Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου φέρεται να δήλωσε σε στενούς συνεργάτες του, σε ιδιωτικές συνομιλίες, ότι το Ισραήλ έχει περιορισμένη δυνατότητα να επηρεάσει τις αποφάσεις του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με το Ιράν, την ώρα που ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαπραγματεύεται μια συμφωνία για τον πόλεμο που διαρκεί σχεδόν τρεις μήνες.
Τα σχόλια του Νετανιάχου, τα οποία περιέγραψαν στο Reuters δύο ισραηλινοί αξιωματούχοι που έχουν γνώση των συνομιλιών, έρχονται σε μια στιγμή που το Ισραήλ έχει σε μεγάλο βαθμό μείνει εκτός των συνομιλιών για την επίτευξη μιας αρχικής συμφωνίας για την παύση του πολέμου που ξεκίνησε με κοινές βομβαρδιστικές επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν έχουν μετριάσει τις προσδοκίες για μια επικείμενη σημαντική πρόοδο στις διαπραγματεύσεις, ενώ εξακολουθούν να διαφωνούν ως προς τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, τα αιτήματα για άρση των κυρώσεων και τον πόλεμο του Ισραήλ εναντίον των μαχητών της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.
Ο Νετανιάχου απαιτεί να συνεχίσει τις επιχειρήσεις εναντίον υποτιθέμενων απειλών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, μια προϋπόθεση που θα μπορούσε να ανατρέψει τη συμφωνία, εάν το Ιράν επιμείνει στην πλήρη παύση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο.
«Ο Νετανιάχου θα κάνει ό,τι θέλω εγώ»
Ένας από τους Ισραηλινούς αξιωματούχους που συμμετείχε στις ιδιωτικές συνομιλίες του Νετανιάχου, ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε εκφράσει ανησυχίες σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης που βρίσκεται επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση. Και οι δύο πηγές μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να συζητήσουν τις ιδιωτικές συνομιλίες.
Σύμφωνα με υψηλόβαθμο αξιωματούχο της κυβέρνησης Τραμπ, η συμφωνία θα προβλέπει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν σε αντάλλαγμα για την άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ, ενώ θα ακολουθήσουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά ζητήματα. Οι ΗΠΑ και το Ιράν διεξάγουν έμμεσες συνομιλίες με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Ιρανικές πηγές δήλωσαν στο Reuters ότι σε μελλοντικά στάδια θα μπορούσαν να βρεθούν «εφικτές λύσεις» για την επίλυση της διαμάχης σχετικά με τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, συμπεριλαμβανομένης της αραίωσης του υλικού υπό την εποπτεία της πυρηνικής εποπτικής αρχής του ΟΗΕ.
Παρά το γεγονός ότι η συμφωνία δεν αντιμετωπίζει άμεσα τις ανησυχίες του Ισραήλ σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα και τα αποθέματα του Ιράν, ο Νετανιάχου αναγνωρίζει ότι το Ισραήλ «δεν έχει κανένα περιθώριο ελιγμών για να επηρεάσει τον πρόεδρο αυτή τη στιγμή», δήλωσε ο ισραηλινός αξιωματούχος. Το γραφείο του Νετανιάχου δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου έχουν συνομιλήσει τηλεφωνικά τουλάχιστον τρεις φορές την τελευταία εβδομάδα, περίοδο κατά την οποία Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η χώρα είχε προετοιμαστεί για την επανέναρξη κοινών αεροπορικών επιθέσεων με τις ΗΠΑ εναντίον του Ιράν με στόχο τις ενεργειακές υποδομές. Μετά την πρώτη από τις τρεις συνομιλίες τους, την Τρίτη το βράδυ, δημοσιογράφοι ρώτησαν τον Τραμπ τι είπε στον Νετανιάχου.
«Είναι πολύ καλός άνθρωπος, θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει», είπε ο Τραμπ. Οι δύο άνδρες μίλησαν ξανά την Παρασκευή το βράδυ. Το Σάββατο, αφού ο Τραμπ πραγματοποίησε κοινή τηλεφωνική συνδιάλεξη με ηγέτες από τον Κόλπο, την Τουρκία και το Πακιστάν για να τους ενημερώσει σχετικά με την πορεία των διαπραγματεύσεων με το Ιράν, ο Τραμπ και ο Νετανιάχου μίλησαν για τρίτη φορά.
Μετά από αυτή τη συνομιλία, ο Νετανιάχου, ο οποίος δεν είχε ακόμη σχολιάσει δημοσίως οποιαδήποτε αναδυόμενη συμφωνία με το Ιράν, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι ο ίδιος και ο Τραμπ συζήτησαν το «μνημόνιο κατανόησης για την επαναλειτουργία του Ορμούζ και τις επικείμενες διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι ο ίδιος και ο Τραμπ «συμφώνησαν ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία… συνεπάγεται την αποσυναρμολόγηση των εγκαταστάσεων εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν και την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού από το έδαφός του». Επίσης, ανέφερε ότι ο Τραμπ «επιβεβαίωσε το δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί έναντι απειλών σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου».
Το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ συνέχισαν τις μάχες παρά την εκεχειρία της 16ης Απριλίου, η οποία επιτεύχθηκε μετά τη συμφωνία των ΗΠΑ και του Ιράν για μια ευρύτερη εκεχειρία. Ισραηλινά στρατεύματα παρέμειναν αναπτυγμένα σε μια περιοχή του νότιου Λιβάνου και ο στρατός συνέχισε να πραγματοποιεί αεροπορικές επιδρομές εναντίον της Χεζμπολάχ, ενώ οι μαχητές εκτόξευσαν drones εναντίον στρατευμάτων και σε πόλεις του βόρειου Ισραήλ.
Υπό πίεση ο Νετανιάχου
Η εμφάνιση της συμφωνίας έρχεται σε μια ευαίσθητη στιγμή για τον Νετανιάχου, ενόψει των εθνικών εκλογών στις οποίες προβλέπεται ότι μπορεί να ηττηθεί. Οι αντίπαλοί του τον έχουν επικρίνει για την αποτυχία του να επιτύχει τους δηλωμένους στόχους του στον πόλεμο.
Κατά την έναρξη των αμερικανοισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι στόχος του Ισραήλ ήταν να δημιουργήσει τις συνθήκες για την ανατροπή της κληρικής κυβέρνησης του Ιράν, την εξάλειψη των πυρηνικών και βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων της χώρας, καθώς και την αποδυνάμωση της ικανότητάς της να ασκεί επιρροή σε ολόκληρη την περιοχή.
Ο Τραμπ έδωσε την τελική εντολή για την έναρξη της επιχείρησης κατά του Ιράν, αφού ο Νετανιάχου, σε συνομιλία του με τον Αμερικανό πρόεδρο, υποστήριξε την κοινή δράση των δυνάμεών τους για τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, σύμφωνα με το Reuters. Υπενθυμίζεται ότι ο Χαμενεΐ σκοτώθηκε κατά τις πρώτες επιθέσεις.
Από τότε, οι πολεμικοί στόχοι του Ισραήλ και των ΗΠΑ έχουν αποκλίνει, με τις ΗΠΑ να επικεντρώνονται στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το οποίο πριν από τον πόλεμο διακινούσε το ένα πέμπτο των παγκόσμιων μεταφορών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σε συνέντευξη που παραχώρησε αυτό το μήνα στο τηλεοπτικό δίκτυο CBS, ο Νετανιάχου τόνισε ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για να διασφαλιστεί η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, η παύση της υποστήριξής του προς περιφερειακούς αντιπροσώπους και η διακοπή της παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων.
«Υπάρχουν πολλά που πρέπει να γίνουν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Νετανιάχου.
Πηγή: Reuters
