Η Κίνα βλέπει μια ευκαιρία να μετατρέψει τους δασμούς του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς όφελός της, αναδιαμορφώνοντας το παγκόσμιο εμπόριο κατά τρόπο που θα προστατεύεται η οικονομία της – αξίας 19 τρισ. δολαρίων – από την πίεση των ΗΠΑ στο μέλλον.
Σύμφωνα με έρευνα του πρακτορείου Reuters, το Πεκίνο εκμεταλλεύεται την αβεβαιότητα που έχει δημιουργήσει παγκοσμίως ο Τραμπ για να συνδέσει την τεράστια βιομηχανική βάση της Κίνας με τις μεγαλύτερες οικονομικές ενώσεις του κόσμου, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι χώρες του Κόλπου και μια εμπορική συμφωνία με χώρες του Ειρηνικού.
Η προσπάθεια περιλαμβάνει την επιτάχυνση των προσπαθειών για την επιτυχή έκβαση περίπου 20 διεθνών εμπορικών συμφωνιών συνολικά, οι οποίες βρίσκονται υπό διαπραγμάτευση εδώ και χρόνια εξαιτίας των εκτεταμένων ανησυχιών για την υπερπαραγωγή της Κίνας, την άνιση πρόσβαση στην αγορά και την ασθενή εγχώρια ζήτηση.
Μια ανασκόπηση του ειδησεογραφικού πρακτορείου σε 100 άρθρα στην κινεζική γλώσσα από ειδικούς κρατικών φορέων του εμπορίου, τα οποία έχουν γραφτεί από το 2017, αποκαλύπτει μια συστηματική προσπάθεια των Κινέζων πολιτικών συμβούλων να αναστρέψουν την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ και να εξουδετερώσουν τη στρατηγική περιθωριοποίησης που ασκεί η Ουάσινγκτον.
Η Κίνα θέτει τώρα σε εφαρμογή αυτό το σχέδιο. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε με την Οτάβα Καναδά κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Καναδού πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ στο Πεκίνο τον Ιανουάριο — η οποία μειώνει τους δασμούς στα κινεζικά ηλεκτρικά οχήματα — ήταν η πρώτη από πολλές που στοχεύουν στην άρση των αμερικανικών μεθοδεύσεων.
«Μην διακόπτετε τον αντίπαλό σας όταν κάνει λάθος», σχολίασε χαρακτηριστικά στο Reuters ένας Κινέζος αξιωματούχος, αναφερόμενος στην εμπορική ατζέντα του Τραμπ.
Σύμφωνα με την έρευνα, οι Κινέζοι πολιτικοί αναλυτές αποδέχονται ευρέως ότι μια επώδυνη διαρθρωτική αλλαγή είναι ένα τίμημα που αξίζει να πληρωθεί για τη μακροπρόθεσμη κυριαρχία της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο. Αν πετύχει, το Πεκίνο θα μπορούσε να ανατρέψει την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ για περισσότερο από μια δεκαετία, περνώντας στο επίκεντρο μιας νέας, πολυμερούς τάξης πραγμάτων.
Ερωτηθείς για την προσέγγιση της Κίνας, ένας Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι χώρες με μεγάλα εμπορικά πλεονάσματα επιδιώκουν να διατηρήσουν την παγκοσμιοποίηση.
«Ο πρόεδρος Τραμπ διορθώνει τα προβλήματα που προκάλεσε η παγκοσμιοποίηση στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ άλλες χώρες προσπαθούν να τη διευρύνουν, καθώς η ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ καταργείται», συμπλήρωσε.
Κινεζική κινητικότητα
Οι Κινέζοι διπλωμάτες περιοδεύουν σε όλο τον κόσμο προτρέποντας τους εμπορικούς εταίρους τους να συμμετάσχουν στην υπεράσπιση της πολυμερούς προσέγγισης και του ανοιχτού εμπορίου.
Τον Ιανουάριο, η Κίνα έστειλε τον κορυφαίο διπλωμάτη της στο μικροσκοπικό Λεσότο – το οποίο ο Τραμπ αρχικά επέβαλε δασμούς 50% – για να δεσμευτεί για αναπτυξιακή συνεργασία. Το περασμένο Σάββατο, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν ότι μηδενίζονται οι δασμοί στις εισαγωγές από 53 αφρικανικές χώρες.
Ο στόχος είναι να ενσωματωθεί η Κίνα τόσο βαθιά στο παγκόσμιο εμπόριο ώστε οι εταίροι να μην έχουν την πολυτέλεια να απαγκιστρωθούν υπό την πίεση των ΗΠΑ.
Παράλληλα, Κινέζοι αξιωματούχοι εργάζονται για την επιτάχυνση των αδιεξόδων σε εν εξελίξει εμπορικές συνομιλίες. Από το 2017, η Κίνα διαπραγματεύεται με χώρες όπως η Ονδούρα, ο Παναμάς, το Περού, η Νότια Κορέα και η Ελβετία.
«Είμαστε πρόθυμοι να διαπραγματευτούμε διμερείς και περιφερειακές εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες με ενδιαφερόμενες χώρες και περιοχές», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου Χε Γιονγκτσιάν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Κάρνεϊ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Κίνας, Γουάνγκ Γι, εξέπληξε τους Ευρωπαίους διαπραγματευτές τον Νοέμβριο, θέτοντας το ζήτημα της σύναψης συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών με τις Βρυξέλλες κατά τη διάρκεια συνομιλιών με τον Εσθονό ομόλογό του.
Ένα μήνα αργότερα, ο Γουάνγκ άσκησε πιέσεις στο Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου να ολοκληρώσει τις μακροχρόνιες συνομιλίες για μια συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών.
Τον Ιανουάριο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ συμφώνησε με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ τη σύνταξη μιας μελέτης σκοπιμότητας για μια συμφωνία εμπορίου υπηρεσιών που θα μπορούσε να μειώσει τα εμπόδια για τις βρετανικές εταιρείες, ενώ και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι θα επιδιώξει στρατηγικές συνεργασίες με την Κίνα.
Τα αγκάθια
Ωστόσο, το τεράστιο εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας περιπλέκει το θέμα. Ορισμένες χώρες ανησυχούν ότι οι Κινέζοι κατασκευαστές ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν τη βελτιωμένη πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά για να διοχετεύσουν στο εξωτερικό πλεονάζοντα προϊόντα χαμηλού κόστους, ενώ η εγχώρια ζήτηση παραμένει υποτονική.
Ο Πασκάλ Λαμί, πρώην γενικός διευθυντής του ΠΟΕ και επίτροπος εμπορίου της ΕΕ, δήλωσε ότι οι κινεζικές εταιρείες στέλνουν περισσότερα αγαθά στην Ευρώπη από όσα μπορεί να απορροφήσει το μπλοκ.
Επίσης, ένας ανώτερος Ευρωπαίος εμπορικός διπλωμάτης, υπό καθεστώς ανωνυμίας, χαρακτήρισε τις προτάσεις του Πεκίνου ως «καθαρή κινεζική προπαγάνδα», λέγοντας ότι οι Βρυξέλλες δεν έχουν σχέδια για εμπορική συμφωνία.
Οι Κινέζοι σύμβουλοι δεν πτοούνται. Μιλώντας στο Reuters, ένας από αυτούς σημείωσε ότι η ΕΕ και η Κίνα είχαν διαπραγματευτεί μια ιστορική επενδυτική συμφωνία το 2020 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ. Η συμφωνία, ωστόσο, πάγωσε το 2021, προτού τεθεί σε ισχύ, εξαιτίας της διαμάχης για τις κυρώσεις περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Αύξηση των εισαγωγών
Ο υπουργός Εμπορίου της Κίνας, Γουάνγκ Γουεντάο, δήλωσε ότι η αύξηση των εισαγωγών αποτελεί προτεραιότητα, καθώς το Πεκίνο προετοιμάζεται να λανσάρει το επόμενο πενταετές σχέδιο τον Μάρτιο, σε συμφωνία με τη δέσμευση για αύξηση του μεριδίου της κατανάλωσης στο ΑΕΠ.
Όμως η εκ νέου επίτευξη ισορροπίας είναι ένα μακροπρόθεσμο έργο. Ο Τραμπ έχει τρία χρόνια ακόμα στην εξουσία και η επόμενη κυβέρνηση θα μπορούσε να επιστρέψει στη δημιουργία συνασπισμών για τον εμπορικό περιορισμό της Κίνας.
Η Κίνα πρέπει «να μελετήσει σε βάθος τη λογική των ενεργειών των ΗΠΑ εντός των διεθνών θεσμών και τα πιθανά επόμενα βήματα που μπορεί να κάνει για να ανταποκριθεί καλύτερα στις ολοένα και πιο σφοδρές στρατηγικές επιθέσεις στο μέλλον», έγραφε από το 2023 ο Ζάο Που, ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμερικανικών Σπουδών της Κινεζικής Ακαδημίας Κοινωνικών Επιστημών (CASS).
Πηγή: Reuters
