράγοντες της αγοράς ακινήτων εκτιμούν ότι, με τους σημερινούς ρυθμούς κατασκευής, θα χρειαστούν τουλάχιστον πέντε χρόνια για να καλυφθεί το έλλειμμα.
Η κυβέρνηση επιδοτεί τα ενοίκια για ορισμένους χαμηλόμισθους, ωστόσο οι ενοικιαστές δηλώνουν ότι το μέτρο έχει περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Ο Θεμιστοκλής Μπάκας, πρόεδρος του E-Real Estate Network, σημειώνει ότι η ζήτηση είναι τόσο υψηλή, ώστε εκατοντάδες ενδιαφερόμενοι εμφανίζονται για μία και μόνο κατοικία προς ενοικίαση.
Αν και τα αυξανόμενα ενοίκια αποτελούν πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα ξεχωρίζει. Την περίοδο 2019–2024, καθώς η χώρα έβγαινε από τα χρόνια της λιτότητας, τα ενοίκια στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο πάνω από 50%, σύμφωνα με την E-Real Estate. Την ίδια περίοδο, τα ενοίκια διαμερισμάτων δύο υπνοδωματίων αυξήθηκαν κατά 26% στη Μαδρίτη και κατά 14% στο Παρίσι.
Οι μέσοι μισθοί στην Ελλάδα αυξήθηκαν περίπου κατά 27% στο ίδιο διάστημα, ωστόσο στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι οι Έλληνες δαπανούν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για στέγαση από οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
